ەلەمدٸك بەستسەللەر كٸتاپتاردى قازاق تٸلٸندە سٶيلەتٸپ جٷرگەن "مازمۇنداما" جوباسىنىڭ اۆتورى شىڭعىس مۇقان ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە قىزۋ تالقىعا تٷسٸپ جاتقان تاقىرىپقا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"كەشە وليمپيادا تۋرالى پوست جازا قويايىنشى دەپ, ٷكٸلٸ ٷمٸتٸمٸز بولعان بوكسشىلار مەن بالۋانداردى قاراپ وتىرىپ, بٸر ۇقساستىقتى بايقادىم: كٶبٸنٸڭ (مەن كٶرگەردەردٸڭ), تاكسيشٸ جٸگٸت سيياقتى ساقالى بار دا, مۇرتى جوق ەكەن. سودان الدىم دا دوسىم Erkinbek Shokai قاريگە حابارلاستىم. كەزٸندە اتىراۋدا بٸر توپ جٸگٸت بولىپ اعىمدارمەن بٸرگە كٷرەستٸك. ەرەكەڭ تەپتٸشتەپ تٷسٸندٸرٸپ بەردٸ: “مۇرتتى باسىڭدار دەگەن بار. ونىڭ ەكٸ تٷسٸندٸرمەسٸ بار: بٸرٸنشٸسٸ, مۇرت ەرٸن مەن اۋىزدى جاۋىپ قالاتىنداي بەي-بەرەكەت ٶسپەسٸن دەسە, ەكٸنشٸسٸ تەرٸ كٶرٸنەتٸندەي الىپ تاستا دەيدٸ. جالپى بۇل سەلەفيلەرگە, باسقالارعا ەمەس, جالپى مۇسىلماندارعا ورتاق دٷنيە”, — دەدٸ. بوكس پەن كٷرەستەگٸ جٸگٸتتەر سەلەف پا, باسقا ما, كٸمنٸڭ پەتۋاسىن تىڭداپ جٷرگەنٸن بٸلمەدٸم, بٸراق ولارعا ساقال-مۇرت نە بالاق سيياقتى سىرتقى اتريبۋتتارى ماڭىزدىراق سەكٸلدٸ. ال شىن مەنٸندە سىرتى ەمەس, ٸشكٸ مەنٸ, مٸنەز-قۇلقى ماڭىزدى بولعانى جٶن, مەنٸڭشە", - دەپ جازدى ول.
شىڭعىس مۇقان سپورتشىلار دٸني يدەولوگييا جەتەگٸندە كەتٸپ, ۇلتتىق يدەولوگييادان الىستاپ كەتپەسە ەكەن دەگەن پٸكٸردە.
"كەيبٸر قىز-جٸگٸتتەردٸڭ جٷزٸ نۇرلانىپ تۇرادى. كٶزٸندە ەش اگرەسسييا, قۋلىق-سۇمدىق جوق, سٶيلەسكەن ادامىنا مەيٸرٸم تٶگٸپ تۇرادى. يكونالارداعى قاسيەتتٸ ادامداردى نەگە نۇر شاشتىرىپ بەينەلەيتٸنٸن سوندا ۇقتىم. (تەك دٸندٸ ۇستانعاندار عانا نۇرلانىپ جٷرەدٸ دەپ تاعى دا ايتا المايمىن) مەن بٸلەتٸن ەركٸنبەك شوقاي يجازانىڭ يەگەرٸ, دٸني بٸلٸمٸ ەلگٸ سپورتشىلاردان ارتىق ەكەنٸ انىق, بٸراق ساقال-مۇرت قويا بەرمەيدٸ, مەنٸڭ بايقاعانىم.
سوعان قاراعاندا دٸندٸ تەرەڭ بٸلمەيتٸندەر ونى شارتتار تٸزبەگٸ دەپ تٷسٸنسە كەرەك, مەنٸڭشە. ال شىن مەنٸندە, تاعى دا مەنٸڭ ويىمشا, دٸن — بۇل شارتتىلىق ەمەس, مەدەنيەت, ال مەدەنيەت ادامنىڭ مٸنەز-قۇلقىنان كٶرٸنٸس تابادى, ياعني ماتەريالدانادى. مٷمكٸن, يماندىلىقتىڭ دەگەيلەرٸ بولسا, شارتتار — باستاپقى دەڭگەي, مەدەنيەت — اقىرعى دەڭگەي شىعار.
