Freedom Inside '26

تەڭگەنٸ كٶرگەندە دوسىڭدى تانيسىڭ - رەسەيلٸك جۋرناليست

تەڭگەنٸ كٶرگەندە دوسىڭدى تانيسىڭ - رەسەيلٸك جۋرناليست
akorda.kz

"27 قاراشادا رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتين استاناعا ۇشىپ كەلدٸ. ەۋەجايدان ونى قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ جىلى قارسى الدى. تەك "كوممەرسانتتىڭ" ارنايى تٸلشٸسٸ اندرەي كولەسنيكوۆ رەسەي پرەزيدەنتٸنٸڭ بۇل مەملەكەتتٸك ساپارى مەسكەۋدە رۋبل وڭباي قۇلدىراپ جاتقاندا بولعانىنا نازار اۋدارتادى". وسىلاي دەپ باستالاتىن ماقالاسىندا رەسەيلٸك جۋرناليست رۋبل تاعدىرىنا الاڭداپ, كٷنٸ كەشە پرەزيدەنتتەر اراسىندا ٶتكەن كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا ٶزٸن مازالاعان سۇراققا جاۋاپ ٸزدەۋمەن بولادى. ەڭ قىزىعى, ول سول دەلەگاتسييامەن بٸرگە استانادا جٷر ەكەن, دەپ جازادى Dalanews.kz.

رەپورتاج ەرٸ ەسسەگە تەن رەسەيلٸك "كوممەرسانت" باسىلىمىنىڭ تٸلشٸسٸ اندرەي كولەسنيكوۆتىڭ ماقالاسىن سول كٷيٸندە اۋدارىپ بەرۋدٸ جٶن كٶرٸپ وتىرمىز.

"...شاعىن قۇرامداعى كەلٸسسٶزدەر الدىمەن شارتتى تٷردە, راسىندا ازشىلىقتا بولدى: سىرتقى ٸستەر مينيسترٸ سەرگەي لاۆروۆتان باسقا, ول ارادا ۆيتسە-پرەمەر الەكساندر نوۆاك, ەكونوميكالىق دامۋ مينيسترٸ ماكسيم رەشەتنيكوۆ, كٶلٸك مينيسترٸ رومان ستاروۆويت, رەسەي تەمٸر جولدارىنىڭ باسشىسى ولەگ بەلوزەروۆ جٷردٸ… ولاردىڭ بارلىعى باسپالداقپەن ارى-بەرٸ ٷشٸنشٸ قاباتقا جٷگٸرۋمەن بولدى (جەدەلساتى تەك پرەزيدەنتتەردٸڭ ەنشٸسٸنە بۇيىرعان سەكٸلدٸ), بەرٸنەن بۇرىن رەسەي پرەزيدەنتٸنٸڭ كٶمەكشٸسٸ يۋريي ۋشاكوۆ ٶزٸن جايلى سەزٸندٸ, ول كەلٸسسٶز الدىندا دا, سودان كەيٸن دە سىرتقا شىعىپ تەمەكٸ شەگٸپ, جۋرناليستەرمەن دە سٶيلەسٸپ ٷلگەردٸ. ودان جۋرناليستەر اقش پرەزيدەنتٸنٸڭ يناۋگۋراتسيياسىنا كٸم باراتىنىن سۇرادى.

- شەتەلدٸك دەلەگاتسييالاردى شاقىرۋ قاراستىرىلماعان, ەلشٸلەردەن باسقاسى, - دەدٸ يۋريي ۋشاكوۆ يىعىن قيقاڭ ەتكٸزٸپ سٶزٸن ارى قاراي بىلاي جالعاستىردى:

- ال ەگەر مەسكەۋدەن امەريكا قۇراما شتاتتارى پرەزيدەنتٸنٸڭ يناۋگۋراتسيياسىنا بارىپ جاتقاندار بولسا, ولار, شىن مەنٸندە, يناۋگۋراتسييانىڭ ٶزٸنە ەمەس, ونىڭ اينالاسىندا ٶتكٸزٸلەتٸن تٷرلٸ ٸس-شارالارعا بارادى. بال دەگەن سەكٸلدٸ... ال, بىلاي يناۋگۋراتسييانىڭ ٶزٸنە بٸزدەن كٸمدە كٸمنٸڭ ارنايى بارۋى ەكٸتالاي. پال پالىچ بورودين بٸر رەت اقش پرەزيدەنتٸنٸڭ يناۋگۋراتسيياسىنا باردى ەمەس پە (كٸشٸ دجوردج بۋشتىڭ), ٶزدەرٸڭٸز بٸلەتٸندەي,  ول باسقا جەردەن بٸر-اق شىققان (كەيٸن كرەمل بٶلمەلەرٸنە جٶندەۋ جۇمىستارى وقيعاسىنان سوڭ تەرگەۋ يزولياتورىنا توعىتىلدى - ا. ك.).

