Freedom Inside '26

شارۋاسى شالقىعان قازىعۇرت

شارۋاسى شالقىعان قازىعۇرت
وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسى ەكٸمٸ باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازىعۇرت اۋدانىنا باق ٶكٸلدەرٸنٸڭ اقپاراتتىق تۋرى ۇيىمداستىرىلدى. جۋرناليستەر توبى اۋداننىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىنا ايتارلىقتاي اتسالىسىپ, ٷلەس قوسىپ جٷرگەن بٸرقاتار سەرٸكتەستٸكتەردٸ كٶردٸ.

ەڭ الدىمەن, تٸلشٸلەر توبى قازىعۇرت اۋدانى, شاراپحانا اۋىلدىق وكرۋگٸندەگٸ «قازىعۇرت نۇرى» جشس-نٸڭ جىلىجايىندا بولىپ, كٶلەمٸ 1,8 گا قۇرايتىن قىزاناق پەن قييار ٶسٸرەتٸن شارۋاشىلىقتى ارالادى. 2001 جىلدان باستاپ جۇمىس ٸستەپ كەلە جاتقان سەرٸكتەستٸكتٸڭ تٶراعاسى امانجول ەشٸرباەۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇندا قازٸرگٸ تاڭدا قاڭتار ايىنىڭ ەكٸنشٸ ونكٷندٸگٸندە ەگٸلگەن قىزاناق كٶشەتتەرٸ ٶسٸپ جاتىر. سەۋٸر ايىندا ەر گەكتار 120-150 توننا قىزاناق الۋ كٷتٸلۋدە. جىلىجايدا 15-20 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلسا, ماۋسىم كەزٸندە ولاردىڭ سانى 45 ادامعا دەيٸن جەتەدٸ. ايلىق جالاقىلارى 60-70 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندە. شارۋاشىلىقتان 2016 جىلى 540 توننا ٶنٸم الىنسا, ونىڭ 300 تونناسى قىزىناق, 240 تونناسى قييار.

ايتا كەتەيٸك, 2016 جىلى قازىعۇرت اۋدانىندا جىلىجايلار قوسىمشا 7 گەكتارعا ۇلعايتىلىپ, وسى جىلىجايلاردان 24,5 مىڭ توننا كٶكٶنٸس ٶنٸمدەرٸ جينالعان. جالپى, مۇنداعى جىلىجايلار كٶلەمٸ 72 گەكتارعا جەتتٸ. ال وبلىستاعى جىلىجايلاردىڭ كٶلەمٸ 1123,1 گەكتاردى قۇراسا, بۇل رەسپۋبليكاداعى ٷلەستٸك كٶرسەتكٸشتٸڭ 80%-ىن قۇرايدى. ونىڭ 67,7 گەكتارى ٶنەركەسٸپتٸك جىلىجايلار بولسا, 1055,4 گەكتارى فەرمەرلٸك جىلىجايلار. جىلىجايلاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ سارىاعاش اۋدانىنا تيەسٸلٸ.

مۇنان سوڭ, باق ٶكٸلدەرٸ شاراپحانا اۋىلىنداعى «ەسەم-گاۋھار» تەتتٸ ناندار كونديتەرلٸك تسەحىندا بولدى. باسشىسى گٷلزييا جاقسىلىققىزى بولىپ تابىلاتىن كونديتەرلٸك كەسٸپورىن نارىقتا 7 جىلدان بەرٸ جۇمىس ٸستەپ كەلەدٸ. نان, تەتتٸ توقاش, تورت, كەكس, پٸرەندٸك سىندى 100-گە جۋىق تٷرلٸ كونديتەرلٸك ٶنٸمدەر دايىندالاتىن تسەحتىڭ جىلدىق قۋاتتىلىعى 200 توننا كونديتەرلٸك ٶنٸم. جالپى جۇمىسشىلار سانى 25 ادام. ورتاشا ايلىق جالاقىسى 70-80 مىڭ تەڭگە. كونديتەرلٸك ٶنٸمدەر, نەگٸزٸنەن, جەرگٸلٸكتٸ بالاباقشالار مەن مەكتەپتەرگە جەنە ساۋدا ورىندارىنا جٸبەرٸلەدٸ.

