Májilis depýtaty Rinat Zaiyt keiingi ýaqyttaǵy eń ózekti máselelerge pikir bildirdi. Onyń ishinde qazaq tiliniń jai-kúii, Resei salatyn AES, t.s.s. taqyryptar bar, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Jýyrda depýtat Májilis minberinde orys tilinde suraq qoidy. Rinat Zaiyt bul áreketin "meni májbúrledi" dep túsindirdi.
"Ótkende "Iandekstiń" qosymshasy shyǵypty, suraq qoidym. "Nege "Iandeksti" ashqanda birinshi orys tilinde sóileisińder?" desem, "qazaq tiline aýdaryp alýǵa bolady ǵoi" deidi. Nege men Qazaqstanda turyp qazaq tiline aýdarýym kerek? Birinshi qazaq tilinde shyǵýy kerek qoi. Osyndai áńgimeler baryna qaramastan, "basqa ulttar qysym kórip jatyr" dep shýyldaǵysh adamdar kóp. Solarǵa dálel bolsyn dep zań shyǵarýshy organnyń ózinde depýtattyń ózi májbúr bolady, meni májbúrlep tur ǵoi. Qoiǵan suraǵymdy túsinbei tursa, májbúr bolmaǵanda qaitemin?! Jalǵyz Densaýlyq saqtaý ministrligine qatysty emes, kóp ministrlikke qatysty", - dedi ol Bilgen durys arnasyna bergen suhbatynda.
Qazaq tilin talap etý jabaiylyq pa? Depýtattyń pikirinshe, quldyq sananyń, basymyzdan ótken quldyq dáýrenniń osyndai saldary bar.
"Oryssha sóileýdi ústemdik kórdi ǵoi kezinde, áli solai dep oilaidy. Qazir trende múldem basqa nárse. Qazir moda emes, oilarynan alyp tastasyn, kerisinshe qazaqsha bilmeý uiat. Biraq ata-anasy - bári sol tárbiemen óskennen keiin áli kúnge deiin orys tilin bilý ústemdik dep oilaidy", - dedi ol.
Rinat Zaiyt AES-ti Resei salatynyna qatysty da pikir bildirdi.
"Resei salýyna qarsymyn. Áli de qarsymyn. Bularǵa qazir saýal joldasań, "naqty sheshim qabyldanǵan joq, Resei syrtyn ǵana salady" deidi. Óz basym Resei salýyna qarsymyn. Jalǵyz men emespin-aý. Reseidiń tehnologiiasy, baǵasy jaqsy degendi qyp-qyzyl ótirik dep oilaimyn. Sebebi Reseidiń qazir qandai da bir aýqymdy qurylys júrgizetin jaǵdaiy joq. Onyń salyp jatqan AES-teri bir toqtap, bir yrǵalyp-jyrǵalyp júr. Olarda bir-aq maqsat bar dep oilaimyn. Olar osy jobanyń arqasynda aqsha tapqysy kelip otyr. Boldy. Reseige energiialyq táýeldilikke qaitadan ushyraityn bolsaq, onda bul jobanyń quny biz úshin kók tiyn dep oilaimyn. Energiialyq táýeldilikti bizdiń memleketke qarsy jasalǵan áreket dep oilaimyn. Qandai da bir irgeles kórshimizdiń enshisine energiiamyzdy bailap beretin bolsaq, qandai syltaý aitylmasyn oǵan qarsymyn. Irgeles emes memleketter kele bersin", - dedi ol.
Depýtat osyndai jaittardan keiin Májilisten túńilip ketti me? Saýalǵa ózi jaýap berdi.
"Salalyq jumys istegim keledi. Salalyq jumysta naqty maqsatyń, ýaqyty bolady, soǵan jetýge asyǵasyń, jumysyńnyń nátijesin kóresiń. Al Májiliste biyl qabyldaǵan zańnyń nátijesin eki-úsh jyldan keiin bir-aq kóresiń. Naqtylyq kórinbeidi. Ondai múmkindik joq. Turǵyn úidiń máselesinen bastap qylmystyq isterge deiin ákele beredi. Onymen ainalyspaýǵa qaqyń joq. Bárimen ainalysýǵa májbúr bolasyń. Bireýinen alǵys, bireýinen qarǵys estisiń. Depýtattyq mandatty ótkizip, ketip qalýǵa aqyldy qazaqtar, aqyldy jýrnalister shyǵady. "Sonda siz qanshama sailaýshyǵa ýáde berip alyp, nege qashyp kettińiz?" deidi. Ol maǵan qajet pe? Orynsyz, jónsiz synnan sharshap kettim. Qazir ondai áńgimelerge sebep bergim kelmeidi", - dedi ol.
Jýyrda eks-prezident Nursultan Nazarbaevtyń Máskeýge saparynan keiin qoǵamda túrli alyp-qashpa áńgimeler taǵy da jeldei esti. Rinat Zaiyt bul taqyryp týrasynda da pikir bildirdi.
"Bizde bári múmkin negizinde (2029 jyly Nazarbaev óz kandidatýrasyn ákelýi múmkin be degen saýalǵa - esk.). Ony qoldap otyrǵan top az emes, moiyndaý kerek, jasyrmaý kerek. Qarapaiym halyqtyń ishinen aityp otyrmyn. Bir ret meshitke de kirip shyqty ǵoi. Qai jerge aparsań da eshkim betine shyǵyp, "sen, halyqty tonadyń" dep aitpaidy. Kerisinshe bizdiń qazaq "bata berińiz" dep aitady. Sosyn úiine baryp, "anaý ońbaǵan bizdi tonady" dep aitady. 2029-da kele me, men tańǵalmaimyn, bizde Qazaqstanda bári múmkin. Múmkin emes deýge bolmaidy", - dedi ol.
