ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن تٷسٸرٸلگەن ۆيدەو تاراپ جاتىر. وندا راتسييا ارقىلى بەلگٸسٸز حاتتامالارعا قاتىستى جۇمىستى كٷشەيتۋ تۋرالى نۇسقاۋ ەستٸلگەن, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
بۇل جازبانى جۋرناليست ميحايل كوزاچكوۆ ٶزٸنٸڭ Telegram ارناسىندا جارييالادى. ونىڭ سٶزٸنشە, ۆيدەو الماتىدا, پروكۋراتۋرا ماڭىندا تٷسٸرٸلگەن.
“حاتتامالار بويىنشا جۇمىستى بارىنشا كٷشەيتٸڭدەر. ەسٸرەسە (…) ەكٸمشٸلٸك حاتتامالارعا مەن بەرٸڭدەر”, – دەيدٸ كوزاچكوۆ تاراتقان بەينەجازباداعى كادردا.
وسى تۇستا جۋرناليست كٶلٸك تٸزگٸندەگەن قازاقستاندىقتاردى اباي بولۋعا شاقىردى.
“مۇندا ەڭ قىزىعى – راتسييا ارقىلى ايتىلعان نۇسقاۋلار. وندا ەكٸمشٸلٸك قۇقىقبۇزۋشىلىقتار بويىنشا حاتتامالاردىڭ سانىن ارتتىرۋ قاجەت دەگەن سٶزدەر ايتىلادى. مەنٸڭشە, ٷكٸمەتتٸڭ ەكونوميكالىق بلوگى ٶز مٸندەتٸن ورىنداي الماي جاتقاندىقتان, بيۋدجەتتٸ تولىقتىرۋ جٷكتەمەسٸ پوليتسەيلەرگە بەرٸلگەن. سوندىقتان كٶلٸك جٷرگٸزگەندە ەرەجەنٸ بۇزباۋعا تىرىسىڭىزدار”, – دەپ پٸكٸر بٸلدٸردٸ كوزاچكوۆ.
بۇل مەسەلەگە قاتىستى KazTAG اگەنتتٸگٸ ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنەن جاۋاپ العان. مينيسترلٸك ٶكٸلدەرٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە تاراعان اقپاراتتىڭ شىندىققا جاناسپايتىنىن ايتىپ, بۇعان دەيٸن اتالعان جايتقا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸرگەندەرٸن ەسكە سالدى.
“پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸنە كٷن سايىن بەلگٸلٸ بٸر كٶلەمدە حاتتامالار تولتىرۋ مٸندەتتەلەدٸ دەگەن اقپارات نەگٸزسٸز. ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸندە مۇنداي ساندىق نورماتيۆتەر بەلگٸلەۋ تەجٸريبەسٸ جوق. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ باستى مٸندەتٸ – قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ, قۇقىق تەرتٸبٸن ساقتاۋ جەنە ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ. ەگەر مۇنداي زاڭسىزدىقتار تۋرالى ناقتى دەرەكتەرٸڭٸز بولسا, ٸٸم-نٸڭ ٶزٸندٸك قاۋٸپسٸزدٸك دەپارتامەنتٸنە نەمەسە 1402 سەنٸم تەلەفونىنا حابارلاۋىڭىزدى سۇرايمىز”, – دەپ جاۋاپ بەردٸ مينيسترلٸك.
ەسكە سالايىق, بۇعان دەيٸن “اق جول” فراكتسيياسى قوماقتى ايىپپۇلدارى ٷشٸن ەقبتك-نە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن قولداماعان ەدٸ.
مەسەلەنٸ ازات پەرۋاشەۆ تارقاتىپ ايتتى.
“زاڭ جوباسىنا “اق جول” دەمپارتيياسىنىڭ دەپۋتاتتارى كەسٸپكەرلەگە سالاتىن ارتىقشا اۋىر ايىپپۇلداردى 3-5 ەسە ازايتۋ تۋرالى بٸرنەشە تٷزەتۋ ۇسىنعان بولاتىنبىز. ٶكٸنٸشكە قاراي, نە جۇمىس توبى, نە مەجٸلٸستٸڭ بيۋروسى, ياعني بارلىق باسقا فراكتسييالار وسى ايىپپۇلداردى كازٸرگٸ, دەمەك اۋىر كٶلەمٸندە قالدىرۋدى قالادى. ۋەجدەرٸ قاراپايىم — ايىپپۇلدار بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ جەنە تۇتىنۋشىلاردىڭ مٷددەلەرٸن قورعاۋ ٷشٸن قاجەت. الايدا, اتالمىش زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارىسىندا “اق جول” فراكتسيياسىنا 2 مىڭنان استام كەسٸپكەردەن اتالعان ايىپپۇلداردى ازايتۋدى سۇراعان ٶتٸنٸشتەر تٷسكەن. جەنە ولاردىڭ ايتۋىنشا, ايىپپۇلداردىڭ قوماقتىلىعى بۇزۋشىلىقتاردى الدىن الۋ ٷشٸن ەمەس, باقىلاۋ ورگاندارىنىڭ بوپسالاۋى ٷشٸن قىزمەت ەتەدٸ. ٶيتكەنٸ باعاداعى قاتەلٸك ٷشٸن 700 مىڭ تەڭگە تٶلەۋدەن گٶرٸ, تەكسەرۋشٸگە 100 مىڭ بەرە سالعان وڭاي. سوندىقتان, بۇل نورمالار بٷگٸندە الدىن الۋ ٷشٸن ەمەس, بيزنەستٸ بوپسالاۋ ٷشٸن قولدانىلا باستادى”, — دەدٸ ول.
