پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ نۇرلان بايبازاروۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ەكونوميكاداعى ٶسٸمدٸ قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ جەدەل شتاب وتىرىسىندا بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىقتاعى ەكونوميكا سالالارىنىڭ دامۋ كٶرسەتكٸشتەرٸ قارالدى, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا اقپارات جەنە بايلانىس سالاسىندا (8,7%), قۇرىلىستا (8,6%), كٶلٸكتە (7,3%) تۇراقتى ٶسٸمگە قول جەتكٸزٸلدٸ.
ايتا كەتۋ كەرەك, بيىلعى بەس ايدىڭ قورىتىندىسىمەن سالىستىرعاندا اۋىل شارۋاشىلىعى, قۇرىلىس جەنە ساۋدا سالالارىندا ٶسۋ قارقىنى جاقسارعانى بايقالادى. سونىمەن قاتار وپەك+ مٸندەتتەمەلەرٸ شەڭبەرٸندە مۇناي ٶندٸرۋ كٶلەمٸنٸڭ قىسقارۋىنا جەنە سۋ تاسقىنى كەزەڭٸنەن كەيٸن جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان قالپىنا كەلتٸرۋ جۇمىستارىنا بايلانىستى بٸرقاتار سالادا بٸرشاما ارتتا قالۋشىلىق بايقالىپ وتىر.
«4 ايلىق بەسەڭدەۋدەن كەيٸن ماۋسىم ايىنىڭ قورىتىندىسى ينۆەستيتسييالاردى جۇمىلدىرۋ, وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردٸ قولداۋ, ٸسكەرلٸك بەلسەندٸلٸكتٸ ىنتالاندىرۋ شارالارى, سونداي-اق قۇرىلىس, اۆتوجول, اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىنداعى الداعى بەلسەندٸ كەزەڭ ەسەبٸنەن ەكونوميكانىڭ ٶسۋ تراەكتوريياسىنا شىعۋىنا نەگٸز قالادى», - دەپ نۇرلان بايبازاروۆ, بيىلعى ٸسكەرلٸك بەلسەندٸلٸك يندەكسٸ بەس اي قاتارىنان وڭ ايماقتا تۇرعانىن اتاپ ٶتتٸ.
ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ نىسانالى ينديكاتورلار شەگٸندە (5,1%-عا) ٶسٸپ كەلەدٸ. ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ سالالارى ٸشٸندە مەتاللۋرگييا ٶندٸرٸسٸنٸڭ – 8,3%-عا, ماشينا جاساۋدىڭ – 9,4%-عا, حيمييا ٶنەركەسٸبٸنٸڭ – 5,3%-عا, جيھاز جاساۋدىڭ – 28,3%-عا, فارماتسەۆتيكانىڭ – 14,8%-عا ٶسۋٸ قامتاماسىز ەتٸلدٸ. ٶسٸمگە وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردٸ قولداۋ شارالارىن جەتٸلدٸرۋ نەتيجەسٸندە قول جەتكٸزٸلدٸ. بٷگٸنگٸ تاڭدا وتٶ-مەن جاسالعان شارتتاردىڭ سانى 2023 جىلعى 22,7 مىڭمەن سالىستىرعاندا 45,7 مىڭعا دەيٸن ارتتى.
جەڭٸل ٶنەركەسٸپ, قۇرىلىس ماتەريالدارى ٶندٸرٸسٸنٸڭ كٶلەمٸن ۇلعايتۋ, سونداي-اق ازىق-تٷلٸك ٶنٸمدەرٸ سالاسىندا جەنە ت. ب. جۇمىستار جالعاسۋدا.
قۇرىلىستا جۇمىس كٶلەمٸ بەس ايداعى 8,1% كٶرسەتكٸشپەن سالىستىرعاندا ٶسٸپ, 8,6%-دى قۇرادى. قاراستىرىلىپ وتىرعان كەزەڭدە 7,4 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ٷي پايدالانۋعا بەرٸلدٸ, بۇل ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸنەن 1%-عا ارتىق. قولدانىستاعى جەڭٸلدٸكتٸ جەنە جالعا بەرٸلەتٸن باعدارلامالار مەن جاڭا تۇرعىن ٷي باعدارلامالارى («وتاۋ», «ناۋرىز») شەڭبەرٸندە 54,2 مىڭ وتباسى ٶزدەرٸنٸڭ تۇرعىن ٷي جاعدايىن جاقسارتۋى تيٸس.
ينفلياتسييا مەسەلەسٸنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. 90 تٷرلٸ شارانى ٸسكە اسىرۋدىڭ نەتيجەسٸندە كٶرسەتكٸشتەر 2023 جىلعى ماۋسىم ايىنداعى 14,6%-دان اعىمداعى 8,4%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ. بۇل رەتتە ازىق-تٷلٸك تاۋارلارى بويىنشا ينفلياتسييا 5,4%, ال ٶزگە تاۋارلار بويىنشا 7,4% قۇرادى. جالپى, بيىل نىسانالى دەلٸز 6-8% كٶلەمٸندە. يمپورتتىق تاۋارلاردى الماستىرۋ بويىنشا ينۆەستيتسييالىق جوبالار بەلسەندٸ تٷردە ٸسكە اسىرىلىپ جاتىر, باعا بەلگٸلەۋدٸ باقىلاۋ, مونوپوليياعا قارسى جەنە سىرتقى ساۋدانى رەتتەۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا.
ينۆەستيتسييالار اعىنى دا ەل ەكونوميكاسىنىڭ ٶسۋٸنە ەسەر ەتەدٸ. بۇل باعىتتا اقپارات جەنە بايلانىس, كٶلٸك, بٸلٸم بەرۋ جەنە ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ سالالارى وڭ ديناميكا كٶرسەتۋدە. جارتى جىل ٸشٸندە جالپى سوماسى 151 ملرد تەڭگەگە 18 جوبا ٸسكە قوسىلدى, ونىڭ 122,7 ملرد تەڭگەسٸ – شەتەلدٸك قاتىسۋى بار ٷلەس. ينۆەستيتسييالىق شتابتىڭ جٷيەلٸ جۇمىسى اياسىندا شامامەن $30 ملرد سوماسىنا 65 ينۆەستيتسييالىق جوبا بويىنشا پروبلەمالىق مەسەلەلەر شەشٸلدٸ, سونداي-اق زاڭناماعا 57 ٶزگەرٸس ەزٸرلەندٸ, ونىڭ ٸشٸندە بٷگٸندە 26 بۇيرىق قابىلداندى.
بۇعان قوسا, تكش-نى جاڭعىرتۋ, اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەندٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىس قارقىنى قارالدى.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىندا جوسپارلانعان كٶرسەتكٸشتەردەن تٶمەن ەمەس دەڭگەيدە ٶسٸمدٸ قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ناقتى تاپسىرمالار بەرٸلدٸ. ەكونوميكاداعى ٶسٸمدٸ قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ ٶڭٸرلٸك جەدەل شتابتار جۇمىس ٸستەيدٸ. ولارعا ەكٸمنٸڭ ەربٸر كٶرسەتكٸش بويىنشا جاۋاپتى ورىنباسارلارى بەكٸتٸلگەن.
