ۇلتتىق رۋحتى وياتۋ. پاۆلوداردى "رۋحاني جاڭعىرتۋدىڭ" جوسپارى جاسالدى
باعدارلاما اياسىندا پاۆلودار قالاسىندا قازاقتىڭ كٶرنەكتٸ ەنشٸسٸ, اقىن-سازگەرٸ ەستاي بەركٸمبايۇلىنىڭ ەسكەرتكٸشٸ مەن مۋزەيٸ اشىلماق.
ەسكەرتكٸش ەستاي اتىنداعى مəدەنيەت سارايىنىڭ ماڭىندا بوي كٶتەرسە, مۋزەي عيماراتتىڭ ٸشٸنەن ورىن الادى.
ەكٸباستۇز قالاسىندا «تۋعان جەر» ارنايى جوباسى بويىنشا جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان تىڭ جوبا – «سەبيلەر اللەياسى». مۇندا ەكٸباستۇزدا تۋعان əربٸر نəرەستەنٸڭ قۇرمەتٸنە اتا-اناسى بەلگٸلەنگەن جەرگە بٸر تٷپ اعاش وتىرعىزادى.
«ۇلى دالانىڭ ۇلى ەسٸمدەرٸ» جوباسى اياسىندا ٶڭٸردٸڭ ٶركەندەۋٸنە ەلەۋلٸ ٷلەس قوسقان تۇلعالاردىڭ تاعدىرىن دەرٸپتەۋ ماقساتقا الىنىپ وتىر. سونىمەن قاتار, قازاقتىڭ ۇلى قولباسشىسى باۋىرجان مومىشۇلىنا ارنالعان مونۋمەنت ەكٸباستۇزدىڭ ورتالىق كٶشەلەرٸنٸڭ بٸرٸندە جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن تۇرعىزىلادى.
بيىلعى جىلى اقسۋ قالاسى بارلىعى 6 ٸرٸ جوبانى جٷزەگە اسىرادى. الدىمەن اقسۋ قالاسىندا «اقسۋ تولقىنى» اتتى بٸرٸنشٸ رەسپۋبليكالىق كونكۋرسىن ٶتكٸزۋ جوسپارلانعان.
شارانىڭ باسى ماۋسىم ايىندا جاڭارتىلعان جاعاجايداعى مەدەني شارالاردان باستاۋ الىپ, شارىقتاۋ شەگٸ تالانتتى جاستاردىڭ ٷلكەن گالا كونتسەرتٸمەن اياقتالادى. ٶڭٸردە جٷزەگە اسىپ جاتقان اۋقىمدى جوبالاردىڭ بٸرٸ - «ERG بارىسى» تۋرنيرٸ.
اتالمىش شارا قازاقستاننىڭ تٷرلٸ وبلىستارىنان 200-دەن استام ادامدى قامتىدى.
ەل اراسىندا كٷمٸس كٶمەي بايعابىل اتانىپ كەتكەن بايعابىل جىلقىباەۆتىڭ مٷسٸنٸ تۋعان اۋىلى قۇركٶلدە بوي كٶتەرەدٸ.
اققۋلى اۋدانىندا حالىق ەرتٸسٸ, كٷيشٸ رٷستەمبەك وماروۆتىڭ 100 جىلدىعىنا وراي «كٷي ٶنەرٸنٸڭ سارىنى» كٷيشٸلەر اليانسى قۇرىلماق. اليانستىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتٸ – جاس ۇرپاققا قازاقتىڭ عاسىرلار بويى ساقتالىپ كەلە جاتقان كٷي ٶنەرٸن ناسيحاتتاۋ بولىپ وتىر.
جوبانىڭ قورىتىندىسىندا اۋدان جاستارىنان قۇرالعان 100 كٷيشٸ بٸر ۋاقىتتا رٷستەمبەك وماروۆتىڭ «جاستىق شاق» كٷيٸن ورىندايدى.
جاستار جىلى اياسىندا اققۋلى اۋدانىنىڭ جاستار ورتالىعى «جاس شاباندوز» جوباسىن قولعا الدى. جوبا اتقا وتىرۋ مەدەنيەتٸن ٷيرەتٸپ قانا قويماي, «ەر قاناتى – ات» ەستافەتاسى, اساۋ ٷيرەتۋ, اۋدارىسپاق سيياقتى ات سپورتىن كەڭٸنەن ناسيحاتتايتىن شارالاردان تۇرادى.
ال, اقتوعاي اۋدانىندا «اقتوعايتانۋ» جوباسى جالعاسىن تابۋدا. 2018 جىلدان باستاپ ەر مەكتەپتٸڭ 5-7 سىنىپتارىندا «اقتوعايتانۋ» ارنايى كۋرسى ەنگٸزٸلگەن.
بۇل ارنايى جوبادا جىل بويى تۋعان ٶلكەنٸڭ تاريحى, اقتوعاي اۋدانىنىڭ تاريحي تۇلعالارى مەن وقيعالارى, فيزيكالىق-گەوگرافييالىق ورنالاسۋى, تاريحي ەسكەرتكٸشتەرٸ وقىتىلدى.