سپورتشىلاردىڭ دٸني شارتتاردى ورىنداعانى دۇرىس ەمەس دەپ وتىرعانىم جوق, ەرينە, بٸراق “دٸنٸ بار دا, ۇلتى جوق…” دٸني يدەولوگييالاردىڭ جەتەگٸندە كەتٸپ, ٶزٸ مەن ٶكٸلٸ بولىپ تۋعان ۇلتىنىڭ بٸرەگەيلٸگٸن جوعالتىپ الماسا ەكەن دەيسٸڭ. وندايلاردى تالاي كٶردٸك, بەتٸن اۋلاق قىلسىن, ولاردىڭ تٷرٸ جامان. ولار ماسساعا اينالىپ, ساياسي بيلٸك قولىنا تيسە, ۇلتتان دا, ەلدەن دە — بەرٸنەن ايىرىلامىز", - دەيدٸ ول.
"مازمۇنداما" جوباسىنىڭ اۆتورى ەل نامىسىن قورعايتىن, كٶپ الدىنا شىعاتىنداردىڭ سىرت ەلپەتٸنە زور مەن بەرۋ كەرەك ەكەنٸن, ٶيتكەنٸ ٶسكەلەڭ ۇرپاق ولاردان ٷلگٸ الاتىنىن ايتتى.
"بٷگٸن قاھارمان بولىپ جٷرگەن سپورتشىلار بالالار مەن جاستارعا ٷلگٸ. ساقال قويا ما, جوق پا, ەركٸمنٸڭ ٶز ەركٸ عوي, دەسە دە كەيبٸر اتريبۋتتار مەن كەيبٸر كٸلت-سٶزدەر تەرٸس اعىمداردىڭ ناسيحاتى ٷشٸن قولداناتىن ەرەكشەلٸك بەلگٸسٸ, ال بۇل بەلگٸلەر ٶسكەلەڭ ۇرپاقتى اداستىرا ما دەپ قورقامىن. (اتىراۋ مەن شىمكەنتتە 6-7 جىل اعىمدارمەن كٷرەسكەن تەجٸريبەسٸ بار ادام رەتٸندە “قاۋٸپ ەتكەننەن ايتامىن”. مەسەلەن, اتىراۋدا ورتالىق كٶشەلەرمەن قارا كيٸمدٸلەردٸ ەدەيٸ ەرلٸ-بەرلٸ جٷرگٸزٸپ قويادى ەكەن, حالىقتىڭ كٶزٸ ٷيرەنسٸن دەپ) اتريبۋتتار — پروپاگاندانىڭ قۇرالى. ياكي, تەرٸس اعىم يدەولوگتارى قاتارىن كٶبەيتۋ ٷشٸن ويلاپ تاپقان (ويلاپ تاپقاندا, وسىنداي دٷنيەلەرگە باسىمدىق بەرٸپ) ناسيحاتتىڭ بٸر تٷرٸ. اعىمداردىڭ پروپاگانداسىنىڭ جەمتٸگٸ, مٷمكٸن قۇربانى بولىپ جاتقانىن بٸزدٸڭ سپورتشىلار ويلانا بەرمەۋٸ دە مٷمكٸن. سوندىقتان دا, بۇل يدەولوگييالىق سوعىستا مۇندايعا مەن بەرگەن جٶن دەپ ويلايمىن.
پۋبليكاعا الىپ شىعاتىن ادامداردىڭ, ەلدٸڭ اتىنان جارىسقا قاتىساتىنداردىڭ جٷرٸس-تۇرىسى مەن ٷستٸ-باسىنا مەن بەرگەنٸ جٶن. اتريبۋتتاردى بٸلٸپ-بٸلمەي ناسيحاتتاپ جٷرگەندەر بالالارىمىز (بەرٸمٸز دە بالا تەربيەلەپ وتىرمىز دەگەندەي) ٷشٸن شامشىراققا اينالىپ كەتپەسە ەكەن. (اسىلى, جاستارعا ساقالدى سپورتشىلار ەمەس, ادامزاتتىڭ بەينەتٸن جەڭٸلدەتكٸسٸ كەلەتٸن عالىمدار ٷلگٸ بولعانى ابزال). ايتپاقشى, ەلدوستىڭ ساقالىن الدىرىپ تاستاعانى (مٷمكٸن وسىنى تٷسٸنٸپ ٶزٸ الىپ تاستادى) دۇرىس بولدى. ەكٸمدٸكتەن بٸرەۋ-مٸرەۋ ەسكەردٸ ەرٸ ەسكەرتتٸ دەپ ٷمٸتتەنەمٸن. ساقالدىڭ بار-جوعى ەلدوستىڭ يمانىن ييا جوعارلاتادى, ييا تٷسٸرەدٸ دەپ ويلامايمىن. يمان ەركٸمنٸڭ ٶز جٷرەگٸندەگٸ دٷنيە. يمان بەتكە ساقال بولىپ شىعۋى تٸپتٸ مٸندەت ەمەس. ول, شىنىندا دا, بولسا, كٸسٸ جٷزٸن نۇرلاندىرىپ تۇرادى", - دەيدٸ شىڭعىس مۇقان.
