Әлемдік экономикаға жасанды интеллект пен мемлекеттік қарыз қауіп төндіреді

Әлемдік экономикаға жасанды интеллект пен мемлекеттік қарыз қауіп төндіреді
pixabay.com

Халықаралық валюта қоры 2026 жылы әлемдік экономиканың өсімі жөніндегі болжамын 3,1%-ға дейін көтерді, алайда жасанды интеллектке салынған инвестициялар, мемлекеттік қарыздың ұлғаюы және Таяу Шығыстағы қақтығыс жаһандық экономикаға қауіп төндіруі мүмкін, деп хабарлайды dalanews.kz.

Халықаралық валюта қорының (ХВҚ) қазан айындағы World Economic Outlook есебіне сәйкес, 2026 жылы әлемдік жалпы ішкі өнімнің өсімі 3,1%-ды құрайды. Шілдедегі болжамда бұл көрсеткіш 3% деңгейінде болған. Ал 2027 жылы әлемдік экономика 3,4%-ға өседі деп күтілуде. 2025 жылы жаһандық экономиканың өсімі 3,5%-ды құраған.

Жасанды интеллект инвестициясы: мүмкіндік пен қауіп

ХВҚ әлемдік экономиканы қолдап отырған факторлардың бірі ретінде жасанды интеллект инфрақұрылымына құйылып жатқан қомақты инвестицияларды атады. Бұл қаражат АҚШ-тағы және ЖИ технологияларына қажетті жабдық өндіретін Оңтүстік Корея, Малайзия, Мексика мен Таиланд сияқты елдердегі экономикалық белсенділікті арттырып отыр.

Сонымен бірге қор технологиялық компаниялардың табыстылығына қатысты шамадан тыс оптимистік күтулер қауіп тудыруы мүмкін екенін ескертті. Егер инвесторлардың жасанды интеллекттен күткен пайдасы ақталмаса, технологиялық компаниялардың нарықтық бағасы төмендеп, инвестиция көлемі қысқаруы ықтимал. Бұл әлемдік экономиканың өсіміне кері әсер етуі мүмкін.

Мемлекеттік қарыз бен Таяу Шығыстағы қақтығыс та тәуекел тудырады

ХВҚ тағы екі маңызды қауіпке назар аударды. Біріншісі - мемлекеттік облигациялар кірістілігінің өсуі және соның салдарынан қарыз алудың қымбаттауы. Екіншісі - Таяу Шығыстағы әскери қақтығыстың ушығуы.

Қордың бағалауынша, егер соғыс ұзаққа созылып, 2027 жылдың бірінші тоқсанында мұнай бағасы барреліне 130 доллардан жоғары сақталса, келесі жылы әлемдік экономиканың өсімі базалық болжамнан 0,5 пайыздық тармаққа төмен болуы мүмкін.

Бұл ретте ХВҚ жасанды интеллект саласындағы серпілістен пайда көріп отырған мемлекеттер мен технологиялық өндіріс тізбегінен тыс қалған елдердің арасындағы экономикалық алшақтық ұлғаюы мүмкін екенін атап өтті.

Инфляция 4,7% деңгейінде болжанып отыр

ХВҚ болжамы бойынша, әлемдегі инфляция 2026 жылы 4,7%, ал 2027 жылы 4,1% болады.

Қор үкіметтерді бюджет тұрақтылығын нығайтуға және болашақтағы экономикалық күйзелістерге қарсы қаржылық резервтер қалыптастыруға шақырды.

Осылайша, ХВҚ әлемдік экономиканың өсімі жөніндегі болжамын жақсартқанымен, оның тұрақтылығы жасанды интеллектке салынған инвестициялардың нәтижесіне, мемлекеттік қарыздың динамикасына және геосаяси жағдайға байланысты болатынын ескертті.