زاڭ جوباسىنا سەيكەس 2021 جىلدان باستاپ قازاقستاندىقتارعا زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋعا, قىمبات تۇراتىن ەمدەلۋدٸڭ اقىسىن تٶلەۋگە نەمەسە جەكە باسقارۋشى كومپانييالارعا باسقارۋعا بەرۋ قۇقىعى بەرٸلەتٸن بولادى.
زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن ناقتى قاجەتتٸلٸكتەرگە پايدالانۋ قۇقىعى:
- جۇمىس ٸستەيتٸن, تيٸستٸ جاستا زەينەتاقى جيناقتارى «جەتكٸلٸكتٸلٸك شەگٸنەن» اساتىن ازاماتتارعا (بولاشاق جۇمىس كەزەڭٸ مەن جٷيەلٸ تٷردە زەينەتاقى جارنالارىن تٶلەۋدٸ ەسكەرە وتىرىپ, زەينەتكەرلٸك جاسقا جەتكەننەن كەيٸن ەڭ تٶمەنگٸ زەينەتاقىدان از بولمايتىن زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن قامتاماسىز ەتۋگە جەتكٸلٸكتٸ زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسى);
- ساقتاندىرۋ كومپانييالارىمەن ەڭ تٶمەنگٸ زەينەتاقىدان از بولمايتىن مٶلشەردە ٶمٸر بويعى اننۋيتەتتٸك تٶلەمدٸ قامتاماسىز ەتەتٸن زەينەتاقى اننۋيتەتٸ شارتىنا وتىرعان ادامدارعا – بجزق-دا قالعان زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسى شەگٸندە (شامامەن);
- زەينەتكەرلٸككە شىققان ازاماتتارعا (ونىڭ ٸشٸندە ەلەۋەتتٸ قۇرىلىمدار قاتارىنان) - بجزق-دا قالعان زەينەتاقى قاراجاتىنىڭ 50%-ىنان اسپايتىن شەكتە. ەگەر ولاردىڭ زەينەتاقىسىنىڭ جيىنتىق مٶلشەرٸ (جاسىنا نەمەسە ەڭبەك ٶتٸلٸنە بايلانىستى زەينەتاقىنى, بازالىق زەينەتاقىنى جەنە زەينەتاقى جيناعىنان تٶلەمدەردٸ قوسا العاندا) جوعالعان تابىستى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سەيكەس كەلەتٸن دەڭگەيدە (كەمٸندە 40%-عا) الماستىرۋدى قامتاماسىز ەتكەن جاعدايدا.
«جەتكٸلٸكتٸلٸك شەگٸ» رەتٸندە بەلگٸلٸ بٸر جاستاعى سالىمشى ٷشٸن ونىڭ تابىسىنان بجزق-عا الداعى 10% تۇراقتى زەينەتاقى جارنالارىن (ەڭ تٶمەنگٸ جالاقىدان از ەمەس) ەسكەرە وتىرىپ, ەڭ تٶمەنگٸ زەينەتاقى مٶلشەرٸنەن از بولمايتىن زەينەتاقى تٶلەمدەرٸمەن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ەڭ تٶمەنگٸ قاجەتتٸ سوماسى قاراستىرىلادى.
«جەتكٸلٸكتٸلٸك شەگٸ» ەيەلدەر مەن ەرلەر ٷشٸن بٸردەي بەلگٸلەنەدٸ جەنە ەربٸر جاس ٷشٸن ەسەپتەلەدٸ. بۇل رەتتە ول قالىپتاسقان پارامەترلەرگە (كٸرٸستٸلٸك, ينفلياتسييا, ەڭ تٶمەنگٸ تٶلەم مٶلشەرٸ جەنە ت. ب.) سٷيەنە وتىرىپ, جاڭا الۋشىلار ٷشٸن قايتا ەسەپتەلەتٸن بولادى.
زاڭ جوباسىندا سونداي-اق جوعارىدا اتالعان ساناتتاعى ازاماتتار زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن ٶزدەرٸ, جۇبايلارى نەمەسە جاقىن تۋىستارى (اتالارى/ەجەلەرٸ, اتا-انالارى, بالالارى, نەمەرەلەرٸ, اعا-ٸنٸلەرٸ/اپا-سٸڭلٸلەرٸ) ٷشٸن تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋ ماقساتىندا نەمەسە ەمدەلۋگە اقى تٶلەۋگە پايدالانا الادى. ماقساتتى پايدالانۋ ٷشٸن كٶرسەتٸلگەن وتباسى مٷشەلەرٸنٸڭ قاراجاتىن بٸرٸكتٸرۋگە بولادى.
بەلگٸلەنگەن تالاپتارعا سەيكەس كەلگەن جاعدايدا الىپ قويۋ سانى بويىنشا شەكتەۋلەر كٶزدەلمەگەن, ياعني ازاماتتار زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن بٸر نەمەسە باسقا ماقساتقا قايتا پايدالانا الادى.
زەينەتاقى جيناقتارىن تٶلەۋ ەسەبٸنەن تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋ تەرتٸبٸن قر يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلٸگٸ بەكٸتەدٸ.
زەينەتاقى جيناقتارىن تٶلەۋ ەسەبٸنەن مەديتسينالىق كٶمەك الۋعا ازاماتتاردى جٸبەرۋ قاعيدالارىن قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ ايقىندايتىن بولادى.
زەينەتاقى اكتيۆتەرٸن سەنٸمگەرلٸك باسقارۋعا بەرۋ قاعيدالارىن قر قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ ايقىندايدى.
