2022 جىلدىڭ وسى كەزەڭدە 450 ادام جەمقورلىق ٸسٸنە شاتىلىپ, كٷدٸكتٸ رەتٸندە قولىنا كٸسەن سالىنعان بولاتىن. سىبايلاس جەمقورلىق بويىنشا قۇقىق بۇزۋشىلىقتار بيىلعى جىلى بٸرشاما تٶمەندەپ, 234 ايىپتالۋشى سوتقا تارتىلعان.
وسى رەتتە سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىق ساناتتارى ەرتٷرلٸ بولىپ كەلەتٸنٸن Dalanews.kz اقپاراتتىق اگەنتتٸگٸ وقىرماندارىنا ەسكەرتە كەتۋٸدٸڭ ماڭىزى زور. ايتالىق, بيىل قولعا تٷسكەن 414 كٷدٸكتٸنٸڭ 307-سٸ جەمقورلىق بويىنشا اۋىر قىلمىستار, 88-ٸ ورتاشا اۋىرلىقتاعى قىلمىستار, 16-سى اسا اۋىر قىلمىستارى ٷشٸن زاڭ الدىندا جاۋاپ بەرۋدە. ال ٷش ادامنىڭ ايىبى جەڭٸل ەمەس قىلمىستارعا جاتىقىلىعان.
ال ەگەر ايماقتار بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىق بويىنشا كٷدٸككە ٸلٸنگەندەردٸ جٸكتەسەك, قولعا تٷسكەندەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸ استانا قالاسىنىڭ ٷلەسٸنە تيگەنٸن بايقاۋعا بولادى. بۇل رەتتە وقىرماندار ەلوردانى جەمقورلىق جايلاپ العان با دەپ ويلاپ قالۋى مٷمكٸن.
ەلٸمٸزدەگٸ ورتالىق بيلٸك ورىندارىنىڭ بەرٸ استانادا ورنالاسقانىن نازارعا الاتىن بولساق, باس قالادا جەمقورلىق بويىنشا قولىنا كٸسٸن سالىنعانداردىڭ نەگە كٶپ ەكەنٸن تٷسٸنۋگە بولادى. جىل باسىنان بەرٸ استانادا 64 كٷدٸكتٸ جەمقورلىق ٸسٸ بويىنشا قۇرىقتالعان. بۇل ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 14,3%-عا كٶپ. كٷدٸك دەڭگەيٸ جوعارى باسقا وبلىستاردىڭ قاتارىندا الماتى (55 ادام, + 27,9%) مەن تٷركٸستان وبلىسى (37 ادام, – 2,6%) تۇر.
كوررۋپتسييا بويىنشا ۇستالعانداردىڭ كٶبٸنەسە پارا بەرۋ (155 ادام), پارا الۋ (124 ادام), سىبايلاس جەمقورلىقپەن الاياقتىق (58 ادام), باسقالارعا سەنٸپ تاپسىرىلعان بٶتەن مٷلٸكتٸ يەمدەنۋ نەمەسە جىمقىرۋ (19 ادام), قىزمەتتٸك ٶكٸلەتتٸگٸن اسىرا پايدالانۋ (18 ادام) بويىنشا ايىپ تاعىلعانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك.
مەملەكەتتٸك قۇرىلىمدار ٸشٸندە سىبايلاس جەمقورلىق فاكتٸلەرٸ بويىنشا ەڭ جيٸ ۇشىرايتىن ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارى بولىپ تۇر. ايىپتالۋشىلاردىڭ جالپى سانىنىڭ 26,1%-ى نەمەسە ولاردىڭ 61-ٸ سوتقا تارتىلعان.
ەلٸمٸزدە سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەسۋ جەنە مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتارعا سەنٸم ورناتۋ ٷشٸن رەفورمالار مەن اشىقتىق ستاندارتتارىن جەدەلدەتٸپ ەنگٸزۋدٸڭ ماڭىزى زور.
قر پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ تٶراعاسى مەۋلەن ەشٸمباەۆ قازاقستانداعى سىبايلاس جەمقورلىققا قاتىستى ورىن الىپ وتىرعان مەسەلەلەرگە جاۋاپ رەتٸندە جاقىندا ەلدەگٸ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى شارالاردى كٷشەيتۋدٸ قولدايتىنىن ايتقان بولاتىن. سەنات وتىرىسىندا مەۋلەن ەشٸمباەۆ:
– سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كٷرەس ورگاندارى الداعى ۋاقىتتا ٶز جۇمىسىن كٷشەيتۋٸ قاجەت. جالپى, بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جٷيەلٸ جٷرٸپ, وعان ەشكٸم قول سۇقپاۋى تيٸس. ەگەر سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىسقا ٷلكەن لاۋازىمدى ادامدار بارعان بولسا, ولار سوت الدىندا جاۋاپ بەرٸپ, زاڭ نورمالارىنا سەيكەس جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلۋى كەرەك, – دەگەن بولاتىن.
بۇل مەلٸمدەمە قازاقستان بيلٸگٸنٸڭ بارلىق دەڭگەيٸندە سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەسۋدەگٸ تاباندىلىق تانىتۋ ٸسٸ قالىپتاسىپ كەلە جاتقانىن كٶرسەتەدٸ.
وسى رەتتە مەۋلەن ەشٸمباەۆتىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ بۇل باعىتتاعى جۇمىستارىن كٷشەيتۋٸن تالاپ ەتۋٸ ٶتە ورىندى. سونىمەن قاتار سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كٷرەس جٷرگٸزٸپ جاتقان ورگانداردىڭ جۇمىسى مەن كٷش-جٸگەرٸن مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە قولداۋدىڭ دا ماڭىزى زور ەكەنٸن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك.
