قازاقستان سيرەك كەزدەسەتٸن مەتالداردى ٶندٸرۋ بويىنشا قىتايدى باسىپ وزاتىن ەلەۋەتٸ بار, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz The times of Central Asia-عا سٸلتەپ.
قازاقستان باعالى ەرٸ سيرەك جەر مەتالدارىن, سيرەك جەر ەلەمەنتتەرٸن (رە) ٶندٸرۋ بويىنشا حالىقارالىق بەسەكەنٸڭ نەگٸزگٸ قاتىسۋشىسى بولدى.
حالىقارالىق دامۋ ساراپشىسى حاۆەر پەدرامەن باسىلىمعا بەرگەن سۇحباتىندا قازاقستان قىتايمەن بەسەكەگە تٷسٸپ قانا قويماي, ونى ٶندٸرۋ جاعىنان دا باسىپ وزاتىنىن مەلٸمدەدٸ.
اقش حالىقارالىق دامۋ اگەنتتٸگٸنٸڭ (USAID) بۇرىنعى ٶكٸلٸ, قارجىلىق كەڭەسشٸ پەدرا قازٸر قىتايدىڭ ەلەمدٸك ٶندٸرٸستٸڭ 70 پايىزىن باقىلايتىنىن ايتتى. ول قازاقستان قىتايدىڭ باتىسپەن شيەلەنٸسكەن قارىم-قاتىناسىنا بايلانىستى وسى سالاداعى وتاندىق ٶنەركەسٸبٸن دامىتۋ ٷشٸن قولايلى جاعدايعا يە ەكەنٸن تٷسٸندٸردٸ.
"Asia Times" گازەتٸنٸڭ بايانداماسىندا پەدرا "قازاقستان كومپيۋتەرلەر, تۋربينالار مەن اۆتوموبيلدەر ٶندٸرٸسٸندە قولدانىلاتىن سكانديي, يتتريي جەنە 15 لانتانيدتەر سيياقتى سيرەك جەر ەلەمەنتتەرٸن ٶندٸرۋدە قىتايمەن تەڭ بولۋى مٷمكٸن" دەپ مەلٸمدەدٸ.
باتىس ەلدەرٸنەن باسقا, ٷندٸستان دا قازاقستاننىڭ سيرەك جەر ەلەمەنتتەرٸن ٶندٸرۋدەن پايدا كٶرەدٸ جەنە ٷندٸستاننىڭ ٸسكەرلٸك باسپاسٶزٸنٸڭ حابارلاۋىنشا, قازاقستان ٷندٸستاننىڭ سيرەك جەر ەلەمەنتتەرٸ سۇرانىسىن ٶتەي الادى.
قازاقستاننىڭ سيرەك جەر ەلەمەنتتەرٸ ەلەۋەتٸ 2010 جىلدان بەرٸ بەلگٸلٸ, بٸراق شەتەلدٸك ينۆەستورلار قىتايدا ٶز بيزنەسٸن دامىتۋدى جٶن ساناپ, كٶبٸنە ەلەنبەدٸ. سيرەك جەر ەلەمەنتتەرٸن ٶندٸرۋ – قىمبات جەنە قارجىلىق جاعىنان تەۋەكەلٸ باسىم كەسٸپ. كەن ورىندارىن بارلاۋ دا وسىعان ۇقساس شىعىندى جەنە ايتارلىقتاي ۋاقىتتى قاجەت ەتەدٸ. دەگەنمەن سيرەك مەتالداردىڭ ستراتەگييالىق ماڭىزى ارتىپ كەلەدٸ.
اقش پەن ەۋروپالىق وداق (ەو) ەندٸ اۋقىمدى تاۋ-كەن جوبالارىنا قوماقتى قارجى سالۋعا دايىن جەنە بالاما جەتكٸزۋ ارنالارىن زەرتتەپ جاتىر. بٷگٸنگٸ تاڭدا قۇراما شتاتتارداعى يتتريي مەن سكاندييدٸڭ تۇتىنۋ كٶلەمٸ يمپورتقا بايلانىستى, ال ەو سيرەك مەتالداردىڭ 98 پايىزىن قىتايدان يمپورتتايدى.
بىلتىر قىركٷيەكتە نيۋ-يوركتە پرەزيدەنتتٸك سامميت ٶتٸپ, وندا قازاقستان, قىرعىزستان, تٷركٸمەنستان, ٶزبەكستان جەنە اقش ٶكٸلدەرٸ ماڭىزدى سيرەك مەتالداردى بارلاۋ جەنە ٶندٸرۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلادى.
"پەدرانىڭ پٸكٸرٸنشە, قازاقستان ٶزٸنٸڭ سيرەك جەر ەلەمەنتتەرٸ قورلارىنان پايدا تابۋعا دايىن, بٸراق تاۋ-كەن ٶندٸرٸسٸ ەڭ الدىمەن قازٸرگٸ ەكولوگييالىق تالاپتارعا ساي بولۋ ٷشٸن جاڭارتىلۋى كەرەك. ەلەۋەتتٸ ينۆەستورلاردى تاڭداعاندا دا مۇقييات بولۋ كەرەك.
بۇل رەتتە قازاقستان بيلٸگٸ سيرەك جەر كەن ورىندارىن پايدالانۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن زەرتتەۋدٸ جالعاستىرىپ جاتىر. بىلتىر قاراشادا استانادا قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن ەممانۋەل ماكرون ستراتەگييالىق ماڭىزدى پايدالى قازبالاردى ٶندٸرۋ مەسەلەسٸن تالقىلادى, ال ٶتكەن ايدا قازاقستان مەن اقش پرەزيدەنتتەرٸ اراسىندا بالامالى ديالوگ ٶتتٸ", - دەپ جازدى باسىلىم.
