تٷركٸستاننىڭ 3000 جىلدىعىن زەردەلەگەن دٶڭگەلەك ٷستەل ٶتتٸ
ق.ا. ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تٷرٸك ۋنيۆەرسيتەتٸندە شەتەلدٸك ٸرٸ عالىمدار, ارحەولوگتارمەن «تٷركٸستانعا 3000 جىل» اتتى دٶڭگەلەك ٷستەل ٶتتٸ, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
كەزدەسۋدە تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى سەكەن قالقامانوۆ, وقۋ وردا باسشىسى جانار تەمٸربەكوۆا, قر دٷنيەجٷزٸلٸك مۇرا ۇلتتىق كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى دميتريي ۆوياكين, قر ۇعا اكادەميگٸ ە. مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگييا ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى باۋىرجان بايتاناەۆ, اكادەميك, بۋنيياتوۆا شىعىستانۋ ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى مۇستافاەۆ شايم, انتروپولوگييا دەپارتامەنتٸنٸڭ پروفەسسورى, Louis ۆاشينگتون ۋنيۆەرسيتەتٸ مايكل فراچەتتي, ارحەولوگ, عىلىم دوكتورى, ارحەولوگييا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, تاتارستان رەسپۋبليكاسى حاليكوۆا عىلىم اكادەميياسىنىڭ كوررەسپوندەنت مٷشەسٸ ايرات سيديكوۆ, ارحەولوگ, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, گەرمانييا ارحەولوگييالىق ينستيتۋتىنىڭ كوررەسپوندەنت مٷشەسٸ ۆيكتور زايبەرت قاتىستى.
دٶڭگەلەك ٷستەل ٶتكٸزۋدەگٸ نەگٸزگٸ ماقسات, تاريحى تەرەڭ تٷركٸستان قالاسىنا 3000 جىل بولعاندىعىن تاريحي دەرەكتەر ارقىلى جۇرتشىلىققا كٶرسەتۋ.
جيىن بارىسىندا تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, قر ۇعا اكادەميگٸ جەنە ەلكەي مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگييا ينستيتۋتتىڭ باس ديرەكتورى باۋىرجان بايتاناەۆ: «تٷركٸستان ەجەلگٸ جەنە ۇلى قالا, سوندىقتان ول قاسيەتتٸ ٶلكە. بۇل ەرەكشە قالانىڭ تاريحى ٶتە ەجەلدە, كٶپتەگەن عاسىرلار بۇرىن باستالعان. 1990-2000 جىلدارى بٸز تٷركٸستاننىڭ 1500 جىلدىعىن اتاپ ٶتتٸك. بٸراق سودان بەرٸ كٶپ ۋاقىت ٶتتٸ. بٸز بۇل داتانى اتاپ ٶتكەن كەزدەگٸ مەلٸمەتتەر كەڭەستٸك جەنە كەڭەس دەۋٸرٸ بولعان, سودان كەيٸن قازاقستاننىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ بارلىق جىلدارىندا جٷرگٸزٸلگەن ٸرگەلٸ زەرتتەۋلەر بولعان جوق, ەڭ قىزىقتى ەجەلگٸ تٷركٸستاننىڭ ۋربانيزاتسيياسىنىڭ ٶزٸندٸك تەرەڭ تاريحى بار.
دەمەك, بٸزدٸڭ دەۋٸرٸمٸزگە دەيٸنگٸ 15 عاسىردا تايپالار وسى تەرريتورييادا ٶمٸر سٷرگەن. تٷركٸستان اۋماعىنداعى ارحەولوگييالىق كەشەندەردٸ زەرتتەي وتىرىپ, بٸز ەكٸ ەجەلگٸ قورىمداردى اشامىز. مۇندا تابىلعان جەرلەمەلەر مەن اتريبۋتتار بٸزدٸڭ دەۋٸرٸمٸزگە دەيٸنگٸ XV عاسىرعا جاتاتىنى سٶزسٸز. بۇل جەدٸگەرلەر مۇندا ٶمٸر سٷرگەن تايپالار مەيٸتتەردٸ وسىندا جەرلەگەنٸن جەنە وسى قالانىڭ اۋماعىندا ٶمٸر سٷرگەنٸن كٶرسەتەدٸ», - دەدٸ. دٶڭگەلەك ٷستەلگە جينالعان ارحەولوگ عالىمدار دا ٶزارا پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, ەجەلگٸ قالانى ەلٸ دە زەرتتەپ زەردەلەي تٷسۋ كەرەكتٸگٸن جەتكٸزدٸ.
كەزدەسۋ سوڭىندا ۋنيۆەرسيتەت باسشىسى كەلگەن قوناقتار مەن عالىمدارعا وقۋ وردا اتىنان «قوجا احمەت ياساۋيدٸڭ حيكمەتتەرٸ» اتتى ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدٸڭ قولداۋىمەن جارىققا شىققان دانالىق كٸتاپتى جەنە «پرەزيدەنت نازارباەۆ» قىزعالداعىنىڭ گٷل شوقتارىن تارتۋ ەتتٸ.
