Álemdik bestseller kitaptardy qazaq tilinde sóiletip júrgen "Mazmundama" jobasynyń avtory Shyńǵys Muqan áleýmettik jelide qyzý talqyǵa túsip jatqan taqyrypqa qatysty pikir bildirdi, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Keshe Olimpiada týraly post jaza qoiaiynshy dep, úkili úmitimiz bolǵan boksshylar men balýandardy qarap otyryp, bir uqsastyqty baiqadym: kóbiniń (men kórgerderdiń), taksishi jigit siiaqty saqaly bar da, murty joq eken. Sodan aldym da dosym Erkinbek Shokai qarige habarlastym. Kezinde Atyraýda bir top jigit bolyp aǵymdarmen birge kúrestik. Erekeń táptishtep túsindirip berdi: “Murtty basyńdar degen bar. Onyń eki túsindirmesi bar: birinshisi, murt erin men aýyzdy jaýyp qalatyndai bei-bereket óspesin dese, ekinshisi teri kórinetindei alyp tasta deidi. Jalpy bul sáláfilerge, basqalarǵa emes, jalpy musylmandarǵa ortaq dúnie”, — dedi. Boks pen kúrestegi jigitter sáláf pa, basqa ma, kimniń pátýasyn tyńdap júrgenin bilmedim, biraq olarǵa saqal-murt ne balaq siiaqty syrtqy atribýttary mańyzdyraq sekildi. Al shyn máninde syrty emes, ishki máni, minez-qulqy mańyzdy bolǵany jón, menińshe", - dep jazdy ol.
Shyńǵys Muqan sportshylar dini ideologiia jeteginde ketip, ulttyq ideologiiadan alystap ketpese eken degen pikirde.
"Keibir qyz-jigitterdiń júzi nurlanyp turady. Kózinde esh agressiia, qýlyq-sumdyq joq, sóilesken adamyna meiirim tógip turady. Ikonalardaǵy qasietti adamdardy nege nur shashtyryp beineleitinin sonda uqtym. (Tek dindi ustanǵandar ǵana nurlanyp júredi dep taǵy da aita almaimyn) Men biletin Erkinbek Shoqai ijazanyń iegeri, dini bilimi álgi sportshylardan artyq ekeni anyq, biraq saqal-murt qoia bermeidi, meniń baiqaǵanym.
Soǵan qaraǵanda dindi tereń bilmeitinder ony sharttar tizbegi dep túsinse kerek, menińshe. Al shyn máninde, taǵy da meniń oiymsha, din — bul sharttylyq emes, mádeniet, al mádeniet adamnyń minez-qulqynan kórinis tabady, iaǵni materialdanady. Múmkin, imandylyqtyń degeileri bolsa, sharttar — bastapqy deńgei, mádeniet — aqyrǵy deńgei shyǵar.
Sportshylardyń dini sharttardy oryndaǵany durys emes dep otyrǵanym joq, árine, biraq “dini bar da, ulty joq…” dini ideologiialardyń jeteginde ketip, ózi men ókili bolyp týǵan ultynyń biregeiligin joǵaltyp almasa eken deisiń. Ondailardy talai kórdik, betin aýlaq qylsyn, olardyń túri jaman. Olar massaǵa ainalyp, saiasi bilik qolyna tise, ulttan da, elden de — bárinen aiyrylamyz", - deidi ol.
"Mazmundama" jobasynyń avtory el namysyn qorǵaityn, kóp aldyna shyǵatyndardyń syrt álpetine zor mán berý kerek ekenin, óitkeni óskeleń urpaq olardan úlgi alatynyn aitty.
"Búgin qaharman bolyp júrgen sportshylar balalar men jastarǵa úlgi. Saqal qoia ma, joq pa, árkimniń óz erki ǵoi, dese de keibir atribýttar men keibir kilt-sózder teris aǵymdardyń nasihaty úshin qoldanatyn erekshelik belgisi, al bul belgiler óskeleń urpaqty adastyra ma dep qorqamyn. (Atyraý men Shymkentte 6-7 jyl aǵymdarmen kúresken tájiribesi bar adam retinde “qaýip etkennen aitamyn”. Máselen, Atyraýda ortalyq kóshelermen qara kiimdilerdi ádeii árli-berli júrgizip qoiady eken, halyqtyń kózi úirensin dep) Atribýttar — propagandanyń quraly. Iaki, teris aǵym ideologtary qataryn kóbeitý úshin oilap tapqan (oilap tapqanda, osyndai dúnielerge basymdyq berip) nasihattyń bir túri. Aǵymdardyń propagandasynyń jemtigi, múmkin qurbany bolyp jatqanyn bizdiń sportshylar oilana bermeýi de múmkin. Sondyqtan da, bul ideologiialyq soǵysta mundaiǵa mán bergen jón dep oilaimyn.
Pýblikaǵa alyp shyǵatyn adamdardyń, eldiń atynan jarysqa qatysatyndardyń júris-turysy men ústi-basyna mán bergeni jón. Atribýttardy bilip-bilmei nasihattap júrgender balalarymyz (bárimiz de bala tárbielep otyrmyz degendei) úshin shamshyraqqa ainalyp ketpese eken. (Asyly, jastarǵa saqaldy sportshylar emes, adamzattyń beinetin jeńildetkisi keletin ǵalymdar úlgi bolǵany abzal). Aitpaqshy, Eldostyń saqalyn aldyryp tastaǵany (múmkin osyny túsinip ózi alyp tastady) durys boldy. Ákimdikten bireý-mireý eskerdi ári eskertti dep úmittenemin. Saqaldyń bar-joǵy Eldostyń imanyn iia joǵarlatady, iia túsiredi dep oilamaimyn. Iman árkimniń óz júregindegi dúnie. Iman betke saqal bolyp shyǵýy tipti mindet emes. Ol, shynynda da, bolsa, kisi júzin nurlandyryp turady", - deidi Shyńǵys Muqan.
