شەتەلدٸك كٶلٸكتەر قالاي زاڭداستىرىلادى?
– پارلامەنت سالىق كودەكسٸنە ەنگٸزٸلگەن العاشقى تٷزەتۋلەردٸ قابىلدادى. زاڭداستىرۋعا جاتاتىن اۆتوكٶلٸكتەردٸ باستاپقى تٸركەۋ ٷشٸن تٶلەنەتٸن الىمدى 200 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندە دەپ بەلگٸلەدٸ.
بٸر مەزگٸلدە ەكٸنشٸ زاڭجوبانىڭ اياسىندا ەكولوگييالىق كودەكسكە تٷزەتۋلەر ەنگٸزٸلۋدە. ول جەردە زاڭداستىرىلاتىن اۆتوكٶلٸكتەر ٷشٸن كەدەگە جاراتۋ تٶلەمٸن الىپ تاستاۋ بٶلٸگٸندە تٷزەتۋلەر ەنگٸزٸلەدٸ.
اتالعان تٷزەتۋلەر باسقا زاڭ جوباسى شەڭبەرٸندە پارلامەنتتە قارالۋدا. ودان باسقا ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ زاڭداستىرۋدى جٷرگٸزۋدٸڭ تەرتٸبٸن, شارتتارى مەن مەرزٸمدەرٸن ايقىندايتىن ٷكٸمەت قاۋلىسىنىڭ جوباسىن ەزٸرلەۋدە.
اتالعان جوبا اعىمداعى جىلدىڭ 29 قاراشاسىندا اشىق تالقىلاۋ رەسٸمٸنەن ٶتۋ ٷشٸن ٸٸم-نٸڭ رەسمي سايتىنا ورنالاستىرىلدى.
– قانداي كٶلٸكتەر زاڭداستىرۋعا جاتپايدى?
– ٸزدەۋدە جٷرگەن (قىلمىستىق كٶلٸك) نەمەسە تولىق كەدەندٸك تازارتۋدان ٶتپەگەن, سونداي-اق 2022 جىلدىڭ 1 قىركٷيەگٸنەن كەيٸن ەكەلٸنگەن اۆتوكٶلٸكتەر.
– قازٸر قازاقستاندا قانشا شەتەلدٸك اۆتوكٶلٸك بار?
– قازاقستاندا تۇراقتى جٷرگەن شەتەلدٸك اۆتوكٶلٸكتەردٸڭ ناقتى سانى تۋرالى دەرەكتەر جوق. سونىمەن قاتار اعىمداعى جىلدىڭ 1 قىركٷيەگٸنە دەيٸن شەتەلدٸك اۆتوكٶلٸكتەرگە 300 مىڭنان استام اۆتوساقتاندىرۋ پوليسٸ رەسٸمدەلگەنٸن انىقتادىق.
اۆتوساقتاندىرۋلاردىڭ ەڭ كٶبٸ رەسەيدەن كەلگەن اۆتوكٶلٸكتەرگە بەرٸلگەن, ولار شامامەن 260 مىڭ, قىرعىزستان اۆتوكٶلٸكتەرٸ – 25,5 مىڭ جەنە ارمەنييا كٶلٸكتەرٸ – 18 مىڭ.
– شەتەلدٸك اۆتوكٶلٸكتەردٸ زاڭداستىرۋ قاشان باستالادى جەنە ول قانشا ۋاقىتقا سوزىلادى?
– قاجەتتٸ زاڭنامالىق ٶزگەرٸستەر كٷشٸنە ەنگەننەن كەيٸن جەنە تيٸستٸ ٷكٸمەت قاۋلىسى قابىلدانعاننان كەيٸن زاڭداستىرۋ باستالادى.
بۇل رەتتە زاڭداستىرۋدى جارتى جىلدىڭ كٶلەمٸندە ٶتكٸزۋ جوسپارلانۋدا.
– اۆتوكٶلٸكتٸڭ قازاقستانعا كٸرۋ كٷنٸ قالاي انىقتالادى?
– كٸرۋ كٷنٸ ۇقك شەكارا قىزمەتٸنٸڭ دەرەكتەر بازاسى بويىنشا ايقىندالاتىن بولادى. بٷگٸندە بۇل پروتسەسس تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلعان. ەگەر شەكارا قىزمەتٸندە كٶلٸك قۇرالىن ەكەلۋ تۋرالى مەلٸمەتتەر بولماعان جاعدايدا اۆتوكٶلٸكتٸڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ناقتى بولۋ كٷنٸ اۆتوساقتاندىرۋ پوليسٸنٸڭ العاشقى رەسٸمدەلگەن كٷنٸ بويىنشا ايقىندالاتىن بولادى.
