سوڭعى جىلدارى قازاقستاندا مەديا سالاسىن جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى رەفورمالار جٷزەگە اسىرىلدى. جاڭا زاڭ قابىلدانىپ, جۋرناليستەردٸڭ قۇقىقتىق مەرتەبەسٸ كٷشەيدٸ, مەملەكەتتٸك قولداۋ تەتٸكتەرٸ جەتٸلدٸرٸلدٸ. بۇل ٶزگەرٸستەر قازاقستاننىڭ اقپاراتتىق كەڭٸستٸگٸن تمد ەلدەرٸندەگٸ جاڭعىرۋ ٷدەرٸسٸمەن قاتار دامىتۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸپ وتىر, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
اقپارات دەۋٸرٸندەگٸ باستى قۇندىلىق
بٷگٸندە اقپارات – قوعامنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتٸن نەگٸزگٸ كٷشتەردٸڭ بٸرٸ. ەلدٸڭ ەكونوميكاسى نەمەسە ساياسي جٷيەسٸ قانشالىقتى ماڭىزدى بولسا, ازاماتتاردىڭ اقپاراتقا ەركٸن قول جەتكٸزۋٸ, ٶز ويىن اشىق ايتۋى جەنە كەسٸبي جۋرناليستيكانىڭ دامۋى دا سونشالىقتى ماڭىزدى.
سوڭعى بٸرنەشە جىلدا قازاقستان وسى باعىتتاعى رەفورمالاردى كەزەڭ-كەزەڭٸمەن جٷزەگە اسىرىپ كەلەدٸ. كونستيتۋتسييالىق ٶزگەرٸستەردەن كەيٸن مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا, ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتارعا دەگەن سەنٸمٸن كٷشەيتۋگە جەنە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ قۇقىقتىق نەگٸزٸن جاڭارتۋعا باسىمدىق بەرٸلدٸ.
بۇل ٶزگەرٸستەردٸڭ زاڭدى جالعاسى رەتٸندە 2024 جىلى جاڭا «ماسس-مەديا تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. قۇجات تسيفرلىق دەۋٸردٸڭ تالاپتارىنا جاۋاپ بەرەتٸن جاڭا قۇقىقتىق الاڭ قالىپتاستىرىپ, جۋرناليستەردٸڭ كەسٸبي قىزمەتٸنە قوسىمشا كەپٸلدٸكتەر ەنگٸزدٸ.
پرەزيدەنت ۇستانىمى: سٶز بوستاندىعى – قوعامنىڭ دامۋىنا قىزمەت ەتۋٸ تيٸس
قازاقستانداعى مەديا رەفورمالارىنىڭ نەگٸزگٸ باعىتى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارييا تٷردە ايتقان ۇستانىمدارىمەن ساباقتاس.
پرەزيدەنت كەسٸبي جۋرناليستيكانى مەملەكەتتٸڭ دە, قوعامنىڭ دا سەنٸمدٸ سەرٸكتەسٸ رەتٸندە باعالايدى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى قوعامداعى ماڭىزدى مەسەلەلەردٸ كٶتەرٸپ قانا قويماي, ازاماتتار مەن مەملەكەتتٸك ورگاندار اراسىنداعى اشىق ديالوگتىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدٸ.
بيىل باق قىزمەتكەرلەرٸن ماراپاتتاۋ رەسٸمٸندە سٶيلەگەن سٶزٸندە پرەزيدەنت:
«ەلٸمٸزدە پٸكٸر الۋاندىعى مەن سٶز ەركٸندٸگٸ بار, ال تسەنزۋراعا زاڭ جٷزٸندە تىيىم سالىنعان. الايدا, سٶز بوستاندىعى دەگەنٸمٸز جٷگەنسٸزدٸككە جەنە تەرتٸپسٸزدٸككە جول بەرۋ دەگەن سٶز ەمەس», – دەدٸ.
بۇل ۇستانىم سٶز بوستاندىعى مەن قوعامدىق جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ قاتار جٷرۋٸ كەرەكتٸگٸن ايقىندايدى.
مەملەكەت باسشىسى جۋرناليستەردٸڭ قوعامداعى رٶلٸنە دە ەرەكشە توقتالدى.
«جۋرناليستەر قاۋىمى – ەڭ الدىمەن قوعامنىڭ جارشىسى ەرٸ شىنايى جاناشىرى. سٸزدەر ەردايىم حالىقتىڭ كٶكەيٸندە جٷرگەن ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ كٶتەرٸپ, جۇرت مٷددەسٸنە ادال قىزمەت ەتٸپ كەلەسٸزدەر», – دەدٸ پرەزيدەنت.
بۇل – كەسٸبي جۋرناليستيكاعا بەرٸلگەن جوعارى باعا عانا ەمەس, اقپارات سالاسىنىڭ مەملەكەت ٷشٸن ستراتەگييالىق ماڭىزىن كٶرسەتەتٸن ۇستانىم.
زاڭداعى ٶزگەرٸستەر سٶز بوستاندىعىنىڭ قۇقىقتىق نەگٸزٸن كٷشەيتتٸ
مەديا سالاسىن جاڭعىرتۋ تەك ۇستانىممەن شەكتەلگەن جوق. 2024 جىلى قابىلدانعان «ماسس-مەديا تۋرالى» زاڭ اقپاراتتىق كەڭٸستٸكتەگٸ جاڭا ٷردٸستەردٸ ەسكەرە وتىرىپ ەزٸرلەندٸ.
