Freedom Inside '26

شقو-دا قابانباي باتىردىڭ 330 جىلدىعى جوعارى دەڭگەيدە ٶتتٸ

شقو-دا قابانباي باتىردىڭ 330 جىلدىعى جوعارى دەڭگەيدە ٶتتٸ
شىعىس قازاقستان وبلىسى ەلٸمٸز ٷشٸن كيەلٸ مەكەن دەسەك بولادى. مەدەنيەت سالاسى جان-جاقتى دامۋ ٷستٸندە. كٶپتەگەن مەدەنيتە ٷيلەرٸ جٶندەلٸپ, پايدالانۋعا بەرٸلۋدە. ايتالىق, سوڭعى ٷش جىلدا شىعىس قازاقستان وبلىسىندا 1 ملرد 802 ملن تەڭگە سوماسىنا 4 جاڭا مەدەنيەت نىساندارى بوي كٶتەرگەن. ولار گلۋبوكوە اۋدانىنىڭ ورتالىعى گلۋبوكوە اۋىلىندا اباي اتىنداعى 300 ورىندىق مەدەنيەت ٷيٸ, ۇلان اۋدانىنىڭ بەستەرەك اۋىلىندا مۋزەي, زايسان اۋدانىنىڭ اينابۇلاق اۋىلىندا 150 ورىندىق مەدەنيەت ٷيٸ, كاتونقاراعاي اۋدانىنىڭ توپقايىڭ اۋىلىندا 80 ورىندىق اۋىلدىق كلۋب.

سونىمەن قاتار ەسكٸرگەن 6 مەدەنيەت نىسانىنا كٷردەلٸ جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلەنٸن دە ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. جالپى وبلىستا 169 كلۋبتىق مەكەمە, 170 كٸتاپحانا, 6 مۋزەي, 1 تەاتر جۇمىس ٸستەيدٸ. بۇدان باسقا وبلىس اۋماعىندا 321 ەسكەرتكٸش بار, ونىڭ 8-ٸ رەسپۋبليكالىق, 313-ٸ جەرگٸلٸكتٸ ماڭىزى بار ەسكەرتكٸشتەر قاتارىندا.

بيىل ٶڭٸردە  قازاق تاريحىندا ەسٸمدەرٸ التىن ەرٸپپەن جازىلعان تۇلعالار زامانىمىزدىڭ زاڭعار جازۋشىسى مۇحتار ەۋەزوۆتٸڭ 125 جىلدىعىنا, احمەت بايتۇرسىنۇلىنىڭ 150 جىلدىعى, سونداي-اق, مەجيت بەگالين, مەنشٷك مەمەتوۆا, تٶلەگەن مومبەكوۆ, ٸزعۇتتى ايتىقوۆ, ايتكەش تولعانباەۆ سىندى جانداردىڭ مەرەيتويلارى كەڭ كٶلەمدە اتىلىپ, ٶسكەلەڭ ۇرپاققا ناسيحاتتاۋ ٷشٸن بٸر قاتار بۇقارالىق, تانىمدىق ٸس-شارالار ٶتتٸ.

شالعايدىعى ەلدٸمەكەن مەن اۋدان, اۋىل, قالالاردا «ۇلتتىق رۋحاني جاڭعىرۋ» جەنە «اۋىل – ەل بەسٸگٸ» جوبالارىن ٸسكە اسىرۋ اياسىندا تەاترلار مەن كونتسەرتتٸك ۇيىمدار وبلىس كٶلەمەندٸ گاسترولدٸك تۋرلار ٶتكٸزٸپ, ٶنەرگە سۋساپ قالعان جۇرتقا رۋحاني لەززات سىيلادى.

ٶڭٸردەگٸ ٶنەر, مەدەنيەت سالاسىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ تٸزبەگٸن شقو مەدەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇربولات احمەتجانوۆ بىلاي جالعاستىردى.

– مەسەلەن بيىل داڭقتى قولباسشى دارابوز قابانباي باتىردىڭ 330 جىلدىعىنا وراي تارباعاتاي اۋدانى اقجار اۋىلىندا مەدەني-ماڭىزدى ٸس-شارا ۇيىمداستىرىلىپ, كەڭ كٶلەمدە اتالىپ ٶتتٸ. ال «ەرتٸس كونتسەرت» كونتسەرتتٸك ۇيىمى سوڭعى 10 ايدىڭ قورىتىنىدىسى بويىنشا 60-تان استام ٸس-شارا ٶتكٸزگەن. اعىمداعى جىلى وبلىستىق دراما تەاترىندا 232 سپەكتاكل قويىلىپ, كٶرەرمەندەردٸڭ العىسىنا يە بولدى.


