اباي وبلىسىندا بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى رەفورمالار مەن باستامالار ٸسكە اسىرىلۋدا. ەل پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ ەربٸر بالانىڭ باقىتى جەنە قاۋٸپسٸزدٸگٸ ٷشٸن جاعداي جاساۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ٶتتٸ. وسىعان بايلانىستى بٷگٸنگٸ تاڭدا بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا قاتىستى زاڭنامالىق جەنە ستراتەگييالىق شارالار ٸسكە اسىرىلۋدا.
بالالار حالقىمىزدىڭ ٷشتەن بٸرٸن ياعني, 6,8 ميلليون ادامدى قۇرايتىندىعىن ەسكەرە وتىرىپ, مەملەكەت ولاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا, ەل-اۋقاتى مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە ايتارلىقتاي كٷش سالۋدا. قابىلدانعان ٷش زاڭ اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردى قوعامعا بەيٸمدەۋگە باعىتتالعان.
مەسەلەن, 2024 جىلعى اقپاندا «بالا قۇقىقتارى تۋرالى» زاڭعا جەتٸم جەنە اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالارعا ارنالعان تەلٸمگەرلٸك ينستيتۋت ەنگٸزۋدٸ كٶزدەيتٸن ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ. اباي وبلىسىندا مۇنداي بالالاردى كەسٸبي باعدارلاۋعا, ەلەۋمەتتەندٸرۋگە جەنە بوس ۋاقىتىن ۇيىمداستىرۋعا جەردەمدەسەتٸن 5 جەكە جەنە 7 كورپوراتيۆتٸك تەلٸمگەر كٶمەك كٶرسەتەدٸ.
جەلتوقسان ايىندا «كەسٸبي قابىلداۋشى وتباسى» ينستيتۋتىن ەنگٸزەتٸن زاڭ قابىلداندى. بۇل قيىن ٶمٸرلٸك جاعدايعا تاپ بولعان بالالاردى ٷيدە تەربيەلەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ال كەسٸبي اتا-انالارعا ەر بالا ٷشٸن 10 اەك - تەن 70 اەك مٶلشەرٸندە جەردەماقى تٶلەنەدٸ.
بالالارعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىق ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸك كٷشەيتٸلدٸ. ال شۇعىل كٶمەك كٶرسەتەتٸن «111» بايلانىس ورتالىعىنىڭ جۇمىسى زاڭنامالىق دەڭگەيدە بەكٸتٸلدٸ. قىسىم كٶرسەتۋگە ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸك ەنگٸزٸلٸپ, بالالاردى قوعامدىق كٶلٸكتەن تٷسٸرۋگە تىيىم سالىندى.
2026-2027 وقۋ جىلىنان باستاپ جەكەمەنشٸك مەكتەپتەردە وقيتىن حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارىنان شىققان بالالارعا تاماق جەنە وقۋ قۇرالدارى تەگٸن بەرٸلە باستايدى. اباي وبلىسىندا قورعانشىلىق جەنە قامقورشىلىق بويىنشا 22 مامان جۇمىس ٸستەيدٸ. الايدا قوسىمشا 15 مامان قاجەت.
«2024 جىلدىڭ اقپان ايىنان باستاپ ٶڭٸردە جەتٸم جەنە اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردى قولداۋعا باعىتتالعان «مەيٸرٸم» اكتسيياسى ٶتكٸزٸلۋدە. بٷگٸنگٸ تاڭدا 222 بالا مەملەكەتتٸك مەكەمەلەر مەن ۇيىمدارعا بەكٸتٸلٸپ, 144 بالانىڭ شوتىنا 37 ملن تەڭگەدەن استام قاراجات اۋدارىلدى», — دەپ اتاپ ٶتتٸ اباي وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى جاسۇلان سەرسەباەۆ.
اباي وبلىسىندا بالالاردى قوسىمشا بٸلٸممەن قامتۋ كٶرسەتكٸشٸ 92,4% -. قۇرادى. 11 مىڭنان استام بالا بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸ جەنە ٶزگە دە شىعارماشىلىق ٷيٸرمەلەردە, سونداي — اق 6 مىڭنان استام بالا سپورت سەكتسييالارىندا ٶز قالاۋلارى بويىنشا اينالىسادى. 309 جالپى بٸلٸم بەرەتٸن مەكتەپتەردە وقۋشىلاردى ساباقتان تىس ۋاقىتتا قامتۋ 50 666 وقۋشىنى قۇرادى (49,3%): 1129 ٷيٸرمەدە 20773 بالا (20,3%), 1760 سپورت سەكتسييالارىندا 29 893 بالا (29%) قامتىلدى.
ەسكەري-پاتريوتتىق تەربيەنٸ دامىتۋ ٷشٸن ٶڭٸردە 234 كلۋب جەنە 59 «جاس سارباز» سىنىپتارى جۇمىس ٸستەيدٸ. ەكولوگييالىق كلۋبتار, سونداي-اق مەكتەپ مۇراجايلارى مەن ٶلكەتانۋ جاساقتارى بەلسەندٸ جۇمىس ٸستەيدٸ. 2024 جىلدىڭ جازعى كەزەڭٸندە 12 ساۋىقتىرۋ لاگەرٸ 5 مىڭنان استام بالانى قابىلدادى. قالا سىرتىنداعى لاگەرلەردٸڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸن جويۋ ٷشٸن ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ كەشەندٸ جوسپارى شەڭبەرٸندە كەڭگٸرباي اۋىلىندا جاڭا لاگەر قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلۋدە.
«ٶڭٸردٸڭ بارلىق بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸ بەينەباقىلاۋ كامەرالارى, دابىل تٷيمەلەرٸ جەنە تۋرنيكەت سىندى زاماناۋي قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەلەرٸمەن جابدىقتالعان. ۇلتتىق بەينەمونيتورينگ جٷيەسٸنە قوسىلۋ اياسىندا 23 مىڭنان استام كامەرا ورناتىلدى. ٶڭٸردە وتباسى مەن بالالاردى قولداۋ ورتالىقتارى قۇرىلدى. وندا پسيحولوگتار, ەلەۋمەتتٸك پەداگوگتار جەنە قامقورشىلىق ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ جۇمىس ٸستەيدٸ. قوسىمشا بٸلٸم بەرۋ ٷشٸن اۋىلدىق كلۋبتار مەن مەدەنيەت ٷيلەرٸن پايدالانۋ ۇيىمداستىرىلدى. 2024 جىلى 113 ٶتٸنٸش بويىنشا كٶمەك كٶرسەتٸلٸپ, ولاردىڭ ەرقايسىسى جەدەل شەشٸلدٸ», — دەپ تولىقتىردى وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى.
ايماقتا بٸر جىلدا بۋللينگ, ناشاقورلىقتىڭ جەنە ەكسترەميزمنٸڭ الدىن الۋ بويىنشا مىڭنان استام ٸس-شارالار ٶتكٸزٸلدٸ. 2024 جىلدىڭ تامىز ايىندا وبلىس ماماندارى ٷشٸن بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ مەسەلەلەرٸنە ارنالعان وقىتۋ سەمينارى ۇيىمداستىرىلدى.
بٸر سٶزبەن ايتقاندا, اباي وبلىسىندا ەر بالاعا قولايلى جاعداي جاساۋ بويىنشا جۇمىس جالعاسۋدا.