زاڭ اياسىندا العاش رەت جۋرناليستٸڭ ەرەكشە قۇقىقتىق مەرتەبەسٸ بەكٸتٸلدٸ. اقپارات سۇراتۋ تەرتٸبٸ جەتٸلدٸرٸلٸپ, اككرەديتتەۋ رەسٸمٸ جەڭٸلدەتٸلدٸ. مەملەكەتتٸك ەمەس بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن گرانتتىق قولداۋ مٷمكٸندٸگٸ ەنگٸزٸلدٸ. سونىمەن بٸرگە ينتەرنەت-باسىلىمدار قازٸرگٸ مەديانىڭ اجىراماس بٶلٸگٸ رەتٸندە زاڭنامالىق دەڭگەيدە ناقتىلاندى.
مۇنداي ٶزگەرٸستەر مەديا سالاسىنىڭ قۇقىقتىق نەگٸزٸن زامان تالابىنا ساي جەتٸلدٸرۋگە باعىتتالعان.
قازاقستان تمد كەڭٸستٸگٸندە قانداي باعىت ۇستانىپ وتىر?
تمد ەلدەرٸنٸڭ بارلىعى تسيفرلىق مەديانىڭ دامۋىنا بايلانىستى زاڭنامالارىن جاڭارتىپ كەلەدٸ. الايدا قازاقستاننىڭ تەجٸريبەسٸ بٸرنەشە قىرىمەن ەرەكشەلەنەدٸ.
مەسەلەن, ٶزبەكستان كەيٸنگٸ جىلدارى مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا جەنە تسيفرلىق مەديانى دامىتۋعا باعىتتالعان رەفورمالاردى قولعا الدى. قىرعىزستاندا ينتەرنەت-باسىلىمداردى قۇقىقتىق رەتتەۋگە قاتىستى زاڭنامالىق ٶزگەرٸستەر تالقىلانىپ جاتىر.
ال قازاقستاندا زاڭنامالىق جاڭعىرتۋ جۋرناليستەردٸ قولداۋ شارالارىمەن قاتار جٷرگٸزٸلٸپ كەلەدٸ. پرەزيدەنتتٸڭ باق سالاسىنداعى سىيلىقتارى مەن گرانتتارى, مەملەكەتتٸك اقپاراتتىق تاپسىرىس, ٶڭٸرلٸك مەديانى قولداۋ باعدارلامالارى – وسى ساياساتتىڭ بٸر بٶلٸگٸ.
سونىمەن قاتار قازاقستاندا مەملەكەتتٸك جەنە جەكەمەنشٸك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى قاتار جۇمىس ٸستەيدٸ. تەلەۆيدەنيە, راديو, اقپارات اگەنتتٸكتەرٸ, ينتەرنەت-باسىلىمدار مەن جاڭا مەديا پلاتفورمالاردىڭ قاتار دامۋى اقپاراتتىق كەڭٸستٸكتٸڭ ەرتاراپتانۋىنا ىقپال ەتٸپ وتىر.
مەملەكەتتٸك قولداۋ – ساپالى كونتەنتكە سالىنعان ينۆەستيتسييا
قازٸرگٸ تاڭدا اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەسٸ ەلەمنٸڭ بارلىق ەلٸندە كٷن تەرتٸبٸندە تۇر. سوندىقتان كٶپتەگەن مەملەكەتتەر ۇلتتىق مەديانى دامىتۋعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلەدٸ.
قازاقستان دا وسى باعىتتا جٷيەلٸ جۇمىس جٷرگٸزٸپ كەلەدٸ. ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار تاقىرىپتاردى جارييالاۋعا ارنالعان مەملەكەتتٸك اقپاراتتىق تاپسىرىس جٷزەگە اسىرىلادى. پرەزيدەنتتٸڭ باق سالاسىنداعى سىيلىقتارى مەن گرانتتارى جىل سايىن تابىستالادى. بۇل جۋرناليستەردٸڭ كەسٸبي دامۋىنا عانا ەمەس, ساپالى وتاندىق كونتەنتتٸڭ كٶبەيۋٸنە دە ىقپال ەتەدٸ.
پرەزيدەنتتٸڭ:
«مەملەكەت سٸزدەردٸڭ ەرەن ەڭبەكتەرٸڭٸزدٸ جوعارى باعالايدى», – دەگەن سٶزٸ دە وسى ساياساتتىڭ ساباقتاستىعىن كٶرسەتەدٸ.
قازاقستاندا سٶز بوستاندىعىن دامىتۋعا باعىتتالعان رەفورمالار قۇقىقتىق نەگٸزدٸ جەتٸلدٸرۋمەن عانا شەكتەلمەيدٸ. مەديا سالاسىن جاڭعىرتۋ, جۋرناليستەردٸڭ كەسٸبي مەرتەبەسٸن نىعايتۋ, مەملەكەتتٸك قولداۋ تەتٸكتەرٸن جەتٸلدٸرۋ جەنە اقپاراتتىق كەڭٸستٸكتٸ تسيفرلىق دەۋٸر تالاپتارىنا بەيٸمدەۋ باعىتىنداعى جۇمىستار بٸر-بٸرٸمەن ٶزارا ساباقتاس جٷرگٸزٸلٸپ كەلەدٸ.
بۇل ٷردٸس قازاقستاننىڭ اشىق اقپاراتتىق ساياساتتى دامىتۋعا, كەسٸبي جۋرناليستيكانىڭ ەلەۋەتٸن ارتتىرۋعا جەنە مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى سەنٸمدٸ نىعايتۋعا باعىتتالعان ۇزاقمەرزٸمدٸ ۇستانىمىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ. وسىنداي جٷيەلٸ قادامدار اقپاراتتىق كەڭٸستٸكتٸڭ ساپاسىن ارتتىرىپ, ەلدەگٸ جاۋاپتى جۋرناليستيكانىڭ ودان ەرٸ دامۋىنا نەگٸز قالايدى.
