ماڭعىستاۋلىق ٶمٸربەك نۇرعاليەۆ 2,5 جىل جازىقسىز تەمٸر تورعا قامالعان. وسى تۇستا ول ەدٸلدٸككە قول جەتكٸزٸپ, ٸستٸ جوعارى سوتقا اپارۋ ٷشٸن پەتەرٸ مەن كٶلٸگٸن ساتۋىنا تۋرا كەلگەن. نەتيجەسٸندە ماڭعىستاۋ بيلەرٸنٸڭ زاڭسىز شەشٸمدەرٸ كٷشٸن جويعان. قازٸر بۇرىنعى كەدەنشٸ تٷرمەدە ٶتكٸزگەن جىلدارى ٷشٸن مەملەكەتتەن مورالدىق جەنە ماتەريالدىق ٶتەماقى ٶندٸرٸپ الۋ جەنە مەملەكەتتٸك قىزمەتتە جۇمىس ٸستەۋگە تىيىم سالۋ قۇقىعىن الىپ تاستاۋ ٷشٸن كٷرەسٸپ جاتىر, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ۆرەميا باسىلىمىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, اتالمىش وقيعا ەكٸ جىل بۇرىن "قۇرىق" كەدەن بەكەتٸنٸڭ قىزمەتكەرٸنە قاتىستى ٸستٸ تەرگەۋ كەزٸندە قازاقستانعا اۆتوموبيلدەردٸ ەكەلۋدٸڭ زاڭسىز سحەماسى ەشكەرەلەنگەن كەزدە ورىن العان.
"زاڭناماعا سەيكەس, گرۋزييادان ەكەلٸنگەن اۆتوموبيلدەر ۋاقىتشا ەسەپكە قويىلاتىن. ٷش اي ٸشٸندە بارلىق كەدەندٸك تٶلەمدەر مەن سالىقتاردى تٶلەۋ قاجەت بولدى. ەگەر وسى مەرزٸمنەن كەيٸن رەسٸمدەۋ جٷرگٸزٸلمەسە, وندا مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر دەپارتامەنتٸ (مكك) وسى اۆتوموبيلدەردٸ ٸزدەستٸرۋگە جەنە كەدەندٸك تٶلەمدەر مەن سالىقتاردى ٶندٸرٸپ الۋعا شارالار قابىلداۋى كەرەك ەدٸ. الايدا 185 كٶلٸك ۋاقىتشا كەدەندٸك دەكلاراتسييادان ٶتپەي كەدەندٸك تٶلەمدەر مەن سالىقتاردى تٶلەمەي پوليتسييادا ەسەپكە الىنعان. وسى وقيعاعا كٸنەلٸ رەتٸندە 2021 جىلى قاراقييا سوتىندا تەڭٸز پورتىنداعى "قۇرىق" كەدەن بەكەتٸنٸڭ قىزمەتكەرٸ ٶمٸربەك نۇرعاليەۆ ايىپتالعان", - دەيدٸ باسىلىم.
ول قك-نٸڭ 361-بابى ("لاۋازىمدىق ٶكٸلەتتٸكتەردٸ تەرٸس پايدالانۋ") جەنە قك-نٸڭ 369-بابى ("قىزمەتتٸك جالعاندىق جاساۋ") بويىنشا كٸنەلٸ دەپ تانىلىپ, ٷش جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلادى. سونىمەن قاتار ايىپتالۋشى مەملەكەت كٸرٸسٸنە 1 ميلليارد 37 ميلليون تەڭگەدەن استام اقشا تٶلەۋ قاجەت بولدى. تەرگەۋشٸلەر سوتتالۋشىنىڭ 185 كٶلٸكتٸ ەسەپتەن شىعارۋ كەزٸندە كەلتٸرگەن زالالىن سولاي باعالادى.
