مەجٸلٸس وتىرىسى بارىسىندا "قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە ويىن بيزنەسٸ, لوتەرەيا جەنە لوتەرەيا قىزمەتٸ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى" زاڭ جوباسى بٸرٸنشٸ وقىلىمدا قابىلداندى. ەندٸ ەكٸنشٸ وقىلىم بولادى, مٸنە, دەل وسى ارادا شەشۋٸن كٷتكەن كٶپتەگەن مەسەلە بار, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Abai.kz-كە سٸلتەپ.
ٶكٸنٸشكە قاراي, ەزٸرگە مەملەكەت عالامتوردا ەشبٸر باقىلاۋسىز جۇمىس ٸستەيتٸن جەنە قۇمار ويىندى جاپپاي ناسيحاتتايتىن ويىن سالاسىنداعى زاڭسىز شەتەلدٸك كومپانييالاردى قالاي اۋىزدىقتارىن بٸلمەيدٸ. مەجٸلٸس وتىرىسىندا دەل وسى زاڭسىز ونلاين كازينو, لوتەرەيا, بۋكمەكەر, ينتەرنەت رۋلەتكا – قازٸر قازاقستانداعى ويىن سالاسىن رەتتەۋدەگٸ باستى تٷيتكٸل ەكەنٸ انىقتالدى.
قر-داعى زاڭسىز ويىن بيزنەسٸ مەسەلەسٸ بويىنشا "ويىن بيزنەسٸ تۋرالى" زاڭ جوباسى بويىنشا جۇمىس توبىنا جەتەكشٸلٸك ەتەتٸن دەپۋتات ەلنۇر بەيسەنباەۆ باستى بايانداماشى بولدى. ول جىل سايىن ەلدەن زاڭسىز ويىن بيزنەسٸ ارقىلى تريلليون تەڭگەدەن استام قاراجات شىعارىلاتىنىن اتادى. بايانداماشى بۇل سايتتار كەز كەلگەن ادامعا, تٸپتٸ بالاعا دا قولجەتٸمدٸ ەكەنٸن ايتىپ, زاڭسىز ونلاين ويىن قۇرىلىمدارىنىڭ كەسٸرٸنەن ەلدەگٸ لۋدومانييا قارقىنمەن دامىپ كەلە جاتقانىن جەتكٸزدٸ. "زاڭسىز ونلاين كازينولار كليەنتتٸڭ جاسىنا شەكتەۋ قويمايدى, سونىڭ كەسٸرٸنەن كەمەلەتكە تولماعان جاسٶسپٸرٸمدەر مەن بالالار قۇمار ويىننىڭ جەتەگٸندە كەتٸپ جاتىر" دەپ اتاپ ٶتتٸ بەيسەنباەۆ. دەپۋتات ناقتى مىسالدى تٸلگە تيەك ەتتٸ: الماتى وبلىسىنىڭ تۇرعىنى كەمەلەتكە تولماعان ەكٸ بالاسى ينتەرنەتتەگٸ كازينو سالدارىنان قۇمار ويىنشىعا اينالعانىن حابارلادى. مەسەلەنٸڭ ۋشىققانى سونشالىق قۇمار ويىنعا سالىنعان جاسٶسپٸرٸمدەردٸ وڭالتۋ ٷشٸن وتباسى پسيحولوگ مامانداردىڭ قىزمەتٸنە جٷگٸنۋگە مەجبٷر بولعان.
– ەلٸمٸزدە جىل سايىن بٸرنەشە مىڭ زاڭسىز ويىن سايتى بۇعاتتالادى, الايدا ولاردىڭ ورنىندا بٸردەن جاڭاسى اشىلادى. بۇل زاڭسىز سۋبەكتٸلەردەگٸ قاراجاتتىڭ اينالىمىن بۇعاتتاۋ شەشۋشٸ نەرسە بولىپ تابىلادى. ويىن وپەراتسييالارى باسقا ٸس-ەرەكەت رەتٸندە كٶرسەتٸلٸپ, قىزمەتٸ بٷركەمەلەنەدٸ (MCC كودى اۋىستىرىلادى). مىسالى, بەس تٸگۋ ەسەپ-قيساپتا تاكسي, ازىق-تٷلٸك جەتكٸزۋ, قۇرىلىس, مەيرامحانا اقىسى, جٶندەۋ جەنە باسقا دا قىزمەت ٷشٸن تٶلەم رەتٸندە كٶرسەتٸلەدٸ, – دەدٸ بەيسەنباەۆ.