اتالمىش جوبا اياسىندا تٷرلٸ كونكۋرستار, كٶركەمسٶز وقۋ سايىستارى مەن وقۋلار ٶتكٸزۋ قاراستىرىلعان. باياناۋىل اۋدانىندا «Ruhty Qazaqstan» جوباسى ٸسكە اسىرىلماق. جوبا اياسىندا اۋدانداعى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 4 قاسيەتتٸ ورىنعا ەكسكۋرسييالىق تۋر ۇيىمداستىرىلادى.
شارا اۋداننىڭ جاس ماماندارى مەن بەلسەندٸلٸكپەن كٶزگە تٷسكەن جاستارىن قولداپ, ولاردىڭ ەڭبەگٸن باعالاپ, جٸگەرٸن كٶتەرۋگە نەگٸزدەلگەن. جەلەزين اۋدانىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا «شابىت» بالالار مەن جاستار ورتالىعى اشىلادى. بالالار مەن جاستار ورتالىعىنىڭ اشىلۋى اۋداننىڭ دا, جالپى وبلىستىڭ دا شىعارماشىلىق ەلەۋەتٸنە جاعىمدى ەسەر ەتەدٸ.
ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ شىعارماشىلىق بەلسەندٸلٸگٸن ارتتىرا وتىرىپ, اۋدان تۇرعىندارىنىڭ مەدەني دەڭگەيٸ دە ٶسەدٸ دەپ بولجانۋدا.
ەرتٸس اۋدانىنىڭ ەكوجٷيەسٸن جاقسارتۋعا باعىتتالعان «المالى باق– بەرەكەنٸڭ قاينارى» جوباسى اياسىندا 200 الما اعاشتارى وتىرعىزىلدى. بۇل ايماقتى كەلەشەكتە اباتتاندىرىپ, دەمالىس ورنىنا اينالدىرۋ كٶزدەلگەن.
سونداي-اق اۋداندا «Tildes» تٸل ورتالىعىنىڭ «ارنايى جوباسى اياسىندا» لاتىن گرافيكاسىن وقىتۋ ورتالىعى اشىلادى. وقىتۋ ورتالىعى اۋداندىق كٸتاپحانا بازاسىندا قۇرىلاتىن بولادى.
تەرەڭكٶل اۋدانىندا «جاستار جىلىن» مەرەكەلەۋ بارىسىندا رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ نوۆوسٸبٸر وبلىسىنا ٸس-ساپار جوسپارلانعان.
ٸس-ساپار «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا ەكٸ مەملەكەت اراسىندا ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ناسيحاتتاپ, دوستىق قارىم-قاتىناستى نىعايتۋعا باعىتتالعان. اۋداندا قازاق مەدەنيەتٸ مەن رۋحانيياتى ٷشٸن ەلەۋلٸ ٷلەس قوسقان, دٸنتانۋشى, ەۋليە, ۇستاز, تەلٸمگەر سەيدٸلدە قاجى تٷيتەبەكۇلىنىڭ كەسەنەسٸن سالۋدى جوسپارلاپ وتىر.
ماي اۋدانىندا «الما باعى» جوباسى بويىنشا اۋدان ورتالىعىندا تامشىلاپ سۋارۋ تəسٸلٸمەن الما اعاشىن ەگٸپ, ٶنٸم الىپ, جاستاردى ەڭبەككە باۋلۋ قاراستىرىلعان.
شارباقتى اۋدانىندا «شارباقتى اۋدانى تاريحىن جەنە اۋدان اۋماعىنداعى ارحەولوگييالىق ەسكەرتكٸشتەردٸ زەرتتەۋ جەنە ٸزدەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ» جوباسى اياسىندا اۋدان اۋماعىنداعى ارحەولوگييالىق ەسكەرتكٸشتەردٸ زەرتتەۋ جەنە وسى ەسكەرتكٸشتەر جيناعىن باسىپ شىعارۋ جوسپارلانۋدا.
«اۋىلىم – التىن قازىنام» جوباسى ارقىلى ۋسپەن اۋدانىنىڭ تاريحى تٷگەندەلمەك. كٶنە كٶز قارييالاردان اۋدان مەن اۋىلدىڭ قۇرىلۋى, ٶتكەن عاسىرلارداعى اڭىز ەپسانالار جيناقتالادى.
ۋسپەن اۋدانىنىڭ ماڭىندا ارحەولوگييالىق ەكسپەديتسييا مٷشەلەرٸمەن بٸرلەسە وتىرىپ قورعاندار مەن ٷيٸندٸلەرگە قازبا جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ جەنە ولاردى زەرتتەۋ جۇمىستارى دا جوسپارعا ەنگەن.
پاۆلودار اۋدانىندا وڭتٷستٸك ەلدٸ مەكەندەردەن «نەتيجەلٸ جۇمىسپەن قامتۋدى جەنە جاپپاي كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ» باعدارلاماسى بويىنشا كٶشٸپ كەلگەن وتباسىلار ٷشٸن «ارناۋ» فەستيۆالٸ ۇيىمداستىرىلادى. اتالمىش فەستيۆال قازاقتىڭ «ەرۋلٸك» دەپ اتالاتىن اتا سالتىمەن تويلانادى. شارا بارىسىندا اقىندار ارناۋ ايتىپ, ەن مەن كٷيلەر ورىندالادى.
دەرەككٶز: رavlodarnews.kz
