الماتىداعى تٷركسٸب اۋدانىنىڭ ەكونوميكاسى تۇراقتى ەرٸ سەرپٸندٸ دامىپ كەەلدٸ. بۇل تۋرالى قالا ەكٸمٸ ەربولات دوساەۆ اۋدان تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا ايتتى, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
قازٸر اۋداندا كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييا 9 ايدىڭ ٸشٸندە 21%-عا, ونىڭ ٸشٸندە جەكە ينۆەستيتسييا 27%-عا ٶسكەن. بارلىعى 150 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتىلدى.
– اۋداندا جۇمىس ٸستەپ تۇرعان بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ سانى 7,8%-عا ٶستٸ. بٷگٸنگٸ كٷنٸ اۋداندا 29 مىڭنان استام بيزنەس سۋبەكتٸسٸ بەلسەندٸ جۇمىس ٸستەۋدە. ولاردان تٷسەتٸن سالىقتىق تٷسٸم164 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ۇلعايتۋعا, سونداي-اق 3,5 مىڭ جاڭا تۇراقتى جۇمىس ورنىن اشۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ, – دەدٸ ەربولات دوساەۆ.
2024 جىلى اۋداننىڭ بيۋدجەتٸ ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 4 ەسە ۇلعايعان. مەسەلەن, 2023 جىلدىڭ باسىندا بيۋدجەت 5,4 ملرد تەڭگە بولسا, 2024 جىلدىڭ باسىندا ول 21,3 ملرد تەڭگەگە جەتتٸ.
– 2024 جىلدىڭ ماۋسىمىندا اۋدان بيۋدجەتٸ تاعى 9%-عا ٶسٸپ, 23,5 ملرد تەڭگەگە جەتتٸ, بۇل ينجەنەرلٸك جەنە جول ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋعا, سونداي-اق قوعامدىق كەڭٸستٸكتەردٸ كٶرٸكتەندٸرۋگە باعىتتالعان جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ, – دەپ اتاپ ٶتتٸ قالا باسشىسى. وسى رەتتە ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. الماتى قالاسىنىڭ ەكونوميكاسىندا جالپى جوعارى ينۆەستيتسييالىق بەلسەندٸلٸك ورىن الۋدا.
بيىلعى 9 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا نەگٸزگٸ كاپيتالعا 1 133 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتىلىپ, ٶسٸم 8,1%-عا جەتتٸ. 2024 جىلدىڭ باسىنان بەرٸ جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتكە تٷسٸم 27,2%-عا ٶستٸ, بۇل «الماتىنى دامىتۋ باعدارلاماسى 2025 جىلعا دەيٸن جەنە 2030 جىلعا دەيٸنگٸ ورتا مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆاسى» اياسىندا باسىم جوبالاردى قارجىلاندىرۋدى ۇلعايتۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. 2024 جىلدىڭ باسىنان باستاپ الماتىنىڭ بيۋدجەتٸ 204,5 ملرد تەڭگەگە كٶبەيٸپ, 1 828,5 ملرد تەڭگەگە جەتتٸ.
ەكٸم تٷركسٸب اۋدانى تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋٸندە اۋدانىندا 1960 جىلعا دەيٸن سالىنعان 586 ٷي قايتا رەنوۆاتسييالاۋعا جاتاتىنىن العا تارتتى.
– بٷگٸندە جايلى قالالىق ورتا قۇرۋ ەكٸمدٸك جۇمىسىنىڭ باستى باعىتتارىنىڭ بٸرٸ بولىپ تابىلادى. 2030 جىلعا دەيٸن تۇرعىن ٷيدٸ رەنوۆاتسييالاۋدىڭ جاڭا باعدارلاماسى ەزٸرلەندٸ, وندا كەشەندٸ جەنە توقساندىق قۇرىلىس ايقىندالىپ, ەسكٸ تۇرعىن ٷي يەلەرٸنٸڭ كەپٸلدٸكتەرٸ جەنە ەلەۋمەتتٸك, ينجەنەرلٸك جەنە كٶلٸك ينفراقۇرىلىمدارىن دامىتۋدى ەسكەرە وتىرىپ, تۇرعىن ٷي قورىن جاڭارتاتىن بولامىز, – دەدٸ ەربولات دوساەۆ.
ەسكٸ تۇرعىن ٷي مەسەلەسٸ تٷركسٸب اۋدانىنداعى ەڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ دەسەك بولادى. مۇندا 60-شى جىلدارعا دەيٸن سالىنعان 586 توزىعى جەتكەن ٷيلەردٸ رەنوۆاتسييالاۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا.
2024 جىلدىڭ شٸلدەسٸندە كاسسينا كٶشەسٸندەگٸ 6 جاڭا ٷيدٸڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, حالىق قونىستانادى. جىل سوڭىنا دەيٸن ساۋرانباەۆ كٶشەسٸندەگٸ تاعى 7 جاڭا ٷيدٸ اياقتاۋ جوسپارلانۋدا.
سونداي-اق, التاي-2 ش/ا جەكەمەنشٸك قۇرىلىس سالۋشى 54 ٷيدٸڭ ٸشٸنەن 6 ٷي ساتىپ الدى. بٷگٸنگٸ تاڭدا ەكٸ توعىز قاباتتى ٷيدٸ بۇزۋ جەنە سالۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ٸسكە اسىرۋ اياسىندا الماتىنىڭ ساپالى دامۋىن جەنە تيٸمدٸ باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن جاڭا قالا قۇرىلىسى رەگلامەنتٸ, قۇرىلىس سالۋ ەرەجەلەرٸ جەنە تۇرعىن ٷيدٸ رەنوۆاتسييالاۋ باعدارلاماسى ەزٸرلەنگەن بولاتىن. جاڭا باعدارلامالار جىل سوڭىنا دەيٸن قالالىق مەسليحات سەسسيياسىندا بەكٸتٸلەتٸن بولادى.
سونىمەن قاتار ەربولات دوساەۆ تۇرعىندارمەن كەزدەسۋدە كٷزگٸ-قىسقى كەزەڭدە جىلۋمەن ٷزدٸكسٸز قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن قابىلدانعان شارالار تۋرالى باياندادى.
قالا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بيىلعى قىركٷيەك ايىندا سپاسسك جەنە بەكماحانوۆ, بەكماحانوۆ جەنە سٷيٸنباي كٶشەلەرٸندە جالپى ۇزىندىعى 2,1 شاقىرىم جىلۋ جەلٸلەرٸ سالىنعان. سونىمەن قاتار, 30 جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن سالىنعان قۇبىرلار اۋىستىرىلدى. ەربولات دوساەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن بيىل بارلىعى 20 شاقىرىم جىلۋ جەلٸلەرٸ قايتا جٶندەۋدەن ٶتٸپ, قۇبىرلاردىڭ توزۋىن 1,8%-عا تٶمەندەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
رەكونسترۋكتسييا جىلىتۋ ماۋسىمى ارالىعىندا قالانىڭ 6 اۋدانىندا جٷرگٸزٸلۋدە. جۇمىستاردى بيىلعى جىلدىڭ 25 قازانىنا دەيٸن اياقتاۋ جوسپارلانعان.
