2025 جىلعى 14 مامىردا تٷركٸستان قالاسىندا تٷركٸ مەملەكەتتەرٸ ۇيىمىنا (تمۇ) مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ ورتالىق سايلاۋ ورگاندارىنىڭ كونسۋلتاتيۆتٸك پلاتفورماسى (وسو كپ) تۋرالى ەرەجەگە قول قويىلدى جەنە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسى جەنە قازاقستان رەسپۋبليكاسى عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸگٸمەن بٸرلەسٸپ ۇيىمداستىرىلعان «تٷركٸ ەلەمٸ: سايلاۋ جٷيەلەرٸنٸڭ دەستٷرٸ, تەجٸريبەسٸ جەنە دامۋ بولاشاعى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيياسى ٶتتٸ, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
ٸس-شاراعا تمۇ مٷشە مەملەكەتتەر – ەزەربايجان, قازاقستان, قىرعىزستان, تٷركييا, ٶزبەكستان جەنە تمۇ باقىلاۋشى مەملەكەت – ماجارستاننىڭ ورتالىق سايلاۋ ورگاندارىنىڭ, سونداي-اق 4 بەدەلدٸ حالىقارالىق ۇيىم – تمۇ, سايلاۋ ورگاندارىنىڭ دٷنيەجٷزٸلٸك قاۋىمداستىعى (A-WEB), تٷركٸ مەملەكەتتەرٸنٸڭ پارلامەنتتٸك اسسامبلەياسى (تٷركپا), تٷركٸ اكادەميياسىنىڭ باسشىلارى مەن ٶكٸلدەرٸ, سونداي-اق تمۇ ەلدەرٸنٸڭ عالىمدارى, قر پارلامەنتٸنٸڭ دەپۋتاتتارى, قر ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسى جانىنداعى ساراپتامالىق كەڭەستٸڭ مٷشەلەرٸ, وبلىستىق, استانا, الماتى جەنە شىمكەنت قالالارىنىڭ اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسييالارىنىڭ تٶراعالارى قاتىستى.
«تٷركٸ ەلەمٸ: سايلاۋ جٷيەلەرٸنٸڭ دەستٷرٸ, تەجٸريبەسٸ جەنە دامۋ بولاشاعى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەجٸريبەلٸك كونفەرەنتسييانىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنىڭ بارىسىندا قر ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسىنىڭ تٶراعاسى نۇرلان ەبدٸروۆ حالىقارالىق ەلەكتورالدى ىنتىماقتاستىعىن نىعايتۋدىڭ, تٷركٸ ەلەمٸ بٸرلٸگٸنٸڭ سيمۆولى رەتٸندە تٷركٸستان قالاسىنىڭ تاريحي جەنە رۋحاني ماڭىزدىلىعىن اتاپ, ەل پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ باستاماشىلىق ەتكەن كونستيتۋتسييالىق رەفورما كونتەكستٸندە قازاقستاننىڭ سايلاۋ جٷيەسٸنٸڭ ترانسفورماتسييالانۋى تۋرالى اقپاراتتى ۇسىندى.
كونفەرەنتسييادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترٸ ساياسات نۇربەك, تمۇ باس حاتشىسى كۋبانىچبەك ٶمٸراليەۆ, سونداي-اق ەزٸربايجان, قىرعىزستان, تٷركييا جەنە ٶزبەكستاننىڭ ورتالىق سايلاۋ ورگاندارىنىڭ باسشىلارى قۇتتىقتاۋ سٶز سٶيلەدٸ. سپيكەرلەر تەجٸريبە الماسۋدىڭ جەنە سايلاۋ جٷيەلەرٸنٸڭ دەستٷرلٸ نەگٸزدەرٸن ساقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.
كونفەرەنتسييادا تٷركٸ مەملەكەتتەرٸندەگٸ كەسٸبي ديالوگ, سايلاۋ جٷيەلەرٸن دامىتۋ تەجٸريبەسٸمەن سىندارلى جەنە نەتيجەلٸ الماسۋ ٶتتٸ, ال كونفەرەنتسييا نەتيجەلەرٸ تمۇ مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ سايلاۋ جٷيەلەرٸن دامىتۋدىڭ زاڭنامالىق نەگٸزدەرٸ مەن پراكتيكاسىن ودان ەرٸ جەتٸلدٸرۋگە سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ.
