زاڭگەر ەرجان ەسٸمحانوۆ قبتۋ تٶڭٸرەگٸندەگٸ جاعدايعا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ. قازٸرگٸ تاڭدا قبتۋ-دى مەملەكەتكە ٶتكٸزۋ پروتسەسٸ جٷرٸپ جاتىر, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Ulysmedia.kz-كە سٸلتەپ.
ول وقۋ ورنىن مەملەكەتكە قايتارۋ تۋرالى شەشٸم ەدٸلدٸك ورناتۋ ٷشٸن قابىلدانعانىنا كٷمەن كەلتٸردٸ.
- مەملەكەت – ناشار قوجايىن. بۇل – مەن بٸرنەشە رەت قايتالاعان اكسيوما. تيٸمدٸ ەلدەردٸڭ ٶزٸندە مەملەكەتتٸك باسقارۋ بيۋروكراتييا مەن يكەمسٸزدٸكتەن زارداپ شەگەدٸ. ال قازاقستاندا, مۇندا مەملەكەتتٸك اپپاراتتىڭ تيٸمدٸلٸگٸنە قاتىستى ٷلكەن سۇراقتار بار, جاعداي ودان ەرٸ قيىنداي تٷسەدٸ, دەپ ەسەپتەيدٸ ەسٸمحانوۆ.
زاڭگەردٸڭ ايتۋىنشا, 2018 جىلعا دەيٸن قبتۋ «قازمۇنايگازدىڭ» (كۆازيمەملەكەتتٸك قۇرىلىم) مەنشٸگٸندە بولعان جەنە قۇلدىراۋ كەزەڭٸن باستان ٶتكەرگەن: ستۋدەنتتەر جاپپاي كەتٸپ جاتتى, تەحنيكالىق ماماندىقتارعا قابىلداۋ توقتاپ قالعان, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا قۇلدىراپ, حالىقارالىق باعدارلامالار جابىلدى, ۋنيۆەرسيتەت قارىزعا بەلشەسٸنەن باتتى.
2018 جىلى قبتۋ حالىقارالىق اۋديتورمەن انىقتالعان نارىقتىق باعا بويىنشا اۋكتسيون ارقىلى NNEF قورىنا ساتىلدى. ەسٸمحانوۆ بۇل مەمٸلەنٸڭ اشىق ٶتكەنٸن جەنە سول كەزدە ەشقانداي سۇراق تۋىنداماعانىن اتاپ ٶتتٸ. التى جىل ٸشٸندە جەكە ينۆەستور ۋنيۆەرسيتەتتٸ تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتتٸ:
- ستۋدەنتتەر سانى 2 مىڭنان 7,5 مىڭعا دەيٸن ٶستٸ,
- بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ سانى 16-دان 68-گە دەيٸن ارتتى,
- ۋنيۆەرسيتەت حالىقارالىق جوبالارعا قاتىسىپ, پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامىن كٷشەيتتٸ,
- جاتاقحانالار مەن سپورت كەشەندەرٸ سالىندى, ينفراقۇرىلىم جاڭارتىلدى,
- جاقىندا بولعان ٶرتتەن كەيٸن ۋنيۆەرسيتەت جەكەمەنشٸك قاراجات ەسەبٸنەن تەز ارادا قالپىنا كەلتٸرٸلدٸ.
- مەن ٶزٸم قبتۋ-دا قازان ايىندا بولىپ قايتتىم جەنە تاڭعالدىم: تسيفرلىق كەن ورىندارى, جۇمىس بەرۋشٸلەرمەن ەرٸپتەستٸك – بەرٸ ەلەمدٸك جەتەكشٸ ۋنيۆەرسيتەتتەر دەڭگەيٸندە. مۇنىڭ بەرٸ تەك جەكە ينۆەستيتسييالاردىڭ ارقاسىندا مٷمكٸن بولدى, دەيدٸ زاڭگەر.
زاڭگەردٸڭ ايتۋىنشا, اكتيۆتەردٸ قايتارۋ جٶنٸندەگٸ كوميتەتتٸڭ ۋنيۆەرسيتەتتٸ مەملەكەتكە قايتارۋ تۋرالى شەشٸمدٸ نە ٷشٸن شىعارعانى تٷسٸنٸكسٸز. «زاڭسىز يەمدەنۋ» تۋرالى تٷسٸنٸك قولدا بار فاكتٸلەرگە قايشى كەلەدٸ: اۋكتسيون ٶتتٸ, اۋديت جٷرگٸزٸلدٸ, نارىقتىق باعا بەلگٸلەندٸ.
ەسٸمحانوۆ ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ قايتادان مەملەكەت باسقارۋىنا ٶتۋٸ بيۋروكراتييانىڭ كٷشەيۋٸنە جەنە باسقارۋ ساپاسىنىڭ تٶمەندەۋٸنە ەكەلۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن ەسكەرتتٸ.
- مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتتەر كٶبٸنەسە تيٸمسٸز باسقارۋ, مىقتى مامانداردىڭ كەتۋٸ جەنە حالىقارالىق باعدارلامالاردىڭ جابىلۋى سيياقتى پروبلەمالارعا تاپ بولادى. قبتۋ دا كٶپ ۇزاماي پروبلەمالى اكتيۆتەر قاتارىنا ەنٸپ, بٸرنەشە جىلدان كەيٸن قايتا ساتىلۋعا مەجبٷر بولادى, دەپ بولجادى زاڭگەر.