شاھاردى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋ قالاداعى كٷرمەۋٸ شەشٸلمەي كەلە جاتقان باستى مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ. قىس قاھارىنا مٸنٸپ, اياز باستالعان ۋاقىتتا سەمەيلٸكتەر ٷيلەرٸنٸڭ سۋىق, جىلۋ ماردىمسىز ەكەنٸنە شاعىمدانا باستايدى.
تۇرعىنداردان كەلٸپ تٷسكەن شاعىمدارعا بايلانىستى بيىلعى جىلى جۇمىس كوميسسيياسى دا قۇرىلعان ەدٸ. ولار جىلىتۋ رادياتورلارىنىڭ نەگە جاقسى قىزبايتىندىعىن انىقتادى. بۇل تٷسٸنٸكتٸ جايت. قالاداعى شاعىن قازاندىقتاردىڭ ەسكٸرگەنٸ, كٷردەلٸ جٶندەۋدٸ قاجەت ەتەتٸنٸن, بٸراق بۇل جاعدايدى تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتپەيتٸنٸن ماماندار بٸراز ۋاقىتتان بەرٸ ايتىپ كەلە جاتىر.
تىعىرىقتان شىعىپ, ساپالى جىلۋمەن قالانى قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ٷكٸمەت دەڭگەيٸندە سەمەيدە جىلۋ-ەلەكتر ستانتسيياسىن سالۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداعان بولاتىن.
650 گكال جىلۋ قۋاتى مەن 450 مۆت ەلەكتر قۋاتى بار ستانتسييا قالانىڭ تاريحي بٶلٸگٸندەگٸ جىلۋ تاپشىلىعىن جاۋىپ, سالىنىپ جاتقان اۋداندار ٷشٸن رەزەرۆ قۇرۋى كەرەك دەپ ەسەپتەدٸ. تٸپتٸ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جوبا تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلٸ مەلٸمەت بەردٸ: قۇنى شامامەن $ 1,3 ملرد, قۇرىلىس مەرزٸمٸ - 3 جىل دەپ اقپارات تاراتتى.
2015 جىلى «Unit Group» شەتەلدٸك كومپانيياسىنىڭ ەنشٸلەس كومپانيياسى - «Unit Energy Investment» جشس ىقتيمال ينۆەستور رەتٸندە اتالدى.
بٸر اي بۇرىن, سەۋٸر ايىندا Unit Energy Investment ٶكٸلٸ ولجاس ەسەنعارين ەل اراسىندا شۋ تۋدىرعان مەلٸمدەمە جاسادى.
ونىڭ ايتۋىنشا, كومپانييانىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەسپۋبليكالىق ينۆەستيتسييالار كوميتەتٸمەن كەلٸسٸمشارتى بولعانىن, الايدا وبلىستىق اتقارۋشى بيلٸك قۇرىلىس ٷشٸن جەر تەلٸمٸن بەرمەگەندٸكتەن جۇمىسقا كٸرٸسە الماعاندىعىن ونىڭ ٷستٸنە ەكٸمدٸك ينۆەستورمەن كەلٸسٸمدٸ بۇزۋ تۋرالى سوت ٸسٸن جٷگٸنگەندٸگٸن جەتكٸزگەن ەدٸ.
الدىمەن سوت تالاپ ارىزدى قاناعاتتاندىرمادى, - دەدٸ جشس ٶكٸلٸ. - بٸراق سودان كەيٸن سەمەي قالاسىنىڭ ەكٸمٸ سوتقا ارىز بەردٸ, سوت بۇل ٶتٸنٸشتٸ قاناعاتتاندىردى, كەلٸسٸمشارت بۇزىلدى. بۇل جاعدايدى ولجاس ەسەنعارين جەمقورلىقپەن بايلانىستىردى. ولار سەرٸكتەستٸك بٶلۋدەن باس تارتقاننان كەيٸن ينۆەستور جەر ۋچاسكەسٸمەن قيىندىقتارعا تاپ بولدى دەيدٸ. ەگەر ەكٸمدٸكتە, قالادا كەدەرگٸلەر جاسالماسا, بٷگٸندە سەنٸمدٸ جىلۋ كٶزٸ بولار ەدٸ دەيدٸ.
ەل اراسىندا رەزونانس تۋدىرعان مەسەلەنٸڭ اق, قاراسىن اجىراتۋ ٷشٸن Dalanews.kz سايتى تەكسەرٸپ كٶرمەك.
بارلىعى جوسپارعا سەيكەس پە?
تەجٸريبەلٸ ينۆەستوردىڭ بٸرٸنشٸ باستاۋى - بيزنەس-جوسپار. قۇجاتتا جوبانىڭ ٸسكە اسىرىلۋى تۋرالى بارلىق اقپارات جەنە ۇزاق مەرزٸمگە ارنالعان كەشەندٸ جوسپار كٶرسەتٸلەدٸ. سەمەي قالاسىنىڭ بۇرىنعى ەكٸمٸ تٷسٸندٸرگەندەي, قازٸر شىعىس قازاقستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى جٶنٸندەگٸ كەڭەسشٸسٸ ەرماك سەلٸموۆ «Unit Energy Investment» جشس ۇسىنعان بيزنەس-جوسپارىمەن العاش تانىسقان كەزدە, تٸپتٸ ول قۇرىلىسقا قاجەت تەحنيكانىڭ جەنە كومپانييانىڭ قارجىلىق جاعدايى تۋرالى دا تولىق اقپارات جوق ەكەنٸنە تاڭ قالدى.