«كونديتەرلٸك تسەحتى 2004 جىلى اشتىم. العاشقىدا شاعىن بۋتيكتٸ جالعا الىپ, ٷيدە تەتتٸ نان دايىنداپ ساتىپ كٶرٸپ ەدٸم, كەلە-كەلە سۇرانىس ارتتى. سودان حالىقتىڭ كونديتەرلٸك ٶنٸمدەرگە دەگەن سۇرانىسىن بايقاپ, جۇمىسىمدى ودان ەرٸ جانداندىرىپ, جەرگٸلٸكتٸ كەلٸنشەكتەردٸ جۇمىسپەن قامتۋ ٸسٸنە كٶشتٸم. بٸزدەگٸ جۇمىسپەن قامتىلعان 25 ادامنىڭ 8-ۋٸ ەر ازاماتتار بولسا, قالعانى قىز-كەلٸنشەكتەر. مەن ٷنەمٸ جۇمىسشىلارىما كونديتەرلٸك ٶنٸمدەردٸ دايىنداعاندا بار ىنتا, ىقىلاسىڭدى, ماحابباتىڭدى سالىپ ٸستە دەيمٸن. سونىڭ نەتيجەسٸ شىعار, ٶنٸمدەرٸمٸزگە اۋىل تۇرعىندارىنان عانا ەمەس, اۋدان ورتالىعىنان دا جيٸ سۇرانىس تٷسەدٸ», - دەيدٸ تسەح باسشىسى.

تٸلشٸلەر ايالداعان كەلەسٸ نىسان «نۇربولات» جك مال بوردىقىلاۋ الاڭى بولدى. 2014 جىلدان باستاپ جۇمىس ٸستەيتٸن شارۋاشىلىقتىڭ تٶراعاسى جەكە كەسٸپكەر نۇربولات دوسحانوۆ. مال بورداقىلاۋ الاڭىندا جىلدىق اينالىمى 260 باس مال. بٷگٸنگٸ تاڭعا مۇندا 130 باس بورداقىلانۋدا.

2016 جىلى قازىعۇرت اۋدانىنداعى 569 ٸرٸ قارا مال بورداقىلاۋ الاڭدارىندا 9023 باس مال بورداقىلانىپ, 14590 توننا ەت ٶندٸرٸلدٸ. «سىباعا», «التىن اسىق», «قۇلان», «جۇرتشىلىق تابىنعا اسىل تۇقىمدى بۇقا» باعدارلامالارىمەن 2855 مال باسى ساتىپ الىندى.

وبلىسىمىزدا مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ بويىنشا رەسپۋبليكا تاراپىنان قابىلدانعان باعدارلامالار نەتيجەلٸ ٸسكە اسىرىلۋدا. «سىباعا» باعدارلاماسىمەن 26,2 مىڭ  باس  انالىق ٸقم ساتىپ الىنىپ جوسپار 2 ەسەگە ورىندالدى. بٷگٸنگٸ كٷنٸ تۇقىمدىق تٷرلەندٸرۋگە 72,3 مىڭ باس انالىق ٸقم قاتىسۋدا, جالپى انالىق باسقا شاققانداعى ٷلەسٸ 19,8 % قۇرايدى. «التىن اسىق» باعدارلاماسىمەن 50,3 مىڭ باس قوي ساتىپ الىنىپ جوسپار 2,3 ەسەگە ورىندالدى. تۇقىمدىق تٷرلەندٸرۋگە 186,1 مىڭ باس قاتىسۋدا, جالپى انالىق باسقا شاققانداعى ٷلەسٸ 11,5 %. «قۇلان» باعدارلاماسى اياسىندا 4,3 مىڭ باس جىلقى ساتىپ الىنىپ, جوسپار 1,6 ەسەگە ورىندالدى.

مۇنان بٶلەك, اقپاراتتىق تۋر كەزٸندە تٸلشٸلەر جاڭاتالاپ اۋىلىنداعى ۇوس ارداگەرٸ ومار ساپاربەكوۆ اقساقالدىڭ شاڭىراعىندا بولىپ, اقساقالدىڭ ۇزاق جاساۋ قۇپيياسىمەن جەنە سۇراپىل جىلدارداعى باسىنان ٶتكەن قيىن كەزەڭدەرٸمەن بٶلٸستٸ. سونىمەن بٸرگە, تۇربات اۋىل وكرۋگٸ, قىزىلديحان ەلدٸ مەكەنٸندەگٸ گٷل جىلىجايىنا بارىپ, گٷل ٶسٸرۋدٸڭ سان تٷرلٸ سىرىنا قانىقتى.

 

وقو ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