تٷركٸستاندا ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىنا ارنالعان ەسكەرتكٸش اشىلۋى تيٸس
بٷگٸن تٷركٸستانداعى ن.تٶرەقۇلوۆ اتىنداعى مۇراجايدا 31 مامىر – ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كٷنٸنە ارنالعان «تٷبٸ بٸر تٷركٸ ٷشٸن تۇراننىڭ تٶرٸندە تۋعاندار» اتتى جيىن ٶتتٸ. «Nur Otan» پارتيياسى تٷركٸستان وبلىستىق فيليالى جانىنداعى «ميراس» قوعامدىق كەڭەسٸ مەن تٷركٸستان وبلىستىق قوعامدىق دامۋ باسقارماسى «قوعامدىق كەلٸسٸم» كمم بٸرلەسٸپ ۇيىمداستىرعان جيىندا جيىرماسىنشى عاسىرداعى زۇلمات اشارشىلىق پەن رەپرەسسييا جىلدارىنداعى دەرەكتەر سٶز بولدى, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz «Nur Otan» پارتيياسى تٷركٸستان وبلىستىق فيليالىنىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
مەجٸلٸستٸ «Nur Otan» پارتيياسى تٷركٸستان وبلىستىق فيليالى جانىنداعى «ميراس» قوعامدىق كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى, جازۋشى مارحابات بايعۇت جٷرگٸزٸپ وتىردى. ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تٷرٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى حازرەتەلٸ تۇرسىن توتاليتارلىق قوعامنىڭ وسپادارسىز ساياساتى كەسٸرٸنەن قۇربان بولعان وتانداستارىمىزدىڭ سانىن انىقتاۋ, تٸزٸمٸن ناقتىلاۋ جەنە وسى كەزەڭدٸ عىلىمي جٷيەلەۋ كەرەكتٸگٸنە توقتالدى. تٷركٸستان قالاسى دا بۇل نەۋبەتتەن شەت قالماعانىن ايتتى.
– «الاش» قوزعالىسى ورتالىقتارىنىڭ بٸرٸ بولعان قالا تٶڭٸرەگٸنٸڭ قانشاما وعلانى ساياسي سەبەپتەرمەن وققا بايلاندى. ارقادان اۋعان قالىڭ جۇرت ٸلٸنٸپ-سالىنىپ تٷركٸستانعا قۇلادى. 1930 جىلدىڭ اقپانىندا بولعان سوزاق كٶتەرٸلٸسٸنە تٷركٸستاندىقتار دا قاتىستى. وبلىس ورتالىعى مەرتەبەسٸن العان تٷركٸستاندا ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن مەن اشارشىلىق قۇرباندارىنا ارنالعان مۋزەي بوي كٶتەرسە, – دەگەن ۇسىنىسىن جەتكٸزدٸ.
ال ن.تٶرەقۇلوۆ مۇراجايىنىڭ باسشىسى ومار جەكسەنباەۆ ٶڭٸردەن شىققان ۇلى تۇلعالاردىڭ ەسٸمٸن دەرٸپتەۋ باعىتىندا جۇمىس جاندانسا دەگەن ۇسىنىسىن جەتكٸزدٸ. سونىمەن بٸرگە ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇربانى, مەملەكەت قايراتكەرٸ س.قوجانوۆتىڭ نەمەرە ٸنٸسٸ سۇلتانبەك قوجانوۆ ۇلت كٶشباسشىلارى مەڭگٸ ەل ەسٸندە قالاتىنىن ايتتى.
تٷركٸستان وبلىستىق تٷرٸك ەتنومەدەني بٸرلەستٸگٸنٸڭ مٷشەسٸ زيكيرۋللا يۋسۋپوۆ تا تاريحي سانانى جاڭعىرتۋ باعىتىنداعى ويلارىن جەتكٸزٸپ, قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە كٷشتەپ كٶشٸرٸلگەن مىڭداعان ادامدى, ونداعان ەتنوس ٶكٸلدەرٸن باۋىرىنا باسىپ, مەيرٸمٸن اياماعان قازاق حالقىنىڭ مەيٸرباندىعىن ەردايىم ايتىپ جٷرۋ كەرەكتٸگٸنە توقتالدى.