“ماعان ەڭ كٶپ قاۋٸپ تٶندٸرگەنٸ تەرتٸپتٸك جازا بولدى. سەبەبٸ كٶلٸكتەر 2018-2019 جىلدارى, ياعني مەن كەدەن بەكەتٸندە جۇمىس ٸستەمەگەن كەزدە ەكەلٸنگەن. سونىمەن قاتار تەرگەۋ بارىسىندا ولاردىڭ قانداي دا بٸر جولمەن كەدەندٸك دەكلاراتسيياسىز, كەدەندٸك تٶلەمدەر مەن سالىقتاردى تٶلەمەي ەكٸمشٸلٸك پوليتسييادا مەملەكەتتٸك ەسەپكە قويىلعانى بەلگٸلٸ بولدى. بٸراق ٶڭٸرلٸك ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ كٶلٸكتەردٸ ەكەلۋ مەن زاڭداستىرۋدىڭ سۇر سىزباسىن سوڭىنا دەيٸن اشۋدىڭ ورنىنا مەنٸ كٸنەلاپ, ميللياردتاعان شىعىن كەلتٸردٸ”, - دەپ ەسكە الادى ٶمٸربەك نۇرعاليەۆ.
وسىلايشا بٸر جىلدان استام ۋاقىت بويى ول ەدٸلدٸككە جەتۋ ٷشٸن, ونىڭ ادۆوكاتتارى باس پروكۋراتۋراعا, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنە, مەجٸلٸسمەندەرگە ونداعان شاعىمدار جازادى.
2023 جىلدىڭ مامىرىندا جوعارعى سوت بۇل ٸس بويىنشا ماڭعىستاۋ سوتتارىنىڭ بۇرىن شىعارىلعان شەشٸمدەرٸن, سونىڭ ٸشٸندە ماتەريالدىق زالالدى جويىپ, ٸستٸ جاڭا تەرگەۋگە جٸبەرەدٸ.
بٸر ايدان كەيٸن ماڭعىستاۋ سوتى وسى ٸس بويىنشا جاڭا شەشٸم شىعارادى, وندا ٶمٸربەك نۇرعاليەۆ "نەمقۇرايلىلىق" بابى بويىنشا عانا كٸنەلٸ دەپ تانىلىپ, وعان باس بوستاندىعىن شەكتەۋ تٷرٸندە التى اي جازا تاعايىندالادى.
وسى تۇستا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى جەدەل قيمىلداپ, بٸر اي ٸشٸندە اتالمىش ٸستٸ زەرتتەپ, ونى تەز ارادا سوتقا تاپسىردى. دەگەنمەن وسى ۋاقىتقا دەيٸن ەشكٸم وسى سۇر سحەما بويىنشا قانشا كٶلٸك ەكەلٸنگەنٸن جەنە ولاردىڭ قانشاسى پوليتسەيلەردٸڭ قاتىسۋىمەن زاڭسىز زاڭداستىرىلعانىن, سونداي-اق قانشاسى ەۋرازييالىق وداقتىڭ باسقا ەلدەرٸنە ساتىلعانى انىقتالعان جوق.
“ماڭعىستاۋ سوتى قىلمىستىق كودەكستٸڭ ونشا اۋىر ەمەس بابى بويىنشا جوعارعى سوت كٷشٸن جويعان شەشٸمدەردٸ ايتپاي, سوتقا دەيٸنگٸ تەرگەپ-تەرگەۋسٸز, تەك كٶلٸك پروكۋرورىنىڭ جاڭا ايىپتاۋ اكتٸسٸ نەگٸزٸندە جاڭا ٷكٸم شىعاردى. ياعني, قايتا دايارلاۋ ەرەكەتتەرٸ بولعان جوق. سوندىقتان بٷگٸنگٸ كٷنگە دەيٸن ەكٸ دەلەلدٸ جوققا شىعارۋعا بولمايدى: ياعني, قىلمىستىق كودەكستٸڭ 361 جەنە 369-باپتارى بويىنشا مەنٸڭ كٸنەمنٸڭ بولماۋى جەنە مەنٸ 2,5 جىلعا زاڭسىز باس بوستاندىعىنان ايىرۋ”, - دەيدٸ بۇرىنعى كەدەن قىزمەتكەرٸ.
سونىمەن قاتار ٶمٸربەك نۇرعاليەۆكە شىعارىلعان جاڭا مەرزٸم كٷشٸن جويعان. ٶيتكەنٸ وعان قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 30 جىلدىعىنا وراي راقىمشىلىق بەردٸ. وسىدان كەيٸن ەر ادام مورالدىق زالالدى 100 ميلليون تەڭگەگە باعالاپ, ٶتەماقى الۋ ٷشٸن سوتقا شاعىم تٷسٸرەدٸ.
