Freedom Inside '26

تامىز انوماليياسى. ەۋرووداق قازاقستاندى تەكسەرۋٸ مٷمكٸن

تامىز انوماليياسى. ەۋرووداق قازاقستاندى تەكسەرۋٸ مٷمكٸن
فوتو: egemen.kz

2025 جىلدىڭ تامىز ايىندا قازاقستانعا 4 مىڭ دانا شاعىن ەنەرگەتيكالىق گەنەراتورلاردىڭ ەكەلۋٸ سانكتسييالىق تاۋارلاردى باقىلاپ وتىراتىن حالىقارالىق توپتاردىڭ كٷدٸگٸن تۋعىزدى. قىتايدان يمپورتتالعان بۇل تاۋارلار رەسەيگە رەەكسپورت ەمەس پە جەنە ونىڭ ٸشٸندە سوعىسقا قاجەت ەلەكترونيكا جوق پا دەگەن سۇراق تۋىنداعان. جالپى 2025 جىلدىڭ باسىنان باستاپ قازاقستانعا يمپورتتالعان شاعىن گەنەراتورلار سانى 6 مىڭنان اسىپ كەتكەن.

«نەگٸزٸ قازاقستان سانكتسييالىق پوتەنتسيالى بار تاۋارلاردىڭ قوزعالىسىن ٶتە مۇقييات باقىلايدى. سىرتقى باقىلاۋشىلار داتا اناليتيكا ارقىلى كەدەن ستاتيستيكاسىنداعى كەز-كەلگەن انومالييانى كٶرە الادى. شىنىمەن دە, شاعىن گەنەراتورلار بويىنشا انومالييا بار. بٸراق ول ەلدٸڭ ٸشكٸ شارۋاشىلىعىنا دا قاجەت بولۋى مٷمكٸن. باستى مٸندەت - وسىنى دۇرىس تەكسەرٸپ, انىق-قانىعىنا كٶز جەتكٸزٸپ الۋ» - دەيدٸ DALA INSIDE دەرەككٶزٸ.

DataHub ەسەبٸنشە, 2025 جىلدىڭ تامىز ايىندا ەلگە كەلگەن 4 مىڭ دانا جەل ەنەرگەتيكاسى گەنەراتورلارى بۇعان دەيٸنگٸ (2022–2024 جىلدار) ٷش جىلدى قوسقانداعى ستاتيستيكادان دا اسىپ كەتكەن. ياعني وسىنىڭ الدىنداعى ٷش جىلدى قاتار قوسقاندا يمپورتتاي الماعان كٶلەم قازاقستانعا بٸر ايدىڭ ٸشٸندە جەتكٸزٸلگەن. ٶتكەن تامىزدا ەكەلٸنگەن 4 مىڭ قوندىرعىنىڭ ەرقايسىسىنىڭ ورتاشا سالماعى شامامەن 1 توننا, ال ورتاشا قۇنى 5,9 مىڭ دوللار بولعان. بارلىعى دەرلٸك قىتايدىڭ تاۋارى. بۇدان ولاردىڭ شاعىن قوندىرعىلار ەكەنٸن كٶرۋگە بولادى.

«ۋكراينانىڭ رەسەيدٸڭ مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتتارىنا بەرٸپ جاتقان سوققىسى ٶز اپوگەيٸنە جەتكەندٸكتەن, جەل قوندىرعىلارىن رەسەيدٸڭ الداعى قىسقا دايىندىعىمەن دە بايلانىستىرۋعا بولادى. بٸراق بۇل تەك ۆەرسييا عانا», - دەيدٸ, دەرەككٶز.

رەسمي ستاتيستيكادا قازاقستاننىڭ بۇل قوندىرعىلاردى رەسەيگە ەكسپورتتاپ جاتقانى تٸركەلمەگەن. دەمەك, قۇجات بويىنشا شاعىن جەل گەنەراتورلارىنىڭ بارلىعى بٸزدٸڭ ەلدٸڭ اۋماعىندا قالىپ وتىر.

ٷستٸمٸزدەگٸ جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان بەرٸ ەۋرووداق قازاقستانعا سانكتسييالىق باقىلاۋىن سەل جۇمسارتتى. وعان ەلٸمٸزدٸڭ كەدەندٸك رەسٸمدەردٸ تولىق اۆتوماتتاندىرىپ, تسيفرلٸ تاڭبا جٷيەسٸنە كٶشكەنٸ سەپ بولعان. قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستان ٷشٸن قايتالاما سانكتسييالاردىڭ قاۋپٸ جوق. ٶز تاراپىنان امەريكا قۇراما شتاتتارى دا OFAC ارقىلى ەلٸمٸزگە سانكتسييالار اۋىلى الىس ەكەندٸگٸن بٸلدٸرٸپ وتىر.