"ينۆەستيتسييا جەنە دامۋ مينيسترٸنٸڭ 2015 جىلعى 30 قاراشاداعى نٶمٸر: 1133 بۇيرىعىنداعى قوسىمشاعا سەيكەس ينۆەستيتسييالىق جوبالاردىڭ بيزنەس جوسپارلارىنا قويىلاتىن تالاپتار ناقتى كٶرسەتٸلگەن" دەپ تٷسٸندٸردٸ باسشى.
تولىق ينۆەستيتسييالىق شىعىنداردى, قارجىلاندىرۋ كٶزدەرٸن ەسەپتەي وتىرىپ, جوبانىڭ قارجىلىق مودەلٸن كٶرسەتەتٸن قارجىلىق بٶلٸمنٸڭ جوق بولۋىنىڭ ٶزٸ مۇنداي ينۆەستيتسييالىق كەلٸسٸمشارتتى جارامسىز دەپ تانۋعا نەگٸز بولادى"دەيدٸ.
سونىمەن قاتار, بۇرىنعى قالا ەكٸمنٸڭ ايتۋىنشا, قۇجاتتا سەمەيدٸڭ جىلۋ ەنەرگيياسىنا قاجەتتٸلٸگٸ, ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق, قورشاعان ورتاعا ەسەرٸن, تابىستىلىعى مەن ٶزٸن-ٶزٸ اقتاۋ كەزەڭدەرٸن باعالاۋ سيياقتى ماڭىزدى بٶلٸمدەر بولماعان.
بٸر قىزىعى سەمەي قالاسىنىڭ تۇرعىندارى ٷشٸن ەلەكتر قۋاتى قىمباتتايدى دەگەن اقپارات كٶرسەتٸلگەن.
نە شيكٸزات جەتكٸزۋشٸلەرٸمەن كەلٸسٸم بولعان جوق. شيكٸزات پەن ماتەريالداردىڭ جەكەلەگەن تٷرلەرٸ بويىنشا كٶلەمدەر تۋرالى مەلٸمەتتەردە بولمادى. نەگٸزگٸ بەسەكەلەستەردٸ كٶرسەتە وتىرىپ, سەمەي قالاسىنىڭ جىلۋ جەنە ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جاعدايىن تالدايتىن ماركەتينگ بٶلٸمٸ دە, ەڭبەك اقى تٶلەۋ قورى تۋرالى مەلٸمەتتەرٸ دە بولمادى.
ەكٸنشٸ جاعىنان, قۇجاتتى قاراۋ كەزٸندە جشس جەتكٸزۋشٸلەردٸڭ مٷددەلەرٸن قورعايتىنداي ەسەر قالدىردى. سول ۋاقىتتا بٸزگە ەسكەرتۋ حاتتارى كەلدٸ », - دەدٸ ەرماك سەلٸموۆ.
- ەلەۋەتتٸ ينۆەستورعا قاتىستى ونىڭ دەفولت فاكتٸلەرٸ, سونداي-اق سۇراقتار تۋعىزاتىن قارجىلىق سحەمالار كەلتٸرٸلدٸ. سونىمەن قاتار بٸز, سەرٸكتەس رەتٸندە كٶرسەتٸلگەن رەسەيلٸك كوماپانييالارعا سۇراۋ سالعان كەزدە, ولار بەيحابار ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
سٶزٸمدٸ دەلەلدەي تٷسسەم: "سيبەنەرگوماش بكز " جشس" Unit Energy Investment »جشس-مەن كەلٸسٸمشارتتىق مٸندەتتەمەلەرٸ جوق ەكەنٸن حابارلادى. «ورال تۋربينا زاۆودى» اق Unit Energy Investment جشس-مەن جاسالعان كەلٸسٸمشارت جوق ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
سونىمەن بٸرگە, ەكٸمدٸك اتاپ ٶتكەندەي, جشس ينۆەستيتسييالىق پرەفەرەنتسييالار الۋعا ٷمٸتتەندٸ, ال ەڭ باستىسى - سەمەي قالاسىنىڭ 140 گەكتار جەرٸن 49 جىلعا جالعا الۋدى كٶزدەدٸ.
زاڭناماعا سەيكەس مۇنداي تابيعي گرانت ۋەكٸلەتتٸ ورگانمەن, ياعني قالا ەكٸمدٸگٸمەن كەلٸسٸم بويىنشا بەرٸلۋٸ مٷمكٸن. بٸراق مۇنداي ينۆەستورعا جەردٸ قالاي بەرۋگە بولادى? - دەپ اشۋعا بۋلىقتى بۇرىنعى شاھار باسشىسى.
ٸس سوتتا...
