Qalada jol, mektep, LRT sıaqty iri jobalar kóbeıgen saıyn eski úılerdi satyp alý jaǵdaılary jıilep jatyr. Mundaı kezde úı ıeleri "bizge qansha ótemaqy beriledi?" degen suraqqa jıi jaýap izdeıdi. Osy máselege qatysty qurylys salasynyń sarapshysy Dılára Seıtnurova pikir bildirdi, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Keıingi jyldary Almatyda ınfraqurylym qarqyndy damyp keledi. Sonyń áserinen keıbir aýdandar renovasıa aımaǵyna kirip, eski úılerdiń ornyna jańa nysandar salý josparlanyp jatyr.
Qala ákimdiginiń málimetinshe, tek 2026 jyldyń alǵashqy úsh aıynda memleket muqtajy úshin 1400-den astam nysandy alý josparlanǵan. Bul – qalada jańartý jumystarynyń kúsheıgenin ańǵartady.
Sonymen qatar jeke qurylys kompanıalary da belsendi áreket etip jatyr. Ásirese, qala ortalyǵyndaǵy eski úıler ornalasqan jer telimderiniń naryqtyq quny joǵary bolǵandyqtan, mundaı nysandarǵa suranys artyp otyr.
Qazaq Expert Club sarapshysy Dılára Seıtnurovanyń aıtýynsha, memleket muqtajy úshin jer nemese úı alynǵan jaǵdaıda menshik ıesi mámileden bas tarta almaıdy. Alaıda usynylǵan ótemaqy kólemimen kelispegen jaǵdaıda ony sot arqyly qaıta qaratýǵa quqyly.
"Eger táýelsiz baǵalaý júrgizilip, kásibı zańgerdiń kómegi bolsa, sot arqyly ótemaqy kólemin 20–30 paıyzǵa deıin arttyrýǵa bolady", – deıdi sarapshy.
Al jeke qurylys kompanıalarymen kelissóz júrgizý kezinde jaǵdaı ózgeshe. Munda menshik ıesi usynystan bas tartýǵa tolyq quqyly. Degenmen mundaı kelissózder uzaqqa sozylyp, 1,5 jyldan 3 jylǵa deıin jalǵasýy múmkin.
Sarapshynyń aıtýynsha, eń mańyzdysy – asyǵys sheshim qabyldamaý. Alǵashqy usynysqa birden kelisý kóbine múlik qunynyń bir bóligin joǵaltýǵa ákeledi.
"Renovasıa aıasynda satyp alý kezinde naryqtyq baǵadan 10–15 paıyz kólemindegi ústeme aqy – qalypty tájirıbe. Qurylys kompanıalary muny aldyn ala óz búdjetine engizedi", – dep túsindirdi Dılára Seıtnurovanyń ózi.
Kelissózge daıyndyq tek múlikti baǵalaýmen shektelmeıdi. Qujattardyń tolyq ári zańdy bolýy da sheshýshi ról atqarady. Sarapshynyń aıtýynsha, jer aktisi, satyp alý-satý sharty, tehnıkalyq pasport, kadastrlyq jospar jáne eshqandaı aýyrtpalyqtyń bolmaýy úı ıesiniń kelissózdegi ustanymyn kúsheıtedi.
"Qujattary tolyq ári "taza" bolsa, menshik ıesi múliktiń baǵasyn senimdi túrde kótere alady. Al zańdastyrylmaǵan qurylystar kerisinshe, baǵany tómendetýi múmkin nemese bólek kelissóz taqyrybyna aınalady", – deıdi ol.
Mundaı nysandardy zańdastyrý 3–6 aı ýaqytty alady jáne shamamen 500 myńnan 2 mıllıon teńgege deıin shyǵyndy talap etedi. Eger menshik ıesi bul joldy tańdamaǵan jaǵdaıda, ol bul máseleni baǵa saýdalasý kezinde paıdalanýǵa quqyly.
Sonymen qatar sarapshy kóshý, qujat rásimdeý jáne jóndeý sekildi qosymsha shyǵyndardy da aldyn ala esepke alýǵa keńes beredi. Bul shyǵyndardy da qurylys kompanıasymen kelissóz barysynda ótemaqy quramyna engizýge bolady.
Jalpy alǵanda, múlikti satý – erikti sheshim. Eger usynylǵan sharttar nemese qurylys kompanıasynyń bedeli kúmán týdyrsa, menshik ıesi mámileden bas tartýǵa tolyq quqyly.
"Jyljymaıtyn múliktiń quny tek úıdiń qazirgi jaǵdaıymen ǵana emes, jer teliminiń áleýetimen de anyqtalady. Sondyqtan basty maqsat – onyń naryqtyq ári ınvestısıalyq qunyna saı ádil ótemaqyǵa qol jetkizý", – dep túıindedi sarapshy.
