جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ قازاقستان مەكتەپتەرٸندە بٸرقاتار ٶزگەرٸس ەنگٸزٸلەدٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
5-7 سىنىپ وقۋشىلارى «كونستيتۋتسييا نەگٸزدەرٸ», 8-11 سىنىپ وقۋشىلارى «زاڭ جەنە تەرتٸپ», ال 5-11 سىنىپتار «جەكە قاۋٸپسٸزدٸك» كۋرستارىن وقيدى. بۇل تۋرالى ٷكٸمەت وتىرىسىندا وقۋ اعارتۋ مينيسترٸ جۇلدىز سٷلەيمەنوۆا مەلٸمدەدٸ.
مينيسترلٸكتٸڭ مەلٸمەتٸنشە, بٸلٸم بەرۋدٸڭ مەملەكەتتٸك جالپىعا مٸندەتتٸ ستاندارتتارى, ٷلگٸلٸك وقۋ جوسپارلارى مەن وقۋ باعدارلامالارى جاڭا كونستيتۋتسييا نورمالارىنا سەيكەس قايتا قارالعان.
بۇعان دەيٸن تاڭداۋ پەنٸ رەتٸندە وقىتىلعان «قۇقىق نەگٸزدەرٸ» ەندٸ بارلىق وقۋشى ٷشٸن مٸندەتتٸ پەن بولادى. ونىڭ مازمۇنى دا جاڭا كونستيتۋتسييا قاعيداتتارىنا سەيكەستەندٸرٸلگەن.
باستاۋىش سىنىپتاردا باعالاۋ جٷيەسٸ دە ٶزگەرەدٸ. بٶلٸم بويىنشا جيىنتىق باعالاۋ جەنە توقسان بويىنشا جيىنتىق باعالاۋ الىنىپ تاستالادى. ونىڭ ورنىنا كٷندەلٸكتٸ قالىپتاستىرۋشى باعالاۋدىڭ رٶلٸ كٷشەيتٸلەدٸ. مۇعالٸم ديكتانت, مازمۇنداما, شىعارما, جوبا, اۋىزشا جەنە پراكتيكالىق جۇمىستار سيياقتى ەدٸستەردٸ ٶز قالاۋىنشا قولدانا الادى.
قازاقستاندا قازٸر 8 مىڭنان استام مەكتەپتە 4,1 ملن وقۋشى بٸلٸم الىپ جاتىر. ونىڭ 5 مىڭنان استامى اۋىلدىق جەردە ورنالاسقان. بيىل 380 مىڭنان استام بالانىڭ بٸرٸنشٸ سىنىپقا قابىلدانۋى كٷتٸلەدٸ.
بيىل العاش رەت 1 سىنىپقا قابىلداۋ «OQU» بٸرىڭعاي پلاتفورماسى ارقىلى كەزەڭ كەزەڭٸمەن جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ٶتٸنٸشتەردٸڭ 88,7 پايىزدان استامى ەلەكتروندى تٷردە قابىلدانعان. بالالاردى بٸرٸنشٸ سىنىپقا قابىلداۋ 31 تامىزعا دەيٸن جالعاسادى.
جاڭا وقۋ جىلىنداعى نەگٸزگٸ باعىتتاردىڭ بٸرٸ جاساندى ينتەللەكتٸنٸ مەكتەپتەرگە ەنگٸزۋ بولادى. 2026 جىلعى 1 قىركٷيەكتەن باستاپ پاۆلودار جەنە قىزىلوردا وبلىستارىنداعى 10 شاعىن جيناقتى مەكتەپتە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگييالارىن قولدانۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبا باستالادى. پيلوتتىق كەزەڭدە جوبا 500 شاعىن جيناقتى مەكتەپتٸ قامتيدى. 2029 جىلعا دەيٸن ونى بارلىق 2 600 شاعىن جيناقتى مەكتەپكە دەيٸن كەڭەيتۋ جوسپارلانعان.
بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە قاتىستى دا جاڭا جٷيەلەر ەنگٸزٸلەدٸ. «جەكە قاۋٸپسٸزدٸك» كۋرسى ەلەۋمەتتٸك ەموتسيونالدىق داعدىلاردى قالىپتاستىرۋعا جەنە بالالاردىڭ ٶمٸرلٸك تۇراقتىلىعىن دامىتۋعا باعىتتالادى.
سونىمەن قاتار بٸرىڭعاي تسيفرلىق دياگنوستيكالىق پلاتفورما ەنگٸزٸلەدٸ. ول بالالاردىڭ جاعدايىن جٷيەلٸ باقىلاۋعا جەنە ولاردىڭ پسيحولوگييالىق ەل اۋقاتىن باعالاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
2026 جىلى قازاقستاننىڭ بارلىق ٶڭٸرٸندە بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ باسقارمالارى قۇرىلدى. ولاردىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸ بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جۇمىستارىن ٷيلەستٸرۋ, زورلىق زومبىلىقتان زارداپ شەككەن بالالاردى سٷيەمەلدەۋ جەنە قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى ەرتە انىقتاۋ بولادى.
مەكتەپتەردٸڭ ماتەريالدىق بازاسىن جاڭارتۋ جۇمىستارى دا جالعاسادى. قازٸر جوسپارلانعان 1 409 پەندٸك كابينەتتٸڭ 1 007-سٸ, ياعني 70 پايىزى جەتكٸزٸلگەن.
ەلٸمٸزدە 178 مەكتەپتە كٷردەلٸ جٶندەۋ جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. بۇل مەكتەپتەردە جالپى 117 مىڭ وقۋشى ورنى بار. 1 قىركٷيەككە دەيٸن 106 مەكتەپتەگٸ جٶندەۋ جۇمىستارىن اياقتاۋ جوسپارلانعان.
بۇدان بٶلەك, قازٸر 59,3 مىڭ وقۋشى ورنىنا ارنالعان 101 مەكتەپتٸڭ قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلۋدە. جىل سوڭىنا دەيٸن 38,2 مىڭ وقۋشى ورنىنا ارنالعان 72 مەكتەپتٸڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ جوسپارلانعان.
تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸندە 763 كوللەدج جۇمىس ٸستەپ, وندا 556 مىڭ ستۋدەنت بٸلٸم الىپ جاتىر. بيىل مەملەكەتتٸك بٸلٸم بەرۋ تاپسىرىسى اياسىندا كوللەدجدەرگە 133 مىڭ ستۋدەنت قابىلداۋ جوسپارلانعان. ونىڭ 70 پايىزى تەحنيكالىق باعىتتار بويىنشا كادر دايارلاۋعا باعىتتالادى.
كوللەدجدەردە دۋالدى وقىتۋمەن قامتىلعان ستۋدەنتتەر سانى دا ٶستٸ. 2025 جىلى 91 مىڭ ستۋدەنت بولسا, 2026 جىلى بۇل كٶرسەتكٸش 138,2 مىڭعا جەتكەن. دۋالدى وقىتۋ 552 كوللەدجدە 11 مىڭنان استام كەسٸپورىننىڭ قاتىسۋىمەن جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
