تۋكا, مۇنىڭ نە?!.
«الداراسپان» ەزٸل-ىسقاق تەاترىنىڭ ديرەكتورى نۇرجان تٶلەنديەۆتٸ بىلايعى جۇرت ەزٸلكەش رەتٸندە جاقسى بٸلەدٸ. سوڭعى كەزدە ول ەنشٸلٸك قىرىنان دا تانىلا باستادى. ەرينە, نۇرجاننىڭ ٶزٸ ايتپاقشى, قازاقتا «ەۋ» دەمەيتٸن ادام جوق. حالىقتى كٷلكٸگە قارىق قىلا ما, ەن ايتا ما, ٶز ەركٸ. تٸپتٸ, ەنشٸلٸك قابٸلەتٸنٸڭ بار-جوقتىعىن تەپتٸشتەيتٸن قۇقىمىز جوق. مەسەلە باسقادا.
ال, اقىننىڭ تاسقا باسىلعان سٶزٸن ٶزگەرتۋگە كٸمنٸڭ قۇقى بار? اقىننىڭ ەر ٶلەڭٸ – تاريح. سول زاماننىڭ بەت-بەينەسٸ. اقىننىڭ تاپ سول مەزەتتەگٸ ٸشكٸ كٷيٸ. وعان ٶز جانىمىزدان تٷزەتۋ ەنگٸزۋگە بولا ما? جوق. بٸراق نۇرجان تٶلەنديەۆ «وتىزدان اسىپ بارامىن» دەگەندٸ «جيىرمادان اسىپ بارامىن» دەپ نەگە ەنگە قوسىپ جٷر?! بۇرىن-سوڭدى «وتىزدان اسىپ بارامىن» دەگەندٸ قۇلاعىنا سٸڭٸرگەن جىر سٷيەر قاۋىم «بۇل قالاي?» دەپ اڭ-تاڭ كٷيدە. سوندا اقىننىڭ ٶلەڭ جولىنداعى ەر قازاققا سٸڭٸسٸپ كەتكەن سٶز تٸركەسٸن بۇرمالاۋعا كٸمگە ابىروي ەپەرمەك? بۇعان نەگە بەيجاي قاراماقپىز? مىسال كەلتٸرسەك:
…بٸلمەسەك تە مىنا ٶمٸردٸڭ
قىر-سىرىن انىق,
قۋ تٸرشٸلٸك جاساپ جٷرمٸز
قۇلشىنىپ الىپ.
قايتىپ كەلمەس جيىرمام-اۋ
سەنٸ ساعىنسام,
وسى ەنٸمدٸ بٸر شىرقارمىن
كٷرسٸنٸپ الىپ.
امالىم بار ما, امالىم
سولاي دا سولاي كاراعىم,
مۇقاعاليىم ايتقانداي,
جيىرمادان دا اسىپ بارامىن.
امالىم بار ما, امالىم,
سولاي دا سولاي قاراعىم.
مۇقاعاليىم ايتقانداي, جيىرمادان دا اسىپ بارامىن, – دەپ ەكٸ مەرتە قايتالايدى.
شىن مەنٸندە, اقيىق اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ «وتىزدان اسىپ بارامىن» اتتى ٶلەڭٸن بٸلمەيتٸن ادام جوق. وعان تٸپتٸ ەن دە ارنالدى. اقىننىڭ بۇل ٶلەڭٸندە تولعانىس پەن تەبٸرەنٸس جاتىر. ٶمٸر اتتى ٶزەننٸڭ ساعىمداي ٶتە شىعاتىنىنا ٸشتەي قىنجىلاتىن فيلوسوفييالىق وي بار. تٸپتٸ, بۇل ٶلەڭ اقىننىڭ وتىزدان اسقان شاعىن كٶز الدىڭىزعا ەكەلەدٸ. ەرٸ-بەرٸدەن سوڭ, «مۇقاعالي ايتقانداي» دەيتٸن, ونىڭ ٶلەڭٸندە «جيىرمادان اسىپ بارامىن» دەگەن ٶلەڭ جولى مٷلدەم جوق قوي. ەسكە سالا كەتسەك:
سۇقتانىپ تۇرىپ جانارىڭ,
سۇرىما نەگە قارادىڭ?
سولاي دا, سولاي, قاراعىم,
وتىزدان اسىپ بارامىن.
شاشىمنىڭ ساناپ ەر اعىن,
تاڭىرقاي بەرمە, قاراعىم.
ساناۋلى باسقان ەر ادىم,
وتىزدان اسىپ بارامىن.
بەلگٸسٸ تۇر ما اعانىڭ,
بەتٸمە نەگە قارادىڭ?
باقىتىن تٸلەپ بالانىڭ,
وتىزدان اسىپ بارامىن.
قۋانىپ كەيدە قالامىن,
قۋارىپ كەيدە قالامىن.
اتتانعان اتا-انانىڭ
ارتىنان قۋىپ بارامىن.
ەزٸلٸڭ قايدا, قاراعىم,
ەجٸمگە نەسٸن قارادىڭ?
ارتىمدا قالىپ الارىم,
وتىزدان اسىپ بارامىن, – دەگەن جولدارى وسىعان دەلەل بولادى.
مۇنىڭ استارىندا نە جاتىر? اقىننىڭ پوەزيياسىمەن ەلٸ تانىسا قويماعان جاستاردى اداستىرمايمىز با? ەرتەڭگٸ كٷنٸ مۇقاعاليدىڭ ٶلەڭدەرٸن وقىماعان جاستار «ە-ە, اقىن «جيىرمادان اسىپ بارامىن» دەپ جىرعا قوسقان ەكەن» دەسە, كٸم كٸنەلٸ? بٷگٸن نۇرجان تٶلەنديەۆ, ەرتەڭ باسقا ەنشٸ كەز كەلگەن اقىننىڭ ٶلەڭٸن ٶز قالاۋىنشا ٶزگەرتٸپ السا, نە بولماق? بۇعان كٸم توسقاۋىل قويادى? بەلكٸم, «ٶزٸ جوقتىڭ كٶزٸ جوق» دەيتٸن شىعار. الايدا ەر نەرسەنٸڭ ارتىندا سۇراۋى بار. وسىدان بەلەنباي جىل بۇرىن ٶمٸردەن وزعان اقىننىڭ ەرۋاعى اتىپ جٷرمەسٸن, اباي بولايىق!
دينارا مىڭجاسارقىزى
دەرەككٶزٸ: turkystan.kz
