“20-30%-ǵa deiingi ótemaqy”. Eski úidi qalai tiimdi baǵada satýǵa bolady?

“20-30%-ǵa deiingi ótemaqy”. Eski úidi qalai tiimdi baǵada satýǵa bolady?
Foto: JI

Qalada jol, mektep, LRT siiaqty iri jobalar kóbeigen saiyn eski úilerdi satyp alý jaǵdailary jiilep jatyr. Mundai kezde úi ieleri "bizge qansha ótemaqy beriledi?" degen suraqqa jii jaýap izdeidi. Osy máselege qatysty qurylys salasynyń sarapshysy Diliara Seitnurova pikir bildirdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Keiingi jyldary Almatyda infraqurylym qarqyndy damyp keledi. Sonyń áserinen keibir aýdandar renovatsiia aimaǵyna kirip, eski úilerdiń ornyna jańa nysandar salý josparlanyp jatyr.

Qala ákimdiginiń málimetinshe, tek 2026 jyldyń alǵashqy úsh aiynda memleket muqtajy úshin 1400-den astam nysandy alý josparlanǵan. Bul – qalada jańartý jumystarynyń kúsheigenin ańǵartady.

Sonymen qatar jeke qurylys kompaniialary da belsendi áreket etip jatyr. Ásirese, qala ortalyǵyndaǵy eski úiler ornalasqan jer telimderiniń naryqtyq quny joǵary bolǵandyqtan, mundai nysandarǵa suranys artyp otyr.

Qazaq Expert Club sarapshysy Diliara Seitnurovanyń aitýynsha, memleket muqtajy úshin jer nemese úi alynǵan jaǵdaida menshik iesi mámileden bas tarta almaidy. Alaida usynylǵan ótemaqy kólemimen kelispegen jaǵdaida ony sot arqyly qaita qaratýǵa quqyly.

"Eger táýelsiz baǵalaý júrgizilip, kásibi zańgerdiń kómegi bolsa, sot arqyly ótemaqy kólemin 20–30 paiyzǵa deiin arttyrýǵa bolady", – deidi sarapshy.

Al jeke qurylys kompaniialarymen kelissóz júrgizý kezinde jaǵdai ózgeshe. Munda menshik iesi usynystan bas tartýǵa tolyq quqyly. Degenmen mundai kelissózder uzaqqa sozylyp, 1,5 jyldan 3 jylǵa deiin jalǵasýy múmkin.

Sarapshynyń aitýynsha, eń mańyzdysy – asyǵys sheshim qabyldamaý. Alǵashqy usynysqa birden kelisý kóbine múlik qunynyń bir bóligin joǵaltýǵa ákeledi.

"Renovatsiia aiasynda satyp alý kezinde naryqtyq baǵadan 10–15 paiyz kólemindegi ústeme aqy – qalypty tájiribe. Qurylys kompaniialary muny aldyn ala óz biýdjetine engizedi", – dep túsindirdi Diliara Seitnurovanyń ózi.

Kelissózge daiyndyq tek múlikti baǵalaýmen shektelmeidi. Qujattardyń tolyq ári zańdy bolýy da sheshýshi ról atqarady. Sarapshynyń aitýynsha, jer aktisi, satyp alý-satý sharty, tehnikalyq pasport, kadastrlyq jospar jáne eshqandai aýyrtpalyqtyń bolmaýy úi iesiniń kelissózdegi ustanymyn kúsheitedi.

"Qujattary tolyq ári "taza" bolsa, menshik iesi múliktiń baǵasyn senimdi túrde kótere alady. Al zańdastyrylmaǵan qurylystar kerisinshe, baǵany tómendetýi múmkin nemese bólek kelissóz taqyrybyna ainalady", – deidi ol.

Mundai nysandardy zańdastyrý 3–6 ai ýaqytty alady jáne shamamen 500 myńnan 2 million teńgege deiin shyǵyndy talap etedi. Eger menshik iesi bul joldy tańdamaǵan jaǵdaida, ol bul máseleni baǵa saýdalasý kezinde paidalanýǵa quqyly.

Sonymen qatar sarapshy kóshý, qujat rásimdeý jáne jóndeý sekildi qosymsha shyǵyndardy da aldyn ala esepke alýǵa keńes beredi. Bul shyǵyndardy da qurylys kompaniiasymen kelissóz barysynda ótemaqy quramyna engizýge bolady.

Jalpy alǵanda, múlikti satý – erikti sheshim. Eger usynylǵan sharttar nemese qurylys kompaniiasynyń bedeli kúmán týdyrsa, menshik iesi mámileden bas tartýǵa tolyq quqyly.

"Jyljymaityn múliktiń quny tek úidiń qazirgi jaǵdaiymen ǵana emes, jer teliminiń áleýetimen de anyqtalady. Sondyqtan basty maqsat – onyń naryqtyq ári investitsiialyq qunyna sai ádil ótemaqyǵa qol jetkizý", – dep túiindedi sarapshy.