Qazaqstannyń keıbir oblystarynda baǵalar basqa óńirlerge qaraǵanda jyldamyraq ósedi. Máselen, 2025 jyly el boıynsha resmı ınflásıa 12,3% bolsa, óńirler arasyndaǵy aıyrmashylyq 11,7%-dan 14,2%-ǵa deıin boldy, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Qazaq Expert Club sarapshysy, qarjy mamany Saıda Tleýlenova bul aıyrmashylyqty birneshe sebeppen túsindiredi.
Eń aldymen, bul - tutyný qurylymy. Onyń aıtýynsha, ońtústik óńirlerde azyq-túlikke jumsalatyn shyǵyndardyń úlesi joǵary, al dál osy azyq-túlik 2025 jyly eń kóp - 13,5%-ǵa qymbattaǵan. Sondyqtan bul óńirlerde ınflásıa resmı túrde ortasha deńgeıge jaqyn bolsa da, halyq ony qattyraq sezinedi.
«Logıstıka da mańyzdy ról atqarady. Qazaqstan - úlken el, sondyqtan jetkizý quny baǵaǵa tikeleı áser etedi. Negizgi ımport aǵyndary men logıstıkalyq toraptardan alys ornalasqan soltústik jáne ortalyq óńirlerde ınflásıa jıi joǵary bolady. Mysaly, Soltústik Qazaqstan oblysynda ınflásıa shamamen 14,2% boldy - bul eldegi eń joǵary kórsetkishterdiń biri. Bul qarapaıym ekonomıkany kórsetedi: jetkizý tizbegi neǵurlym uzyn bolsa, sońǵy baǵa soǵurlym joǵary», - deıdi sarapshy.
Tleýlenovanyń pikirinshe, taǵy bir sebep - tarıfter men qyzmetterdegi aıyrmashylyqtar. Komýnaldyq qyzmetter, kólik jáne jergilikti qyzmet kórsetý naryqtary eleýli áser etedi, óıtkeni bul salalardaǵy retteý men shyǵyndar ártúrli. 2025 jyly qyzmet kórsetý tarıfteri shamamen 12%-ǵa ósti, biraq el ishinde bul ósim birkelki bolǵan joq.
«Baǵanyń ósý qarqynyna, - dep qosady Saıda, - básekelestik deńgeıi de áser etedi. Mysaly, Almaty sıaqty iri qalalarda básekelestik joǵary ári tańdaý keń, bul baǵanyń ósýin tejeıdi. Sondyqtan munda ınflásıa dástúrli túrde tómen - shamamen 11,7%. Al az damyǵan óńirlerde naryqtar kóbirek monopolıalanǵan, bul baǵaǵa qysymdy kúsheıtedi.
Sońynda, jergilikti shoktar faktory bar. Mysaly, 2025 jyly birqatar oblystarda baǵa ósimi ortasha deńgeıden joǵary boldy, ásirese ındýstrıalyq óńirlerde. Bul janarmaı quny men ınfraqurylym jaǵdaıy sıaqty jergilikti faktorlarǵa baılanysty».
Sondyqtan ınflásıa halyq úshin árqashan «jergilikti» sıpatqa ıe: adamdar el boıynsha ortasha kórsetkishke emes, óz qalasyndaǵy jáne óz shyǵyn qurylymyndaǵy baǵa ósimine qaraıdy. Osy turǵydan alǵanda, óńirler arasyndaǵy aıyrmashylyq ekonomıkalyq jaǵdaıdy qabyldaýda sheshýshi faktorǵa aınalady.