– ازاماتتار وسى زاڭداستىرۋ اياسىندا «وڭ رۋلدٸ» كٶلٸكتەردٸ قازاقستاندىق تٸركەۋگە قويا الادى ما?
– ٶزدەرٸڭٸز بٸلەتٸندەي, مەملەكەت باسشىسى زاڭداستىرۋدىڭ ەكٸ كريتەرييٸن بەلگٸلەگەن بولاتىن. بٸرٸنشٸسٸ – اۆتوكٶلٸك ٸزدەستٸرۋدە بولماۋى كەرەك. ەكٸنشٸسٸ – كەدەندٸك تازالاۋدان ٶتۋٸ كەرەك. ەگەر اتالعان اۆتوكٶلٸكتەر وسى تالاپتارعا سەيكەس كەلسە, ەرينە ولاردى تٸركەۋگە ەش كەدەرگٸ جوق.
– اۆتوكٶلٸكتەردٸڭ شىعارىلعان جىلى مەن ەكولوگييالىق كلاسى بويىنشا زاڭداستىرۋعا شەكتەۋلەر بولا ما?
– زاڭداستىرۋعا جاتاتىن اۆتوكٶلٸكتەردٸڭ جىلىنا جەنە ەكولوگييالىق كلاسىنا تالاپتار قويىلمايدى.
– قازاقستاندا «سارى» نٶمٸرلەردٸ بەرە وتىرىپ, ۋاقىتشا تٸركەلگەن «ارميان» اۆتوكٶلٸكتەرٸنە زاڭداستىرۋ قولدانىلا ما?
– بٸزدٸڭ ەلدە ۋاقىتشا تٸركەلگەن «ارميان» اۆتوكٶلٸكتەرٸ دە زاڭداستىرۋعا جاتادى. ولاردى كەدەندٸك دەكلاراتسييالاۋ تالاپ ەتٸلمەيدٸ, سەبەبٸ 2023 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ولار ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ تاۋارلارى بولىپ تانىلادى.
– زاڭداستىرۋ ٷشٸن قانشا تٶلەۋ كەرەك?
– نەگٸزگٸ تٶلەم – باستاپقى تٸركەۋ ٷشٸن الىم, ول 200 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايدى. قالعانى تەحپاسپورت پەن مەملەكەتتٸك نٶمٸر ٷشٸن الىناتىن تٶلەمدەر, ولار ٷشٸن تاعى 13 171 تەڭگە تٶلەۋ قاجەت (2023 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ مەملەكەتتٸك نٶمٸر مەن تەحنيكالىق پاسپورت ٷشٸن تٶلەم سوماسى شامالى ٶزگەرەدٸ, ٶيتكەنٸ باجدار اەك-كە بايلانىستى ەسەپتەلەدٸ).
– زاڭداستىرۋ پروتسەسٸ قالاي جٷرەتٸنٸن قىسقاشا سيپاتتاي الاسىز با?
– زاڭداستىرۋعا ٶتٸنٸشتٸ «ەلەكتروندىق ٷكٸمەت» پورتالى ارقىلى نەمەسە ارنايى حالىققا قىزمەت كٶرسەتۋ ورتالىعىنا جەكە ٶتٸنٸش جاساۋ ارقىلى بەرۋگە بولادى.
ۇسىنىلعان قۇجاتتار مەن كٶلٸك قۇرالى ٸزدەستٸرۋ بازالارى بويىنشا تەكسەرٸلەدٸ. ودان كەيٸن اۆتوكٶلٸك ارنايى حالىققا قىزمەت كٶرسەتۋ ورتالىعىنىڭ تەكسەرۋ پۋنكتٸنە نٶمٸرلٸك اگرەگاتتاردى سالىستىرۋ ٷشٸن ۇسىنىلادى.
سودان كەيٸن ەگەر تالاپ ەتٸلسە, اۆتوكٶلٸككە كەدەندٸك دەكلاراتسييالاۋ جٷرگٸزٸلەدٸ, 200 مىڭ تەڭگە مٶلشەرٸندە باستاپقى الىم, سونداي-اق تەحپاسپورت پەن مەملەكەتتٸك نٶمٸر ٷشٸن مەملەكەتتٸك باج تٶلەنەدٸ. تٸركەۋ بەكٸتٸلگەننەن كەيٸن اۆتوكٶلٸك يەسٸنە قازاقستاندىق تەحپاسپورت جەنە مەملەكەتتٸك نٶمٸر بەرٸلەدٸ.