“بۇل سوما تٶبەدەن تٷسكەن جوق, سوتتا مەن ونى نەگٸزدەۋگە تىرىستىم. تەرگەۋ وقيعاسى باستالماستان بٸر كٷن بۇرىن جۇبايىم ەكەۋمٸز پەتەرٸمٸزدٸ ساتىپ, شاعىن ٷي ساتىپ الۋدى ويلادىق. ٶكٸنٸشكە قاراي ٷلگەرمەدٸك. نەتيجەسٸندە بارلىق اقشا وتباسىن اسىراۋعا جەنە ەدٸلەتسٸزدٸكپەن كٷرەسۋگە كەتتٸ. ونىڭ ٷستٸنە, مەن ٷشٸن اۋىر بولعانى: مەن ٷش بالامەن جالعىز قالا جازدادىم. ۇستالعان كەزدە ەيەلٸمە قوڭىراۋ شالىپ, ماعان قاجەتتٸ زاتتاردى ەكەلۋٸن سۇرادىم. ول مەنٸ تىڭداپ ٷلگەرمەي ەسٸنەن تانىپ قالدى. قۋانىشقا وراي, ول پەرزەنتحانادا جۇمىس ٸستەپ, وعان ۋاقىتىندا كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ. ول ينفاركت الىپ, ۇزاق ۋاقىت وڭالتۋدا بولدى. سودان كەيٸن تاعى بٸر ينسۋلت الدى”, - دەيدٸ نۇرعاليەۆ.
ٶمٸربەك 2,5 جىل تٷرمەدە وتىردى. ول جۇمىس ٸستەمەگەندٸكتەن, ەيەلٸ مەن بالالارى اسىراۋشىسىز قالدى. الايدا سوت بۇل فاكتٸلەردٸڭ بارلىعىن ەسكەرمەدٸ جەنە وعان سەيكەس ٶمٸربەك نۇرعاليەۆ مورالدىق زييان رەتٸندە بٸر ميلليون تەڭگەگە عانا الا الادى دەگەن شەشٸم شىعاردى.
“بٸرەۋ مەنٸ اسپانداعى سومانى سۇراپ تۇر دەپ ايىپتاۋى مٷمكٸن. بٸراق 100 ميلليون تەڭگە – مەنٸڭ جەنە جاقىندارىمنىڭ قايعى-قاسٸرەتٸ مەن بٷلٸنگەن ٶمٸرٸمنٸڭ جٷزدەن بٸر بٶلٸگٸ. مۇنى تەك وسى توزاقتان ٶتكەن ادام عانا تٷسٸنەدٸ! مەن تٸپتٸ جاۋىما مۇنداي تٸلەگٸم كەلمەيدٸ”, - دەيدٸ ٶمٸربەك نۇرعاليەۆ.
قازٸر كەدەنشٸ ونى "نەمقۇرايلىلىق" قىلمىستىق بابى بويىنشا كٸنەلٸ دەپ تاپقان سوتتىڭ شەشٸمٸنە شاعىمدانۋعا نيەتتٸ.
“مەن تٷرمەدە وتىرعان كەزدەگٸدەي بارلىق ينستانتسييالارعا قايتا جٷگٸنۋگە نيەتتٸمٸن, ٶيتكەنٸ مەنٸڭ ۆيدەوم مەن پرەزيدەنتكە جازباشا ٶتٸنٸشتەرٸم مەن باق جارييالانىمدارىنان كەيٸن ماڭعىستاۋ وبلىسى سۋديالارىنىڭ ابسۋردتىق شەشٸمدەرٸنٸڭ كٷشٸن جويۋعا قول جەتكٸزدٸم. سونداي-اق مەنٸ زاڭسىز وتىرعىزعان تەرگەۋشٸنٸ, پروكۋرورلاردى جەنە سۋديالاردى جازالاۋعا تىرىسامىن!”, – دەيدٸ ٶمٸربەك نۇرعاليەۆ.
