2026 жылдың 1 шілдесінен бастап Қазақстанда бірнеше банк немесе микроқаржы ұйымы алдындағы қарызды бір төлем арқылы өтеуге мүмкіндік беретін жаңа цифрлық платформа іске қосылды. Бұл туралы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі хабарлады, деп хабарлайды dalanews.kz.
Жаңа жүйе Агенттік пен Бірінші кредиттік бюроның бірлескен жобасы ретінде банк және микроқаржы омбудсмандарының базасында әзірленген. Енді бірнеше кредиторы бар азаматтарға әр қаржы ұйымымен жеке-жеке келіссөз жүргізудің қажеті жоқ. Олар бір ғана өтініш беріп, барлық қарыз бойынша бірыңғай төлем кестесін жасай алады. Қарызды өтеу мерзімі 5 жылға дейін, ал әлеуметтік осал санаттағы азаматтар үшін 7 жылға дейін белгіленеді. Келісім қолданылған кезеңде қарызды мәжбүрлеп өндіріп алу тоқтатылады.
Платформаны кім пайдалана алады?
Finkelisim.kz платформасына мына талаптарға сай келетін азаматтар өтініш бере алады:
- екі немесе одан да көп банк, микроқаржы ұйымы немесе коллектор алдындағы берешегі 90 күннен астам мерзімге кешіктірілген болуы;
- жалпы қарыз сомасы 150-1600 АЕК аралығында болуы (2026 жылы бұл 648 750 теңгеден 6 920 000 теңгеге дейін);
- аталған қарыздар бойынша сот шешімі, нотариустың атқарушылық жазбасы немесе мәжбүрлеп өндіріп алу шаралары болмауы.
Платформа тек кепілсіз тұтынушылық несиелерге арналған. Сондықтан ипотека, автонесие, бизнеске алынған қарыздар, алаяқтар рәсімдеген несиелер немесе банкроттық рәсіміндегі қарыздар бұл жүйеге енгізілмейді.
Ай сайынғы төлем қалай есептеледі?
Ай сайынғы төлем мөлшері мен өтеу мерзімі жалпы қарыз көлеміне қарай автоматты түрде есептеледі. Жалпы шарттар бойынша, егер қарыз көлемі 1 миллион теңгеге дейін болса, ай сайынғы төлем 84 мың теңгеден аспайды және қарыз бір жыл ішінде өтеледі.
Ал жалпы берешек 5-7 миллион теңге аралығында болса, ай сайын шамамен 117 мың теңгеден төлеп, қарызды 5 жыл ішінде жабуға болады.
Әлеуметтік осал топтағы азаматтар мен атаулы әлеуметтік көмек алушылар үшін шарттар жеңілдетілген. Олар 1 миллион теңгеге дейінгі қарызды 1,5 жыл бойы айына 56 мың теңгеден өтей алады. Ал 5-7 миллион теңге көлеміндегі берешек үшін ай сайынғы төлем шамамен 84 мың теңгені құрап, өтеу мерзімі 7 жылға дейін созылады.
Өтініш беру тәртібі
Платформаны пайдалану үшін азаматтар Finkelisim.kz сайтында тіркеліп, міндетті биометриялық сәйкестендіруден өтуі тиіс. Жүйе кредиттік бюролардан қажетті мәліметтерді автоматты түрде жинап, талаптарға сәйкес келген жағдайда ақпаратты барлық кредиторларға жібереді.
Келісім жасалғаннан кейін пайдаланушының жеке кабинетіне медиативтік келісімдер мен жаңа төлем кестесі жолданады. Құжаттарға 72 сағат ішінде электрондық цифрлық қолтаңба арқылы қол қою қажет. Белгіленген мерзімде қол қойылмаса, өтініштің күші жойылады.
Ұжымдық реттеу рәсіміне қатысу қарыз алушылар үшін тегін болады. Тек медиатор қызметі ақылы. Алайда 2027 жылдың 1 қаңтарына дейін бұл шығындарды банк және микроқаржы омбудсмандары өтейді.
Құжаттарға қол қойылғаннан кейін қарыз алушы ай сайын бір ғана төлем жасайды, ал платформа қаражатты барлық кредитор арасында автоматты түрде бөледі.
