ەلٸمٸزدە سوڭعى جىلدارى سولتٷستٸككە كٶش جٷيەلٸ تٷردە ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدٸ. بيىل رەسپۋبليكا بويىنشا 7050 كۆوتا بٶلٸنٸپ, قانداستار مەن قونىس اۋدارۋشىلار ٷشٸن مەملەكەتتٸك قولداۋ كٶرسەتەتٸن 7 وبلىس بەلگٸلەندٸ. سونىڭ ٸشٸندە بيىلعى 9 ايدا تٷركٸستان ٶڭٸرٸنەن 300-دەي وتباسى, ياعني 1200-گە جۋىق جان قونىس اۋدارعان, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
بٷگٸن سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنان ارنايى كەلگەن ٶكٸلدەرمەن وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى بەيسەنباي تەجٸباەۆ كەزدەستٸ. جيىن بارىسىندا كٶشٸ-قون مەسەلەسٸ مەن ارنايى بەيٸمدەلۋ ورتالىعىن اشۋ جايى جان-جاقتى تالقىلاندى.
– بٷگٸندە مەملەكەت تاراپىنان ەڭبەك كٷشٸ ارتىق ٶڭٸرلەردەن تاپشى ٶڭٸرلەرگە قونىس اۋدارۋ پروتسەسٸ جٷرٸپ جاتىر. ٶزدەرٸڭٸز بٸلەسٸزدەر, بٸزدٸڭ ٶڭٸردە 2 ميلليون 200 مىڭعا جۋىق تۇرعىن بار, ياعني حالىق سانى تىعىز ورنالاسقان. دەموگرافييالىق ٶسٸم دە جوعارى. وبلىس باسشىسى دارحان امانگەلدٸۇلى ٶڭٸردٸڭ نەگٸزٸ پروبلەمالارىنىڭ بٸرٸ بولعان جۇمىسسىزدىق دەڭدەيٸن ازايتۋ جەنە تۇرعىنداردىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايىن كٶتەرۋدٸڭ بارلىق مٷمكٸن بولعان باعىتتارىن قاراۋدى تاپسىرعان بولاتىن.
اتالعان كٶش جۇمىسسىزدىقتى وڭتايلاندىرۋدىڭ نەگٸزگٸ باعدارلامالارىنىڭ بٸرٸ دەۋگە بولادى. سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا دا ٶزگە 6 وبلىسپەن قاتار قونىس اۋدارۋشىلاردى قابىلداۋ بويىنشا ٸس-شارالار ٸسكە اسىرىلۋدا. ول جاققا كٶشٸپ بارۋشىلارعا بٸراز ۋاقىتقا دەيٸن جان-جاقتى قولداۋ قاجەت. سٸزدەر ۇسىنىپ وتىرعان بەيٸمدەۋ ورتالىعى ۇتىمدى شەشٸم بولماق. بۇل باستامانى كەسٸپكەرلەر مەن دەمەۋشٸلەردٸڭ تٸكەلەي قولداۋىمەن جٷزەگە اسىرۋعا بولادى دەپ ويلايمىن. بۇل مەسەلە كٷن تەرتٸبٸنەن تٷسپەۋ كەرەك, – دەدٸ وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى.
سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسى, پەتروپاۆل قالاسىنىڭ قانداستار مەن قونىس اۋدارۋشىلارعا ارنالعان اقپاراتتىق-تٷسٸندٸرۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشٸسٸ ەنۋار توقپان وسى باعىتتا سولتٷستٸك ٶڭٸردەگٸ اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارمەن تانىستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا العاش رەت وڭتٷستٸك ايماقتاردان تۇرعىنداردى كٶشٸرۋ جوباسى 2015 جىلى باستالعان. الايدا پاندەمييا جىلدارى ٷزٸلٸپ, بىلتىردان باستاپ قايتا قولعا الىنعان. تەۋەلسٸزدٸك العان جىلدارى 1 ميلليونعا جۋىق بولعان ٶڭٸردە بٷگٸندە 530 مىڭ عانا تۇرعىن بار. سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنا جىل باسىنان بەرٸ ەل اۋماعىنان 412 وتباسى, ياعني 1200-دەن استام ادام قونىس اۋدارىپ, 70 وتباسى 125 قانداستاردى قابىلداعان.
«تەۋەكەل» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ تٶراعاسى بۋراحان داقانوۆ الدىمەن قۋانىشتى جاڭالىق جەتكٸزدٸ. تاياۋدا ٶتكەن ۇلتتىق مەرەكە قارساڭىندا اتالعان وبلىستا 5 انا «التىن القا» السا, ونىڭ 3-ۋٸ تٷركٸستان وبلىسىنان كٶشٸپ بارعاندار ەكەن. قونىس اۋدارۋشىلار ٷشٸن مەملەكەت وتباسىنىڭ ەربٸر مٷشەسٸنە 258 440 تەڭگە مٶلشەرٸندە ماتەريالدىك كٶمەك كٶرسەتەدٸ, دەگەنمەن كٶشٸ-قون مەسەلەسٸن وڭتايلاندىرۋ ٷشٸن بۇل سومانى كٶبەيتۋ قاجەت دەپ سانايمىن دەيدٸ ۇيىم جەتەكشٸسٸ. سونىمەن قاتار, تۇرعىن ٷيدٸ جالداۋ مەن كوممۋنالدىق قىزمەت شىعىندارىن ٶتەۋگە جەردەم بەرٸلەدٸ. ودان بٶلەك, بٸلٸم الۋعا, كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋعا جەنە جۇمىسقا ورنالاسۋعا كٶمەك كٶرسەتٸلەدٸ. ال بىلتىردان باستاپ كٶشٸپ بارعان ازاماتتارعا تۇرعىن ٷي ساتىپ الۋ نەمەسە سالۋ ٷشٸن ونىڭ قۇنىنىڭ 50 پايىزىن بەرۋ كٶزدەلٸپتٸ.
اتالعان ۇيىم جەتەكشٸلەرٸ وبلىستىڭ اۋدان, قالالارىندا كەزدەسۋ ٶتكٸزٸلەدٸ. بۇعان دەيٸن سايرام مەن ورداباسى اۋدانىندا جەنە تٷركٸستان قالاسىندا ٶتكەن كەزدەسۋ ارىس قالاسىندا, شاردارا مەن ماقتاارال, جەتٸساي مەن كەلەس, سارىاعاش پەن قازىعۇرت اۋدانىندا جالعاسادى. وندا جۇمىس ٸزدەپ سولتٷستٸككە كٶشكٸسٸ كەلگەن تۇرعىندار كٶكەيدەگٸ ساۋالدارىن قويىپ, «مانساپ» ورتالىقتارىندا جان-جاقتى ماعلۇمات الا الادى.
ايتا كەتەيٸك, بيىل جىل باسىنان بەرٸ وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ٷيلەستٸرۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك باعدارلامار باسقارماسىمەن ەكٸ رەت تٷركٸستان وبلىسىنان ەرٸكتٸ قونىس اۋدارۋشىلارعا ارنالعان «قونىس اۋدارۋ» جەرمەڭكەلەرٸ ٶتكٸزٸلٸپ, وعان اباي, قاراعاندى, پاۆلودار, سولتٷستٸك قازاقستان, ۇلىتاۋ, شىعىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ قاتىستى. نەتيجەسٸندە قوڭىس اۋدارۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, نيەت بٸلدٸرگەندەر قاتارى كٶبەيۋدە.
