مەجٸلٸستە قالا باسشىسى ە.ٶسەرباەۆ پەن وبلىستىق اقساقالدار القاسىنىڭ تٶراعاسى ج.ەزٸرەتبەرگەنۇلى رۋحاني شاھار, جاڭا وبلىستىڭ ورتالىعى تٷركٸستان قالاسىنىڭ كەلبەتٸ مەن اجارىنا تۇرعىنداردى بٸر كٸسٸدەي اتسالىسۋعا شاقىرىپ, ورتاق مٷددە – قالاداعى قوعامدىق تەرتٸپتٸ جانداندىرۋ, مەيرامحانالار مەن تويحانالاردىڭ جۇمىسىن بٸرلەسكەن تٷردە جٷيەلەۋ بارىسى كەڭٸنەن تالقىلاندى.
بۇل باسقوسۋدا وبلىستىق اقساقالدار القاسىنىڭ تٶراعاسى تاراپىنان «تٷركٸستاننىڭ جٷيەسٸ» اتتى پيلوتتىق جوبا ۇسىنىلدى. ول جوبادا قالانىڭ قوعامدىق تەرتٸبٸ مەن تازالىعى, جاستار اراسىنداعى ادامگەرشٸلٸك قاعيداتتارىنىڭ ۇستانىمى, جيىن-توي ٶتكٸزۋ دەستٷرٸنە كەيٸنگٸ ۋاقىتتا ەنگەن داقپىرتپەن استامشىلىققا توقتاۋ قويۋ, اسابالاردىڭ توي جٷرگٸزۋ مەدەنيەتٸ ايتىلا كەلٸپ, بارلىق باعىتتا تەرتٸپتٸ جٷيەلەۋ ٷشٸن قوعامدىق نەگٸزدە كٶشە كوميتەتتەرٸن قۇرۋ تۋرالى جوبا ۇسىنىلدى.
– بٷگٸنگٸ كەزدەسۋدٸڭ تاقىرىبىنىڭ ٶزٸ «رۋحاني جاڭعىرۋ تٷركٸستان تٶرٸنەن باستالعانداي...» دەپ ٷلكەن ماڭىزدىلىعىن كٶرسەتٸپ وتىر. سەبەبٸ تاريحي تٷركٸستاننىڭ ستاتۋسى بيىلعى جىلى ەسەلەنە تٷستٸ. جاڭا وبلىستىڭ ورتالىعى بولدى. بۇعان دەيٸندە ٶزٸنٸڭ تاريحي قۇندىلىعىنا وراي رۋحاني استانا, تٷركٸ جۇرتىنىڭ مەدەني استاناسى اتالىپ كەلدٸ. سوڭعى 3-4 ايدىڭ كٶلەمٸندە قالامىزدا بٸرقاتار ٶزگەرٸستەر مەن جاعىمدى جاڭالىقتار ورىن الدى. وبلىستىق ەكٸمشٸلٸك, باسقارامالار مەن دەپارتامەنتتەر كەلٸپ قونىستاندى. ٷكٸمەت باسشىلارى مەن شەت ەلدٸك ينۆەستورلار كەلٸپ, تٷركٸستانعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى مەن ىقىلاسىن تانىتۋدى. ال ەڭ ٷلكەنٸ ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ٶزٸ جۋىردا كەلٸپ, تٷركٸستاننىڭ كەلەشەك كەلبەتٸ مەن بولاشاق باعدارىن ايقىنداپ بەردٸ. الدا جٷزەگە اسىراتىن قانشاما جوسپارلار مەن جوبالار, ٷلكەن ٷلكەن ماقساتتار ايقىندالدى. ەندٸگٸ بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز ەلباسى ايقىنداپ بەرگەن وسى مٸندەتتەردٸ مەجەلەنگەن ۋاقىتتا جٷزەگە اسىرۋ. وسى تۇستا تٷركٸستان قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنا حالقىنا جٷكتەلەتٸن ەڭ ٷلكەن مٸندەت قالانىڭ رۋحاني اتىنا لايىقتى مەدەنيەت قالىپتاستىرىپ, كەلٸستٸ كەلبەتٸن جاساۋ. بٸرٸنشٸ كەزەكتە ەركٸم مەدەنيەت پەن رۋحاني جاڭعىرۋدى ٶزٸنەن باستاۋ دەگەن مەسەلە تۇر. قالا كەلبەتٸ تەك سەندٸ ٷيلەرمەن, سەۋلەتتٸ عيماراتتارمەن, جاسىل جەلەكپەن عانا ٶلشەنبەيدٸ. كٷن سايىن كٶركەيٸپ كەلە جاتقان تٷركٸستاننىڭ اجارى ەڭ بٸرٸنشٸ تازالىعىنا بايلانىستى. قالانىڭ تازالىعى اۋلادان, ەر وتباسىنان باستالادى, – دەدٸ قالا باسشىسى.
ە.ٶسەرباەۆ قالانىڭ تازالىعى باسقاعا ەمەس, ەڭ بٸرٸنشٸ كەزەكتە قالا تۇرعىندارىنا قاجەت ەكەنٸن العا تارتتى. «سوندىقتان دا وسىندا وتىرعان بارشاڭىز تٷركٸستاننىڭ بولاشاعىنا جاۋاپتىمىز دەگەن پٸكٸردە بولۋىمىز كەرەك. تٷركٸستان ٷشٸن جان اۋىرتىپ, باس قاتىرىپ تٸرلٸك جاسايتىن, وبلىستىڭ ورتالىعى بولعان ورتالىق قالانىڭ تۇرعىنى ەكەنٸڭٸزدٸ سەزٸنەتٸن ۋاقىت جەتتٸ» دەپ جۇرتتى تٷركٸستاننىڭ رۋحاني كەلبەتٸن قالىپتاستىرۋعا شاقىردى.
