تاريحى تەرەڭ قازۇۋ

تاريحى تەرەڭ قازۇۋ
توعىز ونجىلدىق بويىنا اقىل-وي يەلەرٸن تەربيەلەپ, بٸلٸمدٸ ناسيحاتتاپ كەلگەن ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ 2023 جىلى 90 جىلدىعىن اتاپ ٶتەدٸ.

بۇل ماڭىزدى كەزەڭ ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ ۇزاق ٶمٸر سٷرۋٸن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ونىڭ بٸلٸم بەرۋ, زەرتتەۋ جەنە مەدەني مۇراعا دەگەن تۇراقتى ۇمتىلىسىن بٸلدٸرەدٸ. وسىناۋ عاجايىپ جولدى وي ەلەگٸنەن ٶتكٸزە وتىرىپ, قازۇۋ تاريحىنا, جەتٸستٸكتەرٸنە, ماڭىزىنا ٷڭٸلەيٸك.

1933 جىلى 17 قاراشادا نەگٸزٸ قالانعان قازۇۋ قازاقستاننىڭ جوعارى بٸلٸمگە دەگەن ۇمتىلىسىنىڭ ايعاعى بولىپ تابىلادى. العاشىندا قازاق مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸ اتانعان وقۋ ورداسى بٸرنەشە ٶزگەرٸستەردەن ٶتٸپ, اقىرىندا ەل-فارابي ەسٸمٸمەن اتالۋ قۇرمەتٸنە يە بولدى. فيلوسوفييا, فيزيكا, ماتەماتيكا, ساياساتتانۋ عىلىمدارىنا جەنە مۋزىكاعا قوسقان ٷلەسٸمەن تانىمال ەل-فارابي بٸلٸمگە ۇمتىلىس پەن ينتەللەكتۋالدىق ٶسۋدٸ بەينەلەيتٸن مەكەمە ٷشٸن لايىقتى ات رەتٸندە قىزمەت ەتٸپ كەلۋدە. 90 جىل ٸشٸندە قازۇۋ قازاقستانداعى بٸلٸم بەرۋدٸ دامىتۋدىڭ الدىڭعى قاتارىندا بولدى. ەلدٸڭ ٶسٸپ-ٶركەندەۋٸنە, حالىقارالىق بەدەلٸن كٶتەرۋگە اتسالىسقان عۇلامالار مەن باسشىلاردى دايىنداۋدا ٷلكەن ەڭبەك سٸڭٸردٸ. بٷگٸندە ول ەرتٷرلٸ پەندەر بويىنشا باعدارلامالاردىڭ كەڭ اۋقىمىن ۇسىنا وتىرىپ, اكادەمييالىق جەتٸستٸكتەر مەن يننوۆاتسييالاردىڭ شامشىراعى بولىپ قالۋدا. ۋنيۆەرسيتەتتە عارىشتىق تەحنولوگييادان باستاپ, گۋمانيتارلىق عىلىمدارعا دەيٸنگٸ ەرتٷرلٸ سالالارعا ارنالعان كٶپتەگەن عىلىمي ورتالىقتار مەن ينستيتۋتتار ورنالاسقان. زەرتتەپ زەردەلەۋگە دەگەن بۇل تالپىنىس عىلىمنىڭ كەڭ سپەكترٸنە ەلەۋلٸ ٷلەس قوسىپ, قازاقستاننىڭ ەلەمدٸك اكادەمييالىق قوعامداستىقتا پوزيتسيياسىن ارتتىرادى.

قازۇۋ – جاي عانا وقۋ ورنى ەمەس, سونىمەن بٸرگە مەدەنيەت وشاعى. بۇل مەدەني ٸس-شارالاردىڭ, كٶركەم قويىلىمداردىڭ جەنە ينتەللەكتۋالدى پٸكٸرتالاستاردىڭ ورتالىعى بولدى. ونىڭ قازاق مەدەنيەتٸن, تٸلٸن, سالت-دەستٷرٸن ساقتاۋ جەنە ٸلگەرٸلەتۋدەگٸ رٶلٸ ۇدايى دامىپ كەلە جاتقان ەلەمدە ٶتە ماڭىزدى.


ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ 90 جىلدىق مەرەيتويى ٶتكەندٸ ەسكە الۋ عانا ەمەس, بۇل وقۋ ورنىنىڭ ٶشپەس مۇراسىن تويلاۋ. بولاشاققا كٶز جٷگٸرتسەك, قازۇۋ اكادەمييالىق جەتٸستٸكتەردٸڭ شامشىراعى جەنە قازاقستان مەدەنيەتٸن ساقتاۋ مەن دامىتۋدىڭ كاتاليزاتورى رەتٸندەگٸ رٶلٸن جالعاستىرۋعا نيەتتٸ. بۇل بەلەس ٶتكەننٸڭ جەتٸستٸكتەرٸن اتاپ ٶتۋگە جەنە بولاشاققا ٷمٸتپەن قاراۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, ٶيتكەنٸ قازۇۋ بٸلٸم مەن جاڭالىقتاردىڭ جاڭا دەۋٸرٸنە جول اشادى.

زاڭ فاكۋلتەتٸنٸڭ 1 كۋرس ماگيسترانتى ە.ە. مىرزابەك


ز.ع.ك., دوتسەنت- م.ق. بيسەنوۆا,


ز.ع.ك., پروفەسسور- گ.م. اتاحانوۆا