«زاڭ جەنە تەرتٸپپەن» قاتار «مەدەنيەت جەنە جاۋاپكەرشٸلٸك» يدەولوگيياسى دا قاجەت – ەسەم ەرەجەقىزى

«زاڭ جەنە تەرتٸپپەن» قاتار «مەدەنيەت جەنە جاۋاپكەرشٸلٸك» يدەولوگيياسى دا قاجەت – ەسەم ەرەجەقىزى

سوڭعى جىلدارى قازاقستاندا زاڭ ٷستەمدٸگٸن نىعايتۋعا, قوعامدىق تەرتٸپتٸ قامتاماسىز ەتۋگە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنٸپ كەلەدٸ. ايتىسكەر اقىن ەسەم ەرەجەقىزى ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا «زاڭ جەنە تەرتٸپ» يدەولوگيياسىمەن قاتار مەدەنيەت پەن جاۋاپكەرشٸلٸك مەسەلەسٸن قولعا الۋ كەرەگٸن ايتتى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.

اقىننىڭ ايتۋىنشا, ٶتكەندٸ ايتىپ ٶكٸنە بەرمەي, جاقسى ٷمٸتپەن العا ۇمتىلاتىن ۋاقىت كەلدٸ. ول قوعامدا وڭ ٶزگەرٸستەردٸڭ بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.

«سارالاپ, ساراپتاپ قاراسام, اينالادا جاقسى ٶزگەرٸس كٶپ. ٸشتەي ريزا بولىپ قويامىن, قۇداي بۇل كٷندٸ دە كٶرسەتتٸ. سٸزدەردٸ قايدام, ماعان مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ساياساتى قوعامدىق تەرتٸپ مەسەلەسٸن قاتتى قولعا العانى سەزٸلەدٸ. تەرتٸپ مەسەلەسٸنە پرەزيدەنت تە جيٸ ايتىپ جٷر. بۇل ماعان ۇنايدى», – دەپ جازدى ول.

ەسەم ەرەجەقىزى بٷگٸندە ەلدە كٶپتەگەن مٷمكٸندٸك بار ەكەنٸن, الايدا مەدەنيەت پەن تەرتٸپ مەسەلەسٸنە كٶبٸرەك كٶڭٸل بٶلۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى.

«قازٸر بٸزدە بەرٸ بار. توي-دۋماندى سەل رەتتەپ, ىسىراپشىلدىقتان ارىلساق, قاراجات مەسەلەسٸ دە رەتتەلەدٸ دەپ ويلايمىن. جەتٸسپەي جٷرگەن نەرسە – مەدەنيەت پەن تەرتٸپ. ەيتپەسە قازاق ٶتە دانا, زەرەك حالىق قوي. قازٸر بٸزدٸڭ جاستاردىڭ اراسىندا تٶرت تٸلدە ەركٸن سٶيلەيتٸندەر كٶپ. جاستار ٶتە تالانتتى. قۋاناسىڭ. تەك تەربيەنٸ دۇرىس بەرۋٸمٸز كەرەك», – دەدٸ اقىن.

ول ەل-فارابيدٸڭ «بالاعا ەڭ ەۋەلٸ تەربيە بەرۋ كەرەك. تەربيەسٸز بەرٸلگەن بٸلٸم – ادامزاتتىڭ قاس جاۋى» دەگەن سٶزٸن مىسالعا كەلتٸرٸپ, قوعامداعى كٶپتەگەن مەسەلەلەردٸڭ تەربيەدەن باستالاتىنىن اتاپ ٶتتٸ.

اقىننىڭ پٸكٸرٸنشە, ادامنىڭ كٶشەدە قوقىس تاستاماۋى, قوعامدىق ورىندا ايقايلاماۋى نەمەسە ٷلكەنگە قۇرمەت كٶرسەتۋٸ ٷشٸن مٸندەتتٸ تٷردە باقىلاۋ مەن جازادان قورقۋ قاجەت ەمەس.

«مۇنىڭ بەرٸ – مەدەنيەت پەن تەربيەدەن باستالادى. سوندىقتان بٷگٸن قازاقستانعا "زاڭ جەنە تەرتٸپ" يدەولوگيياسىمەن قاتار "مەدەنيەت جەنە جاۋاپكەرشٸلٸك" يدەولوگيياسى دا قاجەت», – دەدٸ ول.

سونداي-اق ەسەم ەرەجەقىزى بالا تەربيەسٸندە قوعامدىق مەدەنيەتكە ەرەكشە مەن بەرۋ كەرەكتٸگٸن ايتتى. ونىڭ سٶزٸنشە, بالاعا كٸشكەنتايىنان قوعامدىق ورىندى تازا ۇستاۋدى, كەزەك ساقتاۋدى, قارت ادامعا جول بەرۋدٸ, ٶزگەنٸڭ تىنىشتىعىن سىيلاۋدى, مەملەكەتتٸك مٷلٸككە جاناشىرلىقپەن قاراۋدى جەنە ٶزگەنٸڭ قۇقىعىن قۇرمەتتەۋدٸ ٷيرەتۋ ماڭىزدى.

«بۇل – ۇساق-تٷيەك ەمەس. ۇلتتىڭ مەدەني دەڭگەيٸ وسىنداي كٷندەلٸكتٸ ەرەكەتتەردەن كٶرٸنەدٸ. ەلٸمٸز دامىپ, وتانىمىز كٶركەيە بەرسٸن!» – دەپ تٷيٸندەدٸ اقىن.