سوت ٸسٸ باستالدى. ەكونوميكالىق مەسەلەلەر بويىنشا داۋلارعا تاپ بولعاندار مۇنداي پروتسەستەردٸڭ ەدەتتە كٷردەلٸ جەنە ۇزاققا سوزىلاتىندىعىن بٸلەدٸ.
2019 جىلدىڭ اقپانىندا استانا سوتى «Unit Energy Investment» جشس-مەن ينۆەستيتسييالىق كەلٸسٸمشارتتى جارامسىز دەپ تانۋ تۋرالى شەشٸم شىعاردى.
جوعارعى سوتتىڭ اپەللياتسييالىق ساتىسى ٷكٸمدٸ ٶزگەرٸسسٸز قالدىردى. 2019 جىلدىڭ مامىرىندا جوعارعى سوتتىڭ مامانداندىرىلعان سوت القاسى شەشٸمدٸ ٶزگەرٸسسٸز قالدىرۋ تۋرالى شەشٸم شىعاردى. اقىرى, 2019 جىلدىڭ 30 مامىرىندا جوعارعى سوتتىڭ كوميسسيياسى داۋعا نٷكتە قويدى: ول ٶزٸنٸڭ شەشٸمٸمەن استانا سوتىنىڭ ٷكٸمٸن ٶزگەرٸسسٸز قالدىردى, اپەللياتسييالىق شاعىمدار - قاناعاتتاندىرۋسىز قالدىرىلدى.
سول جىلدىڭ قىركٷيەگٸندە ينۆەستور مەن ينۆەستيتسييالار جٶنٸندەگٸ كوميتەت جوعارعى سوتتىڭ ازاماتتىق ٸستەر جٶنٸندەگٸ بٶلٸمٸنە ٸستٸ قايتا قاراۋدى سۇراپ, ٶتٸنٸش بٸلدٸردٸ. بٸراق ولاردان باس تارتىلدى. جوعارعى سوت «Unit Energy Investment» ينۆەستيتسييالىق كەلٸسٸمشارتىن جارامسىز دەپ تانىدى, - دەپ تٷسٸندٸردٸ سەمەي قالاسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ.
- باسقاشا ايتقاندا, وبلىس پەن قالا باسشىلىعى زاڭدى ەرەكەت ەتتٸ, وبلىس تۇرعىندارىنىڭ مٷددەلەرٸن قورعادى. كومپانييالار ماڭىزدى ستراتەگييالىق وبەكتٸلەرگە كەلٸپ, ۋاقىتتى سوزىپ, سودان كەيٸن كەلٸسٸمشارت تالاپتارىن ورىنداماعانى ٷشٸن مەملەكەتتەن ميللياردتاعان تەڭگە ٶندٸرٸپ العىسىن كەلەتٸن مىسالدار جەتەرلٸك! بۇل كٶپتەگەن كٶرشٸلەس رەسپۋبليكالارداعى تانىس قيتۇرقى ەرەكەت.
وبلىستىق ەنەرگەتيكا جەنە تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باستىعى المات اقىشوۆتىڭ ايتۋىنشا, سەمەيدە زاماناۋي جىلۋ ەلەكتر ستانتسيياسى پايدا بولادى.
تەك قۇرىلىس پروتسەسٸ اشىق جەنە مەردٸگەر سەنٸمدٸ بولۋى كەرەك. اعىمداعى جىلى الداعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق كەزٸندە ٷلكەن جۇمىس كٶلەمٸ قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, قولدا بار قۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ ماقساتىندا «عابباسوۆ», «103-103ا», «ورتالىق», «35 كۆارتال» قازاندىقتارىن جٶندەۋ جۇمىستارى باستالدى. سونىمەن قاتار, جىلۋ جەلٸلەرٸن قالپىنا كەلتٸرۋ, گيدراۆليكالىق سىناقتار ٶتكٸزۋ جوسپارلانۋدا.«تەندەرلەر ٶتكٸزٸلدٸ, مەردٸگەرلەر انىقتالدى», - دەپ تٷسٸندٸردٸ باسشى.
1-شٸ قىركٷيەككە دەيٸن «ورتالىق», «103-103ا», «عابباسوۆ», «35-كۆارتال» قازاندىقتارىن جٶندەۋ جەنە «ورتالىق» جەنە «103-103ا» قازاندىقتارى اراسىنداعى كٶپٸر جاسالادى. بٷگٸندە سەمەيلٸكتەر ٷشٸن قالانى كٸم جىلۋمەن قامتاماسىز ەتەدٸ - شەتەلدٸك ينۆەستور نەمەسە وتاندىق, جەكە كومپانييا نەمەسە مەملەكەتٸكٸ ماڭىزدى ەمەس, ەڭ باستىسى ايازدى كٷندەرٸ ٷي ٸشٸندە توڭىپ وتىرماۋ.
ادامدار ٷشٸن ٶزدەرٸن پەتەرلەرٸندە جايلى سەزٸنۋٸ جەنە كوممۋنالدىق قىزمەتتەردٸڭ قول جەتٸمدٸلٸگٸ ماڭىزدى. بۇل جاعدايدى ٶز كەزەگٸندە Dalanews.kz باقىلاپ وتىرادى.