كونفەرەنتسييا تٷركٸ ەلدەرٸنٸڭ سايلاۋ جٷيەلەرٸنٸڭ تاريحي جەنە زاماناۋي تەجٸريبەسٸنە ارنالعان ەكٸ سەكتسييامەن جالعاستى.
1-سەكتسييا: «تٷركٸ قاۋىمداستىعىنداعى سايلاۋ دەستٷرلەرٸ»
قر پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ دەپۋتاتى, حالىقارالىق قاتىناستار, قورعانىس جەنە قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ حاتشىسى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, فيلوسوفييا دوكتورى, پروفەسسور دارحان قىدىرەلٸ سەكتسييادا مودەراتور بولدى. تٷركٸ مەملەكەتتەرٸندە بيلٸكتٸ قالىپتاستىرۋدىڭ تاريحي اسپەكتٸلەرٸ تالقىلاندى. ەزٸربايجان, قازاقستان, قىرعىزستان, ٶزبەكستان جەنە تٷركييا عالىمدارى قاعان سايلاۋى, بيلەردٸڭ سوت ٶندٸرٸسٸ, التىن وردانىڭ دالا دەموكراتيياسى, تٷركيياداعى ساياسي رەفورمالار مەن سايلاۋ پروتسەستەرٸ, ەۋرازييا كەڭٸستٸگٸندەگٸ كٶشپەلٸ مەملەكەتتەردەگٸ عاسىرلار بويعى سايلاۋ دەستٷرلەرٸ مەن ەرەكشەلٸكتەرٸ تۋرالى باياندامالار ۇسىندى.
2-سەكتسييا: «تٷركٸ مەملەكەتتەرٸنٸڭ سايلاۋ جٷيەلەرٸن تالداۋ: جەتٸستٸكتەرٸ مەن بولاشاعى»
سەكتسييانى اكادەميك ە.ا.بٶكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ رەكتورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور نۇرلان دۋلاتبەكوۆ مودەراتسييالادى. عالىمدار تٷركٸ ەلدەرٸندەگٸ سايلاۋ پروتسەستەرٸنٸڭ جاي-كٷيٸ مەن دامۋ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى ٶز باياندامالارىن ۇسىندى. حالىق ەركٸ ينستيتۋتتارىنىڭ ترانسفورماتسيياسى مەن ساباقتاستىعى, سايلاۋ قۇقىعىنداعى قازٸرگٸ زامانعى ٷردٸستەر, سايلاۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ تەتٸكتەرٸ, ٷگٸتتەۋدەگٸ جاڭا ترەندتەر جەنە باسقا دا كٶپتەگەن مەسەلەلەر تالقىلاندى.
كونفەرەنتسييا جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قابىلدانعان تٷركٸستان قارارىندا قاتىسۋشىلار دەموكراتييالىق ينستيتۋتتار مەن سايلاۋ پروتسەستەرٸن ودان ەرٸ نىعايتۋعا دەگەن جالپى بەيٸمدٸلٸگٸن باسا كٶرسەتە وتىرىپ, كونفەرەنتسييا بارلىق تمۇ مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ عالىمدارى مەن ساراپشىلارىن سايلاۋ جٷيەلەرٸن جەتٸلدٸرۋدٸڭ جەنە ولارعا ازاماتتاردىڭ سەنٸمٸن ارتتىرۋدىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸن تالقىلاۋعا تارتۋعا جەنە ولاردىڭ كەڭٸنەن قاتىسۋىنا جاڭا سەرپٸن بەرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
سونداي-اق, كونفەرەنتسيياعا قاتىسۋشىلار تمۇ مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ ۋەكٸلەتتٸ ورگاندارعا سايلاۋ پروتسەستەرٸ سالاسىندا بٸرلەسكەن عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسييالار ٶتكٸزۋگە قولداۋ كٶرسەتۋدٸ ۇسىندى.
كونفەرەنتسييا ماتەريالدارى قازاق جەنە اعىلشىن تٸلدەرٸندە جيناق تٷرٸندە جارييالانادى.