جيىن بارىسىندا زاڭسىز شەتەلدٸك ويىن بيزنەسٸ وپەراتورلارىنا تٶلەمدٸ قالاي بۇعاتتاۋ تۋرالى مەسەلەگە باسا نازار اۋداردى. دەپۋتات ەكاتەرينا سمىشلياەۆا قازٸر قولدانىستاعى زاڭنامادا شەتەلدٸك ويىن بيزنەسٸ وپەراتورلارىنىڭ پايداسىنا تٶلەم قىزمەتٸن جٷزەگە اسىرۋعا تىيىم سالىنعانىن اتاپ ٶتتٸ. الايدا ولار بۇل تىيىمدى وڭاي اينالىپ ٶتٸپ, قازاقستانداعى تٶلەم ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتٸن پايدالانادى. سونىڭ نەتيجەسٸندە ويىنشىلار تىيىم سالىنعان سايت ارقىلى وڭاي ستاۆكا جاساي الادى, ٶيتكەنٸ قاراجات بەلگٸلٸ بٸر سحەما ارقىلى شەتەلگە قاراجات اۋداراتىن ۇيىمنىڭ شوتىنا تٷسەدٸ. سونداي-اق, جوعارىدا ايتىلعانداي, ينتەرنەت دٷكەنگە نەمەسە مەيرامحانانىڭ قىزمەتٸنە اقى تٶلەۋ كٶرسەتٸلگەن كەزدە مسس-كود اۋىستىرىلادى, ال ٸس جٷزٸندە ويىن سالاسىنىڭ زاڭسىز شەتەلدٸك وپەراتورلارىنا اقشا اۋدارىلادى.
قارجى مونيتورينگٸ اگەنتتٸگٸنٸڭ حابارلاۋىنشا, 2023 جىلى جەنە بيىلعى جىلدىڭ بٸرٸنشٸ توقسانىندا 40-تان استام زاڭسىز ونلاين ويىن الاڭدارى جويىلدى, سونداي-اق 5700-دەن استام سايت مەن اككاۋنت بۇعاتتالدى.
قر ۇلتتىق بانكٸنٸڭ ٶكٸلٸ اتاپ ٶتكەندەي, مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن اتاپ ايتقاندا, تىيىم سالىنعان سۋبەكتٸلەردٸڭ تٸزبەسٸ جاڭارتىلعان سەتتەن باستاپ 5 كٷن ٸشٸندە بانكتەردٸ وسى تٸزبەگە كٸرەتٸن ۇيىمداردىڭ تٶلەم جاساۋىنا تىيىم سالىنعانى تۋرالى حاباردار ەتۋ كٶزدەلەدٸ. سونداي-اق, اقشا تابۋعا تىرىسىپ, زاڭسىز شەتەلدٸك ويىن بيزنەسٸمەن بٸرلەسەتٸن تٶلەم ۇيىمدارىنىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ تۋرالى مەسەلە قاراستىرىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار, ۇلتتىق بانك مەملەكەتتٸ شاتاستىراتىن MCC كودتى اۋىستىرعانى ٷشٸن بيزنەستٸڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸنە قاتىستى زاڭناماعا جەكەلەگەن تٷزەتۋلەر ەنگٸزۋگە باستاماشى بولدى.
قما, ۇلتتىق بانك, تۋريزم جەنە سپورت مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸنە دەپۋتاتتار, ەگەر بۇعاتتالعان ەربٸر سايتتىڭ ورنىنا ساناۋلى ساعاتتا كٶشٸرمەسٸ پايدا بولسا, جەلٸدەگٸ زاڭسىز ويىن الاڭدارىن ودان ەرٸ قالاي اۋىزدىقتايتىنى تۋرالى سۇراق قويدى. شاماسى, بۇل تەحنيكالىق جاعىنان ەڭ كٷردەلٸ مەسەلەنٸڭ بٸرٸ بولىپ قالا بەرەدٸ. وسى ورايدا, قانداي دا بٸر سەبەپپەن تالقىلاۋ بارىسىندا نازاردان تىس قالعان قر ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەيتٸن بۋكمەكەرلٸك ۇيىمنىڭ ويىن سالاسىنداعى زاڭسىز ۇيىمداردىڭ قازٸر قولدانىلىپ جٷرگەن "قارا" تٸزٸلٸمنٸڭ ورنىنا "اق" تٸزٸلٸمدٸ, ياعني ويىن بيزنەسٸنٸڭ ليتسەنزييالانعان زاڭدى سۋبەكتٸلەرٸ عانا كٸرەتٸن تٸزبەنٸ ەنگٸزۋ باستاماسىن ەسكە تٷسٸرگەن جٶن. مۇنداي تٸزٸممەن جۇمىس ٸستەۋ قيىن ەمەس, ول ۇزاق ۋاقىت بويى تيٸستٸ مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ يەلٸگٸندە بولعان. بۇل جاعدايدا زاڭسىز ويىن ۇيىمدارىن بۇعاتتاۋ جەنە بارلىق قارجىلىق وپەراتسيياعا تىيىم سالۋ ەلدەقايدا جەڭٸل بولادى: "اق" تٸزٸمگە كٸرمەيتٸن كەز كەلگەن سۋبەكت اۆتوماتتى تٷردە زاڭسىز سانالىپ, دەرەۋ بۇعاتتالادى. بەلكٸم, بيزنەس تاراپىنان بۇل ۇسىنىس تٷزەتۋلەردٸڭ ەكٸنشٸ وقىلىمىن دايىنداۋ بارىسىندا جۇمىس توبىندا قاپەرگە الىناتىن شىعار.