دەپۋتات ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە جارييالانعان بٸر جازبانى مىسالعا كەلتٸردٸ.
“كەشە عانا EGOV-PRESS تەلەگرام ارناسىندا ەر ۋچاسكەدە دەل وسى ەقبتك-نٸڭ باپتارى بويىنشا كەمٸندە 200 قۇقىق پروتوكول رەسٸمدەۋ تۋرالى پوليتسييانىڭ داۋىستىق بۇيرىعى جارييالاندى. بۇل اقىلعا قونىمسىز ايىپپۇلداردىڭ قالاي قولدانىلاتىندىعى تۋرالى ناقتى مىسال. ال بٷگٸنگٸ زاڭعا تٷزەتۋلەردٸڭ 80 پايىزى رەپرەسسييالىق سيپاتقا يە – ايىپپۇلدار, ايىپپۇلدار, ايىپپۇلدار. بٸزدٸڭ شەنەۋنٸكتەر مەملەكەت تەك جازالاپ عانا قويماي, رەتتەۋ ساياساتىنىڭ ايىپپۇل سالۋدان بٶلەك, ىنتالاندىراتىنىن تٷسٸندٸرۋٸ كەرەكتٸگٸن ۇمىتقان سيياقتى. ال تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا جٷگٸنگەندە ولار شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ قالاي جۇمىس ٸستەيتٸنٸن بٸلمەيتٸن قۇددى بٸر اسپاننان سالبىراپ تٷسكەندەر سيياقتى سٶيلەيدٸ. ٷيدٸڭ جانىنداعى دٷكەننٸڭ كٷندەلٸكتٸ پايداسى 30-50 مىڭ تەڭگە بولسا, وعان 100 مىڭ ايىپپۇل سالىنسا, ول اقشانى قايدان الادى? تەك تاۋار باعاسىن كٶتەرٸپ, بۇل ايىپپۇلدى ساتىپ الۋشىلارعا جٷكتەۋ ارقىلى عانا ٶتەيدٸ. ەسٸرەسە, بۇل ايىپپۇلدار تۇراقتى بولعاندا, كەسٸپكەرلەر دەل وسى تۋرالى حابارلاۋدا. سوندىقتان ورىنسىز قوماقتى ايىپپۇلدار شىن مەنٸندە تۇتىنۋشىلاردى قورعامايدى, كەرٸسٸنشە ۇلتتىق بانكتٸڭ سوقىر ساياساتى مەن دوللاردىڭ قۇبىلمالى باعامىنا قوسا ينفلياتسيياعا ىقپال ەتەدٸ», — دەدٸ ول.
پەرۋاشەۆتٸڭ پٸكٸرٸنشە, جازالاۋ مەن اۋىرلىقتىڭ ٶزارا تەڭگەرٸمٸ كەرەك, بۇل — قۇقىقتىڭ باستى پرينتسيپتەرٸنٸڭ بٸرٸ.
«قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ جەنە تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ 200 تەڭگە تۇراتىن كارتوپتىڭ باعا بەلگٸسٸندەگٸ قاتەلٸك ٷشٸن 200 مىڭ ايىپپۇل سالىنعان كەزدە ەمەس, ايىپپۇلدار بۇزۋشىلىقتاردىڭ اۋىرلىعىنا سەيكەس بولعاندا عانا جۇمىس ٸستەيدٸ. نەمەسە ساپاسىز ٶنٸمگە ايىپپۇل سالىنىپ قانا قويماي, ساتىلىمنان الىنعان جاعدايدا. بٸراق قايتارىپ الۋ جەنە الىپ قويۋ پروتسەدۋرالارى سٸزدەردە جۇمىس ٸستەمەيدٸ, تەكسەرۋشٸ مىرزالار. ول تۋرالى بٸز 2018 جىلدان بەرٸ ايتىپ كەلەمٸز. سٸزدەر ايىپپۇلدى جەلەۋ ەتٸپ بوپسالاۋمەن اينالىسىپ جٷرسٸزدەر, ال ساپاسىز تاۋارلار سٶرەلەردە تۇرعان كٷيٸ قالادى. «جاڭا ادامدار» جاستارىنىڭ مەرزٸمٸ ٶتكەن تاۋارلارعا قاتىستى تالاپتارى دا وسىدان شىعادى. شەنەۋنٸك مىرزالار, سٸزدەر ٷشٸن مەن ۇيالىپ وتىرمىن.
بٸر رەت بولسا دا جىلى كەڭسەلەردەن شىعىپ, كەسٸپكەردٸڭ نەمەسە تۇتىنۋشىنىڭ ورنىنا بارىپ تۇرىپ كٶرٸڭٸزدەر. سٸزدەر ەلدەبٸر «شترافستاندى» قۇرىپ جاتىرسىزدار. ال «اق جول» فراكتسيياسى قالىپتى نارىقتىق ەكونوميكانى قۇرۋدى ۇسىنادى. جەنە بٸز دۇرىس شەشٸمدەرگە قول جەتكٸزبەيٸنشە, بۇل مەسەلەنٸ قاۋزاي بەرۋدەن تايىنبايمىز. سوندىقتان, بٷگٸن فراكتسييامىز بۇل زاڭ جوباسىنا قارسى داۋىس بەرەدٸ», — دەدٸ ول.
