18 ناۋرىزدا دونالد ترامپ پەن ۆلاديمير پۋتين تەلەفون ارقىلى سٶيلەسٸپ, ۋكرايناداعى جاعدايدى تالقىلادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ەڭگٸمە نە تۋرالى بولدى?
كەلٸسسٶزدەر نەتيجەسٸندە پۋتين بٸر اي بويى ەنەرگەتيكالىق جەنە ينفراقۇرىلىمدىق نىساندارعا شابۋىل جاساماۋعا كەلٸسٸم بەردٸ. دەگەنمەن, رەسەي تاراپى بەلگٸلٸ بٸر شارتتاردى العا تارتتى. كرەملدٸڭ حابارلاۋىنشا, بٸتٸم كەزٸندە ۋكراينا موبيليزاتسييا جٷرگٸزبەۋٸ تيٸس, ەسكەري قارۋلانۋ توقتاتىلادى, ال كيەۆكە باعىتتالعان ەسكەري كٶمەك تولىقتاي دوعارىلۋى كەرەك.
كەلٸسٸم اياسىندا ساراپشىلاردان قۇرالعان ارنايى توپ جۇمىس ٸستەيتٸن بولادى. سونىمەن قاتار, بٷگٸن ەكٸ تاراپ 175 تۇتقىنمەن الماسۋدى جوسپارلاپ وتىر. رەسەي گۋمانيتارلىق قادام رەتٸندە اۋىر جارالانعان 35 ۋكراين ساربازىن بوساتۋدى ۇيعارعان.
ەۋروپا ەلدەرٸ بۇل بەيبٸت باستامانى قولداپ وتىر. ۋكراينا پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير زەلەنسكيي دە 30 كٷندٸك اتىستى توقتاتۋ تۋرالى كەلٸسٸمگە كەلدٸ.
«بۇل – پۋتيننٸڭ ەرەجەسٸمەن جٷرەتٸن ويىن ەمەس. ەسكەري كٶمەك جالعاسادى دەپ ويلايمىن. بٸزدٸ اقش پەن ەۋروپالىق سەرٸكتەستەرٸمٸز قولدايدى. بٸز ولارمەن تۇراقتى بايلانىستامىز. سەرٸكتەستەر تاراپىنان ەشقانداي ساتقىندىق بولمايتىنىنا جەنە ەسكەري كٶمەكتٸڭ جالعاساتىنىنا سەنٸمدٸمٸن», – دەدٸ زەلەنسكيي.
بٸراق...
بٸراق بٷگٸن زەلەنسكيي كەشكە رەسەي كەلٸسٸمگە قاراماستان دروندارمەن ازاماتتىق ينفراقۇرىلىمعا سوققى جاساعانىن مەلٸمدەدٸ.
"ەۋەدە شامامەن 40 “شاحەد” جٷر, ەۋە قورعانىس جٷيەسٸ ٸستەپ تۇر” دەپ جازدى زەلەنسكيي سەرسەنبٸگە قاراعان تٷنٸ ٶزٸنٸڭ پاراقشاسىندا.
زەلەنسكييدٸڭ سٶزٸنشە, تٷنگٸ شابۋىلدان قيراعان جەنە بٷلٸنگەن نىساندار بار. مىسالى, سۋمىداعى اۋرۋحاناعا “شاحەد” تٷسكەن, دونەتسك وبلىسىنداعى قالالارعا سوققى جاسالعان. ول تۇراقتى بەيبٸتشٸلٸككە قول جەتكٸزۋ ٷشٸن رەسەيگە قىسىمدى ٷدەتۋ كەرەكتٸگٸن ايتتى.
توقاەۆتىڭ رەاكتسيياسى
18 ناۋرىزدا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ترامپ پۋتيننٸڭ ەڭگٸمەلەسۋٸنە قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸرگەن بولاتىن.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ۆلاديمير پۋتين مەن دونالد ترامپتىڭ ۋكراينا بويىنشا تەلەفون ارقىلى كەلٸسسٶزٸنٸڭ قورىتىندىسىن قۇپتادى.پرەزيدەنت ەكٸ ەلدٸڭ كٶشباسشىلارى ناقتى ۋاعدالاستىقتار نەگٸزٸندە ەۋرازييا كەڭٸستٸگٸندەگٸ قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن اسا ماڭىزدى ۇزاقمەرزٸمدٸ بەيبٸتشٸلٸككە قول جەتكٸزۋگە نيەتتٸ ەكەندەرٸن كٶرسەتتٸ دەپ سانايدى.
"مەملەكەت باسشىسى بۇعان دەيٸن بارلىق دەرجاۆالاردى ۋكراينا بويىنشا «بەيبٸتشٸلٸك فورمۋلاسىن» ەزٸرلەۋ ماقساتىندا كەلٸسسٶزدەر پروتسەسٸن باستاۋعا شاقىرىپ, بريكس سامميتٸندە قىتاي مەن برازيلييانىڭ بەيبٸتشٸلٸك جوسپارىن قولداعان بولاتىن", دەلٸنگەن حابارلامادا.
ساياساتتانۋشىنىڭ پٸكٸرٸ
بەلگٸلٸ ساياساتتانۋشى عازيز ەبٸشەۆ ەكٸ جاقتىڭ ريتوريكاسى ٷمٸت ۇيالاتاتىنىن ايتتى.
"قازاقستان كەلٸسسٶزدەردٸڭ قورىتىندىسىن قۇپتادى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, قوس مەملەكەتتٸڭ كٶشباسشىلارى ۇزاق مەرزٸمدٸ بەيبٸتشٸلٸككە قول جەتكٸزۋگە ۇمتىلىسىن كٶرسەتتٸ. ايتا كەتۋ كەرەك, رەسمي استانا قاقتىعىس باستالعان سەتتەن بەرٸ بٸر عانا ۇستانىمدى ۇستانىپ كەلەدٸ: سوعىستىڭ مەنٸ جوق, تەزٸرەك كەلٸسسٶزدەرگە وتىرۋ قاجەت. بۇل رەتتە تەك ناقتى ەسكەري ٸس-قيمىل ايماقتارىن عانا ەمەس, جالپى ەۋرازييا قۇرلىعىنداعى ۇجىمدىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ دە تالقىلاۋ ماڭىزدى.
بۇل ۇستانىم جاھاندىق قاقتىعىستىڭ ەكٸ جاعىنداعى «سوعىس جەڭٸسپەن اياقتالعانشا جالعاسۋى كەرەك» دەپ مەلٸمدەگەن قىزۋ پٸكٸردەگٸ ساياساتكەرلەردەن ٶزگەشە. مۇنداي جەڭٸسكە جەتۋ مٷمكٸن ەمەستٸگٸن قازاقستان باسشىسى بٸرنەشە رەت اشىق جەنە جابىق فورماتتا اتاپ ٶتكەن بولاتىن", دەيدٸ ەبٸشەۆ.
