تٷركٸستان وبلىسىندا جاڭا سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگييالارى ەنگٸزٸلٸپ جاتىر
ەلٸمٸزدەگٸ سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگيياسىن شىعاراتىن ەڭ العاشقى زاۋىت تٷركٸستان وبلىسىندا ٸسكە قوسىلدى. بيىل ەكٸنشٸ زاۋىت جابدىقتالىپ, ٶز جۇمىسىن باستايدى, دەپحابارلايدى Dalanews.kz تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
«BNK Group LTD» كومپانيياسى امەريكالىق «Nelson Irrigation» كومپانيياسىمەن بٸرلەسٸپ, اينالمالى جەنە فرونتالدى ەرەكەت ەتەتٸن جاڭبىرلاتقىش ماشينالار ٶندٸرٸسٸن ٸسكە قوستى. ٶندٸرٸستٸك تەحنيكا 3 مىڭ م2 مەتر اۋماققا ورنالاستىرىلدى.
«BNK Group LTD» جشس-نىڭ قۇنى 4,1 ملرد. تەڭگەنٸ قۇرايتىن «جىلىنا 1000 دانا جاڭبىرلاتىپ سۋعارۋ ماشينالارىن شىعارۋ» زاۋىتى تٷركٸستان قالاسىندا ورنالاستى. وسى كەسٸپورىننىڭ 50 مىڭ گەكتاردى, «تۇران سۋ» مەكەمەسٸنٸڭ جىلىنا 9 مىڭ گەكتاردى تامشىلاتىپ سۋعارۋ جٷيەسٸن ٶندٸرەتٸن كەسٸپورىندارى ماۋسىم ايىندا ٸسكە قوسىلادى. «ينۆەستيتسييالىق سۋبسيدييا» باعدارلاماسى اياسىندا سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگيياسىن ەنگٸزۋ شىعىنىنىڭ 50%-ىن ٶتەۋ, جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەت ەسەبٸنەن ٶتەۋ ٷلەسٸن قوسىمشا 30%-عا ۇلعايتۋ قاراستىرىلعان.
سۋ جيناۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن بٸرقاتار سۋ نىساندارىنىڭ قۇرىلىسى باستالىپ, پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. اتاپ ايتقاندا, «تٷركٸستان ماگيسترالدى كانالىنىڭ» ۇزىندىعى 59 شاقىرىمى كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتتٸ. سونىڭ نەتيجەسٸندە 60 ملن تەكشە مەتر سۋ ٷنەمدەلدٸ. «كەڭساي-قوسقورعان-2» سۋ قويماسى سالىنىپ, 31 ملن تەكشە مەتر سۋ تٷركٸستان قالاسى اۋماعىنا جەتكٸزٸلدٸ. بۇدان بٶلەك «بەيدٸبەك اتا» سۋ قويماسى سالىنىپ جاتىر. 68 ملن م3 سۋ سيياتىن جوبانىڭ قۇنى 15,9 ملرد تەڭگە. كەلەسٸ جىلى «بورالداي» سۋ قويماسى قۇرىلىسىن باستاۋ كٶزدەلگەن. 50 ملن م3 سۋ سيياتىن سۋ قويماعا 13,8 ملرد تەڭگە قاجەت. اتالعان جوبالار قوسىمشا 113 ملن تەكشە مەتر سۋدى جيناۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
تٷركٸستان ٶڭٸرٸندە سۋ شىعىنىن ازايتۋ تەحنولوگيياسى 32 298 گەكتارعا ەنگٸزٸلدٸ. بيىل اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارى 873 مىڭ گەكتارعا ەگٸلدٸ. سۇرانىسقا بايلانىستى تٷسٸمٸ جوعارى داقىلدارعا باسىمدىق بەرٸلٸپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, ماساقتى, مالازىقتىق داقىلدار, كٶكٶنٸس, كارتوپ, باقشا داقىلدارى 3 مىڭ گەكتارعا ارتتى. ماقتا داقىلىن 11 مىڭ گەكتارعا, مايلى داقىلداردى 6 مىڭ گەكتارعا ازايدى.
تەجٸريبە رەتٸندە 3000 گەكتاردان استام القاپقا ماقتا جاڭا ەدٸسپەن ەگٸلدٸ. بۇل تەحنولوگييا سۋ, ەنەرگييا, ەڭبەك رەسۋرسىن, مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى ٷنەمدەي وتىرىپ, گەكتارىنان كەمٸندە 60 تسەنتنەردەن ٶنٸم الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. تٷسٸم وبلىستىڭ ورتاشا كٶرسەتكٸشٸنەن 2,5 ەسەگە جوعارى. الداعى 5 جىلدا ماقتا 41,4 مىڭ گەكتارعا, كٷرٸش 1,2 مىڭ گەكتارعا ازايىپ, جٷگەرٸ, بۇرشاقتى, مالازىقتىق داقىلدارعا الماستىرىلادى.
سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگيياسى ٶسٸمدٸككە قورەكتٸ تٸكەلەي بەرٸپ, سۋ مەن تىڭايتقىش شىعىنىن ايتارلىقتاي ازايتادى. شارۋا جۇمىسىن جەڭٸلدەتٸپ, ٶنٸمدٸلٸكتٸ 2-3 ەسە ارتتىرادى.