مەجٸلٸستٸڭ ەلەۋمەتتٸك-مەدەني دامۋ كوميتەتٸنٸڭ باسشىسى اسحات ايماعامبەتوۆ ايتقانداي, زاڭ جوباسىمەن ەرٸ قاراي جۇمىس ٸستەۋ جەنە ونى ەكٸنشٸ وقىلىمعا دايىنداۋ بارىسىندا زاڭسىز ويىن يندۋستريياسى مەسەلەسٸن شەشۋ ٷشٸن بەرٸن جاساۋ قاجەت. سونىمەن قاتار, ول اتاپ ٶتكەندەي, دەپۋتاتتىق كورپۋس ەلٸمٸزدەگٸ زاڭدى, ليتسەنزييالانعان ويىن بيزنەسٸمەن بٸرلەسٸپ جۇمىس ٸستەۋٸ كەرەك.
– قازٸرگٸ كەزگە دەيٸن شەشٸلمەگەن نەگٸزگٸ مەسەلە – شەتەلدٸك ونلاين كازينولاردى بۇعاتتاۋداعى قيىندىق. كٷنٸنە 100 سايتتى بۇعاتتاساڭ دا, ورنىنا 100 جاڭا زاڭسىز سايت اشىلادى. تٸپتٸ, 100 زاڭسىز سايت ساعات سايىن اشىلۋى مٷمكٸن. بۇعان قالاي قارسى تۇرۋعا بولادى, ەزٸرگە جاۋاپ جوق. سونىمەن قاتار, زاڭسىز بيزنەس دەرەكتەردٸ باسقارۋدى ٷيرەنٸپ الدى. شەتەلدٸك كازينو تٶلەيتٸن قاراجات باسقا MCC كود ارقىلى اۋدارىلادى. ونلاين ستاۆكالار قاراجاتى ينتەرنەت دٷكەنگە, دەرٸحاناعا, تاكسيگە جەنە باسقا دا ماقساتقا تٶلەم تٷرٸندە اۋدارىلاتىندىقتان, ولاردى انىقتاۋ جەنە بۇعاتتاۋ ٶتە قيىن. وسىعان بايلانىستى بانكتەر مەن تٶلەم ۇيىمدارى جاڭا, قاتاڭ ەرٸ ناقتى رەگلامەنتتٸك بازانى قاجەت ەتەدٸ. زاڭ جوباسى اياسىندا باقىلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, باقىلاۋ رەسٸمدەرٸن جەتٸلدٸرۋ جەنە قاجەتتٸ تٷزەتۋلەردٸ ەنگٸزۋ بويىنشا الگوريتم جاسادىق. ەرينە, بٸز بۇل مەسەلەنٸ ەلٸ دە تالقىلايمىز, ٶيتكەنٸ ويىن بيزنەسٸ سالاسىنداعى زاڭسىز وپەراتسييالارعا قارسى ٸس-قيمىلدا وسالدىق تانىتىپ وتىرمىز. بۇعان قوسا, قۇمار ويىن مەسەلەسٸنە ناقتى قۇقىقتىق انىقتاما بەرۋ كەرەك. دەپۋتات ماگەرراموۆتىڭ قۇمار ويىنعا كەلٸسپەۋشٸلٸك پرەزۋمپتسيياسىن ەنگٸزۋ تۋرالى ۇسىنىسىن مۇقييات قاراۋدى تالاپ ەتەدٸ. بٸز بۇل جۇمىستى تيٸستٸ مينيسترلٸكتەرمەن جەنە ساراپشىلارمەن جالعاستىرامىز. جالپى, ەكٸنشٸ وقىلىمعا دەيٸن وسى مەسەلەلەردٸڭ بارلىعىن بارىنشا ەگجەي-تەگجەيلٸ پىسىقتاۋ قاجەت, – دەپ سٶزٸن تٷيٸندەدٸ اسحات ايماعامبەتوۆ.
