Қазақстанда тәжірибелік-конструкторлық әзірлемелерге жұмсалатын ғылыми қаржының үлесі 2022 жылғы 12,8%-дан 2025 жылы 4,7%-ға дейін төмендеген. Бұл туралы 11 қарашада Құрылтайда ғылымды қаржыландыруға қатысты Жоғары аудиторлық палатаның есебі қаралған кезде айтылды, деп хабарлайды dalanews.kz.
Баяндамада ғылыми зерттеулерді қаржыландыру көлемін арттыру жеткіліксіз екені, қаражаттың нақты технологиялар мен өндірістік шешімдерге айналуына да жағдай жасау қажеттігі атап өтілді.
Тәжірибелік-конструкторлық әзірлемелер ғылыми идеяны дайын өнімге немесе өндірісте қолдануға болатын технологияға айналдыру кезеңін қамтиды. Сондықтан бұл бағытқа бөлінетін қаражат үлесінің төмендеуі зерттеу нәтижелерін өндіріске енгізу мәселесіне назар аударуды қажет етеді.
Баяндама авторы Үкіметке іргелі зерттеулер, қолданбалы ғылым және тәжірибелік-конструкторлық әзірлемелер арасындағы қаржыландыру теңгерімін бағалауды ұсынды. Сонымен қатар ғылыми жобалардың сынақтан өтуіне және өндірісте қолданылуына дейінгі кезеңдерді қолдау қажеттігі айтылды.
Ғылыми жобаларды коммерцияландыру кезінде технологияның дайындық деңгейі, оған деген сұраныс, енгізу шығындары және өнеркәсіптік серіктестің қатысуы алдын ала бағалануы керек.
Сондай-ақ жобаны қаржыландыру аяқталғаннан кейін оның нәтижесін бақылау ұсынылды. Мұндай мониторинг аясында әзірлеменің іс жүзінде қолданылып жатқаны, инвестиция тартылғаны және өндірістік тиімділікке қол жеткізілгені тексерілуі тиіс.
Баяндамада Қазақстанда ғылыммен айналысатын 425 ұйым бар екені, оларда шамамен 27 мың адам, оның ішінде 23 мыңға жуық зерттеуші жұмыс істейтіні айтылды.
Құрылтайдағы талқылауда ғылымды қаржыландырудың басты өлшемі тек бөлінген қаражат көлемі емес, оның нәтижесінде жасалған технологиялар мен өндірісте қолданылған әзірлемелер болуы керектігі атап өтілді.