ايتا كەتۋ كەرەك, بيىل 5 جاڭا قويىلىمنىڭ پرەمەراسى ٶتتٸ. بٸزدە وبلىستا 6 مۋزەي جۇمىس ٸستەيدٸ. مۋزەي قورى 330,9 مىڭ ەكسپوناتتى قۇرايدى. بيىل مۋزەي قورى 2,6 مىڭ ەكسپوناتپەن تولىقتىردىق. سوڭعى مەلٸمەتتەر بويىنشا ٶڭٸردەگٸ مۋزەيلەرگە كەلۋشٸلەردٸڭ سانى – 493,7 مىڭ ادامدى قۇراعان. ال جىل بويى وبلىس مۇراجايلارىمەن 600-دەن استام ٸس-شارا ٶتكٸزٸلدٸ.

شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ دانيال كەنجاتايۇلى ارحەولوگييا سالاسىنا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلۋدە. نەتيجەسٸندە ٶڭٸردە ارحەولوگييا سالاسىنداعى عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ جالعاسىن تابۋدا. اعىمداعى جىلى قازبا جۇمىستارى قولا دەۋٸرٸنەن ەرتە ساق دەۋٸرٸنە دەيٸنگٸ ٶتپەلٸ كەزەڭدەگٸ قونىس اقباۋىردا, ەجەلگٸ تٷركٸ ۋاقىتىن قامتيتىن ەلەكە سازىندا, كٷرشٸم اۋدانىنداعى اقجايلاۋ قونىسىندا, بەرەلدە ٷلكەن جۇمىستار جٷرۋدە. بۇل – جوبالارعا قازاقستاننىڭ بەلدٸ ارحەولوگتارى زەينوللا ساماشەۆ پەن ەبدەش تٶلەۋباەۆ جەتەكشٸلٸك ەتۋدە, – دەيدٸ نۇربولات احمەتجانوۆ مىرزا.

وبلىستا 2018 جىلدان بەرٸ قولعا الىنعان يگٸ باستامانىڭ بٸرٸ, شىعىس قازاقستاننىڭ ەدەبي مۇراسىن ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان «اباي ەلەمٸ»  كٸتاپتار سەريياسىمەن ەدەبي جوبا جٷزەگە اسىرىلۋدا. ماقساتى – ٶڭٸردەگٸ اقىن-جازۋشىلاردىڭ باي مۇراسىن كەڭٸنەن ناسيحاتتاۋ.

كٶپتەگەن دٷنيە بۇرىن ەش جەردە جارىق كٶرمەگەن. اباي, شەكەرٸم, مۇحتار ەۋەزوۆتٸڭ شىعارمالارى كەڭٸنەن دەرٸپتەلۋدە. سونىمەن قاتار جاس اقىن-جازۋشىلاردىڭ ەڭبەكتەرٸ دە جارىققا شىعۋدا.

ايتالىق, 2018-2022 جىلدار ارالىعىندا تارالىمى 53 مىڭ داناعا جۋىق, 69 كٸتاپ شىققان. اعىمداعى جىلى 6,5 مىڭ دانا تاراتىلىممەن 13 كٸتاپ وقىرمانعا جول تارتقانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك.


ال ٶڭٸردەگٸ وقىرمانداردىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋ ٷشٸن بيىل وبلىستاعى كٸتاپحانالار 5431 جاڭا كٸتاپتارمەن تولىقتى. جالپى ايماقتا بارلىعى 170 كٸتاپحانا جۇمىس ٸستەيدٸ, كٸتاپ قورى 3 ميلليون دانانى قۇرايدى.

شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ٶڭٸرلٸك كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸ  الاڭىندا ٶتكەن بريفينگتە مەدەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇربولات احمەتجانوۆ كەلەر جىلىدا ٶنەر, مەدەنيەت سالاسىندا ٷلكەن جۇمىستار اتقارىلاتىنىن دا اتاپ ٶتتٸ. «2023 جىلى ۇلان اۋدانى اسۋبۇلاق كەنتٸندەگٸ اۋىلدىق كلۋب عيماراتىنا, شەمونايحا اۋدانى ۆەرح-ۋبا اۋىلىنىڭ مەدەنيەت ٷيٸنە, تارباعاتاي اۋدانى جەتٸارال اۋىلىنداعى مەدەنيەت ٷيٸنٸڭ عيماراتىنىڭ جٶندەۋ جۇمىستارىنا جالپى سوماسى 208,5 ملن. تەڭگەگە كٶلەمٸندە قارجى قاراستىرىلعان» – دەدٸ نۇربولات قادىرۇلى.