جيىندى «Nur Otan» پارتيياسى تٷركٸستان وبلىستىق فيليالى تٶراعاسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى, فراكتسييا جەتەكشٸسٸ بەيسەن تەجٸباەۆ قورتىندىلاپ, ٶڭٸردٸڭ زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ ايتقان ەربٸر وي مەن ۇسىنىس «ميراس» كەڭەسٸنٸڭ حاتتاماسىنا ەنگٸزٸلٸپ, تيٸستٸ جۇمىس جٷرەتٸنٸن ايتتى. سونداي-اق, قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن قۇرىلعان ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن اقتاۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميسسييا الدىندا ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸك پەن مٸندەت تۇرعانىن اتاپ ٶتتٸ.
– تٷركٸستان شىن مەنٸندە مەدەني ورتالىققا اينالۋى ٷشٸن رۋحاني سالاعا دا باسىمدىق بەرٸلۋٸ تيٸس. ال بۇل جۇمىستاردى جٷرگٸزۋدە زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ, تاريحشىلار, مەدەنيەتتانۋشىلار, عالىمداردىڭ ماڭىزى زور, – دەدٸ ول.
تٷركٸستانداعى كەلەلٸ كەڭەس قورتىندىسى بويىنشا بٸرقاتار حاتتامالىق شەشٸم قابىلداندى. كەڭەس مٷشەلەرٸ تٷركٸستان قالاسىندا جاپپاي ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن مەن اشارشىلىق قۇرباندارىنا ارنالعان ەسكەرتكٸش نەمەسە مونۋمەنت اشۋ; ن.تٶرەقۇلوۆ مۇراجايى جانىنداعى ايالدامانى نەزٸر تٶرەقۇلوۆ ايالداماسى دەپ اتاۋ جٶنٸندە ۇسىنىس بەردٸ. سونىمەن بٸرگە ٶڭٸردە قازاق حالقىنىڭ مەيٸرٸمٸ مەن اق پەيٸلٸنە ريزاشىلىقتىڭ بەلگٸسٸ رەتٸندە «قازاق حالقىنا – مىڭ العىس» مونۋمەنتتەرٸن ورناتۋ; 1920-1930 جىلدارى كەڭەس ٷكٸمەتٸ جٷرگٸزگەن تەركٸلەۋ, ازىق-تٷلٸك سالىعى, كٷشتەپ وتىرىقشىلاندىرۋ مەن ۇجىمداستىرۋ كەسٸرٸنەن تۋىنداعان نەۋبەتتٸڭ اقيقاتىن جان-جاقتى زەرتتەۋ, قارجى بٶلۋ; ساياسي قۋعىن-سٷرگٸننەن زارداپ شەككەن تٷركٸستان وبلىسىنان شىققان مەملەكەت قايراتكەرلەرٸ تۋرالى زەرتتەۋ جٷرگٸزٸپ, كٸتاپ شىعارۋ; بٸلٸم ۇيالارىندا قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن ەسكە الۋعا ارنالعان «تاريح بەتتەرٸنەن» نەمەسە «تاۋقىمەت پەن تاعزىم» اتتى كەزدەسۋلەر ٶتكٸزۋ; تٷركٸستاندى جىرلاعان الاش قايراتكەرٸ ماعجان جۇماباەۆتىڭ قۇرمەتٸنە جىر مٷشەيراسىن ٶتكٸزۋ جەنە ٶزگە دە باستامالار كٶتەرٸلٸپ, ۇسىنىستار حاتتاماعا ەنگٸزٸلدٸ. ەندٸ وسى باعىتتا جۇمىس جالعاسادى.