ال ول كەزدە مىنا جاقتا ٶتٸپ جاتقان شاعىن قۇرامداعى, دەلٸرەك ايتساق, جٷزبە جٷز كەلٸسسٶزدەر ۇزاققا سوزىلدى, كٶرشٸ بٶلمەدە رەسەي دەلەگاتسيياسىنىڭ مٷشەلەرٸ ٶز كەزەگٸن نەمەسە تٸپتٸ تاعدىرى شەشٸلەتٸندەي تاعاتسىزدانا كٷتۋمەن بولدى.

وسى ۇرىمتال سەتتٸ پايدالانىپ, مەن ۆتب باسشىسى اندرەي كوستينگە سۇراق قويا قويدىم:

 — بٷگٸندەرٸ دوللار مەن رۋبل اراسىندا بولىپ جاتقان قۇبىلىس قانشالىقتى درامالىق جايت (كٷرت سەكٸرٸس بولدى, ٶيتكەنٸ وسى ۋاقىتتا 1 اقش دوللارى 100-دەن 114 رۋبلگە بٸر-اق كٶتەرٸلدٸ- ا. ك.)?

 — درامالىق دەيسٸز بە, يە سولاي عوي, - دەدٸ ول كٷتپەگەن جەردەن مەنٸمەن كەلٸسە كەتٸپ. شىنىمدى ايتسام, بٸز مۇندايدى كٷتكەن جوقپىز. ازداپ ەلسٸرەيدٸ دەپ بولجانعان, جىلدىڭ اياعىندا دەيٸن 1 اقش دوللارى 100 رۋبلگە دەيٸن, ەرينە, بٷگٸنگٸدەي ەمەس.

- ال ەرتەڭ نە بولادى دەپ بولجايسىز, - دەدٸم مەن دە سۇراقتى ٷدەتە.

— مەنٸڭ ويىمشا, ەلٸ دە رۋبلدٸ كەرٸ قايتارۋعا بولادى. مەنٸڭ ويىمشا دەيمٸن",— دەدٸ نىعىرلاپ.

 - بۇل ارادا ىقتيمالدىلىق جاعدايى قانداي? دوللاردىڭ ٶسۋٸن جالعاستىرىپ جاتىر دەلٸك?

 - ونى سايتاننىڭ بٸر ساپالاعى بٸلەدٸ. ال ونىڭ قادامىن دٶپ باسىپ, بولجاۋ مٷمكٸن ەمەس, - دەپ ۆتب باسشىسى قاتەسٸز بولجام جاسادى.

سايتاننىڭ ساپالىعى دەگەن كٸم? كەز كەلگەن بولۋى مٷمكٸن عوي. وسىنداي ويلار باسىمدا جىلت ەتٸپ ٷلگەرگەندە اندرەي كوستين ونىڭ تٸكەلەي دوللاردىڭ ٶزٸ ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.

— بٸراق دوللار 120 رۋبل بولدى ەمەس پە, - دەدٸ كەنەتتەن اندرەي كوستين.ەلٸپتٸڭ ارتىن باعىپ, تاعى دا كٷتە تۇرايىق, - دەدٸ ول.

شاماسى, 140 بولعانشا شىعار.

ال بۇل كەزدە مىنا جاقتا ٶزگە جۋرناليستەر كٶلٸك جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸن قاۋمالاپ, سۇراقتىڭ استىنا الىپ جاتتى. "بيلەت باعاسى ەندٸ كٶتەرٸلە مە" دەپ سۇراعاندا ستاروۆويت مىرزا ٶزٸن جاقسى ۇستاپ, قىسقا جەنە انىق جاۋاپ بەردٸ:

- جوق, ولاي بولمايدى دەپ ٷمٸتتەنەمٸن.

ياعني, ول باعا كٶتەرٸلمەيدٸ دەپ ايتقان جوق.

ال ميحايل مۋراشكو بٸزدٸ جاقتىرماي تۇرعانىن جاسىرمادى:

— بەرٸن نەمەنەگە سۇراي بەرەسٸزدەر?.. ەرتەڭ بارلىعى دەرٸ-دەرمەك ساتىپ الۋعا لاپ قويسىن دەيسٸڭدەر مە?!

وسى كەزدە بٸرنەرسە ايتقىسى كەلٸپ, تىپىرشىپ تۇرعان ەنەرگەتيكا مينيسترٸ سەرگەي تسيۆيلەۆتٸ كٶردٸم. اقىرى ول كٶمەيٸنە كەلگەن سٶزدٸ ايتىپ تىندى: "سٸزدەر, ادام جانىنىڭ ينجەنەرٸسٸزدەر, ٶز جاۋاپكەرشٸكتەرٸڭٸزدٸ تٷسٸنۋلەرٸڭٸز كەرەك!", – دەدٸ بەس تيىن بولىپ.

ادام جانىنىڭ ينجەنەرلەرٸ ونى تٷسٸنگەندەي كەيٸپ تانىتتى. ەڭ باستىسى, مۇنى جاي ينجەنەرلەر تٷسٸنسە دەڭٸز...".