Қазақстандағы актив көлемі бойынша ең ірі он банктің алтауы 2026 жылдың алғашқы жеті айында өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда аз пайда тапқан. Ең үлкен төмендеу Alatau City Bank-та тіркелді, деп хабарлайды dalanews.kz.
Қаржы көрсеткіштеріне сәйкес, Alatau City Bank-тың таза пайдасы бір жылда 95,2%-ға қысқарып, 4,8 млрд теңгені құрады. Сондай-ақ Еуразиялық банктің табысы 63,8%-ға, ForteBank-тікі 24,6%-ға, Bereke Bank-тікі 18%-ға, Bank RBK-ныкі 11,1%-ға және Банк ЦентрКредиттің көрсеткіші 10,5%-ға төмендеген, деп жазады Finratings.kz.
Ал бірқатар қаржы ұйымдары керісінше табысын арттырған. Halyk Bank жеті айда 539,1 млрд теңге пайда тапса, Kaspi.kz – 268 млрд теңге, Отбасы банк – 100 млрд теңге көлемінде табыс көрсеткен. Freedom Bank өткен жылғы 27,1 млрд теңге шығыннан биыл 22,3 млрд теңге пайдаға шыққан.
Көрсеткіштерді салыстыруда бір ерекшелік бар
Сарапшылар бұл мәліметтерді бағалағанда маңызды жайтты ескеруге шақырады. Биылғы есеп 2026 жылдың 1 тамызындағы жағдай бойынша жеті айлық нәтижені қамтыса, салыстыру үшін алынған өткен жылғы есеп 2025 жылдың 1 шілдесіндегі алты айлық көрсеткіштерге негізделген.
Яғни банктердің жеті айдағы нәтижесі былтырғы алты айлық көрсеткіштермен салыстырылып отыр. Сондықтан табысы төмендеген банктердің жағдайы статистикада көрінгеннен де күрделі болуы мүмкін: олардың табыс табуға қосымша бір ай уақыты болғанына қарамастан, көрсеткіштері өткен жылдан төмен шыққан.
Ал Halyk Bank, Kaspi.kz, Отбасы банк және Freedom Bank көрсеткен өсімнің бір бөлігі дәл осы қосымша айдың әсерімен байланысты болуы ықтимал. Дегенмен өсімнің қаншасы нарықтағы нақты даму есебінен, ал қаншасы есептеу әдісіне байланысты екені жарияланған мәліметтерден анық байқалмайды.
Клиенттер үшін бұл нені білдіреді?
Банк пайдасының төмендеуі салымшылар үшін автоматты түрде қауіп төндіреді деген сөз емес. Қазақстанда жеке тұлғалардың депозиттері кепілдендірілген сома шегінде Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры арқылы қорғалады. Сондықтан банктің белгілі бір кезеңдегі қаржылық нәтижесі салымдардың сақталуына тікелей әсер етпейді.
Пайда көлемі ең алдымен акционерлер мен банктің өзіне маңызды. Өйткені дәл осы табыс дивиденд төлеуге және алдағы несиелеу үшін капиталды қалыптастыруға пайдаланылады.
Сарапшылардың пікірінше, Alatau City Bank-тағы сияқты пайданың күрт төмендеуі көбіне проблемалық несиелер бойынша резервтердің ұлғаюы, сот немесе реттеушілік шығындар, активтерді қайта бағалау секілді бір реттік факторлармен байланысты болуы мүмкін. Алайда нақты қандай себеп әсер еткені жарияланған деректерде көрсетілмеген.
