سىرعا سالۋ – قىز ۇزاتۋ, كەلٸن تٷسٸرۋ جورالعىلارىنان بۇرىن جاسالاتىن دەستٷر. ايتتىرىلعان قىز قالىڭدىق اتانىپ, سول سەتتەن باستاپ ٶزٸن جات جۇرتتىق سەزٸنەدٸ.
قىزعا سىرعا سالماس بۇرىن جٸگٸت جاعى بويجەتكەننٸڭ اتا-اناسىنىڭ رۇقساتىن الادى. سىرعا سالۋ – قازاقتىڭ ەرتەدەن كەلە جاتقان دەستٷرٸ.
بۇرىن اتا-انالار ۇلدارىنا كەلٸندٸ ٶزدەرٸ تاڭدايتىن بولعان. ۇلىنا لايىقتى جار بولاتىن قىزدى تاپقان كەزدە, ونىڭ وتباسىنا بٸر ادامدى ٶكٸل قىلىپ جٸبەرگەن نەمەسە قىز كٶرۋگە ارنايى ٶزٸ بارعان. قىزىن كٶرۋگە كەلگەن ادامعا قىزدىڭ شەشەسٸ: "قىزدى كٸم ايتتىرمايدى, قىمىزدى كٸم ٸشپەيدٸ, قىزىمنىڭ باسى بوس" دەگەن سىندى سٶزدەرٸمەن قارسى ەمەس ەكەنٸن ەمەۋرٸندەپ بٸلدٸرگەن.
وسىدان كەيٸن قىزدى ايتتىرۋعا كەلگەن تاراپ ٷكٸ تاعۋ, سىرعا سالۋ سىندى جورالعىلاردى جاساسقان. ەكٸ جاق سٶز بايلاسىپ, قۇدالىق تۋرالى ۋەدەلەسكەن سوڭ, بٸرتە-بٸرتە قالىڭمالى تٶلەنەدٸ. ايتتىرىلعان قىز "قالىڭدىق" اتانادى.
وسى سەتتەن باستاپ قىزدىڭ اعايىن-تۋىسقانى ونىڭ كيٸم كيٸسٸنە, جٷرٸس-تۇرىسىنا, تەرتٸبٸنە باسا نازار اۋدارعان. ٷلكەندەر جاعى ايتتىرىلعان قىزدىڭ قۇلاعىنا كەلٸندٸك مٸندەتتەردٸ سٸڭٸرە بەرگەن.
قازاقتا بەسٸكتە جاتقان بالالاردى دا اتاستىرىپ قوياتىن سالت بار. ەسٸرەسە, بٸر-بٸرٸمەن جاقىن ارالاساتىن دوستار "سٸزدەن قىز, بٸزدەن ۇل تۋسا, قۇدا بولامىز" دەپ ۋاعدالاسقان. سالتىمىزدا مۇنى "بەسٸك قۇدا" دەپ اتايدى.
بۇرىن قازاقتا ايتتىرىلعان قىزعا سىرعا ەمەس, ٷكٸ تاعۋ دەستٷرٸ بولعان. جٸگٸتتەر قىزدىڭ بٶركٸندەگٸ ٷكٸسٸنە قاراپ, ونىڭ باسى بوس ەمەس ەكەنٸن, ايتتىرىلىپ قويعانىن بٸلگەن. قازٸر ٷكٸ تاعۋ دەستٷرٸن سىرعا سالۋ الماستىردى.
ەڭ الدىمەن, جٸگٸتتٸڭ ەڭ جاقىن تٶرت-بەس تۋىسى قىزدىڭ ٷيٸنە كەلٸپ, قالىڭدىقتى الىپ كەتەتٸن كٷندٸ بەلگٸلەيدٸ. قىزدىڭ اتا-اناسى مال سويىپ, قۇدالاردى داستارقان جايىپ قارسى الادى.
قۇدا تٷسەتٸن قىزدىڭ قۇلاعىنا تەك التىن سىرعا تاعىلادى. سەبەبٸ, قازاق حالقى قىز بالانى "التىنعا" بالاعان.
قىزدىڭ جەڭگەلەرٸ قۇدالارعا قالىڭدىقتى كٶرسەتٸپ, كٶرٸمدٸك العان. وسى كەزدە جٸگٸتتٸڭ جەڭگەلەرٸ "قۇلاعىڭ جاماندىقتى ەستٸمەسٸن" دەپ قىزدىڭ قۇلاعىنا التىن سىرعا تاعىپ, بەتٸنەن سٷيگەن. سونداي-اق, جٸگٸت جاعى قىزدىڭ ەكە-شەشەسٸنە, تۋعان-تۋىستارىنا ەكەلگەن سىيلىعىن بەرەدٸ.
