Shahardy jylýmen qamtamasyz etý qaladaǵy kúrmeýi sheshilmei kele jatqan basty máselelerdiń biri. Qys qaharyna minip, aiaz bastalǵan ýaqytta semeilikter úileriniń sýyq, jylý mardymsyz ekenine shaǵymdana bastaidy.
Turǵyndardan kelip túsken shaǵymdarǵa bailanysty biylǵy jyly jumys komissiiasy da qurylǵan edi. Olar jylytý radiatorlarynyń nege jaqsy qyzbaityndyǵyn anyqtady. Bul túsinikti jait. Qaladaǵy shaǵyn qazandyqtardyń eskirgeni, kúrdeli jóndeýdi qajet etetinin, biraq bul jaǵdaidy túbegeili ózgertpeitinin mamandar biraz ýaqyttan beri aityp kele jatyr.
Tyǵyryqtan shyǵyp, sapaly jylýmen qalany qamtamasyz etý úshin úkimet deńgeiinde Semeide jylý-elektr stantsiiasyn salý týraly sheshim qabyldaǵan bolatyn.
650 Gkal jylý qýaty men 450 MVt elektr qýaty bar stantsiia qalanyń tarihi bóligindegi jylý tapshylyǵyn jaýyp, salynyp jatqan aýdandar úshin rezerv qurýy kerek dep eseptedi. Tipti buqaralyq aqparat quraldary joba týraly egjei-tegjeili málimet berdi: quny shamamen $ 1,3 mlrd, qurylys merzimi - 3 jyl dep aqparat taratty.
2015 jyly «Unit Group» sheteldik kompaniiasynyń enshiles kompaniiasy - «Unit Energy Investment» JShS yqtimal investor retinde ataldy.
Bir ai buryn, sáýir aiynda Unit Energy Investment ókili Oljas Esenǵarin el arasynda shý týdyrǵan málimdeme jasady.
Onyń aitýynsha, kompaniianyń Qazaqstan Respýblikasynyń respýblikalyq investitsiialar komitetimen kelisimsharty bolǵanyn, alaida oblystyq atqarýshy bilik qurylys úshin jer telimin bermegendikten jumysqa kirise almaǵandyǵyn onyń ústine ákimdik investormen kelisimdi buzý týraly sot isin júgingendigin jetkizgen edi.
Aldymen sot talap aryzdy qanaǵattandyrmady, - dedi JShS ókili. - Biraq sodan keiin Semei qalasynyń ákimi sotqa aryz berdi, sot bul ótinishti qanaǵattandyrdy, kelisimshart buzyldy. Bul jaǵdaidy Oljas Esenǵarin jemqorlyqpen bailanystyrdy. Olar seriktestik bólýden bas tartqannan keiin investor jer ýchaskesimen qiyndyqtarǵa tap boldy deidi. Eger ákimdikte, qalada kedergiler jasalmasa, búginde senimdi jylý kózi bolar edi deidi.
El arasynda rezonans týdyrǵan máseleniń aq, qarasyn ajyratý úshin Dalanews.kz saity tekserip kórmek.
Barlyǵy josparǵa sáikes pe?
Tájiribeli investordyń birinshi bastaýy - biznes-jospar. Qujatta jobanyń iske asyrylýy týraly barlyq aqparat jáne uzaq merzimge arnalǵan keshendi jospar kórsetiledi. Semei qalasynyń burynǵy ákimi túsindirgendei, qazir Shyǵys Qazaqstan oblysy ákiminiń turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyǵy jónindegi keńesshisi Ermak Sálimov «Unit Energy Investment» JShS usynǵan biznes-josparymen alǵash tanysqan kezde, tipti ol qurylysqa qajet tehnikanyń jáne kompaniianyń qarjylyq jaǵdaiy týraly da tolyq aqparat joq ekenine tań qaldy.
"Investitsiia jáne damý ministriniń 2015 jylǵy 30 qarashadaǵy nómir: 1133 buiryǵyndaǵy qosymshaǵa sáikes investitsiialyq jobalardyń biznes josparlaryna qoiylatyn talaptar naqty kórsetilgen" dep túsindirdi basshy.
Tolyq investitsiialyq shyǵyndardy, qarjylandyrý kózderin eseptei otyryp, jobanyń qarjylyq modelin kórsetetin qarjylyq bólimniń joq bolýynyń ózi mundai investitsiialyq kelisimshartty jaramsyz dep tanýǵa negiz bolady"deidi.
Sonymen qatar, burynǵy qala ákimniń aitýynsha, qujatta Semeidiń jylý energiiasyna qajettiligi, áleýmettik-ekonomikalyq, qorshaǵan ortaǵa áserin, tabystylyǵy men ózin-ózi aqtaý kezeńderin baǵalaý siiaqty mańyzdy bólimder bolmaǵan.
Bir qyzyǵy Semei qalasynyń turǵyndary úshin elektr qýaty qymbattaidy degen aqparat kórsetilgen.
Ne shikizat jetkizýshilerimen kelisim bolǵan joq. Shikizat pen materialdardyń jekelegen túrleri boiynsha kólemder týraly málimetterde bolmady. Negizgi básekelesterdi kórsete otyryp, Semei qalasynyń jylý jáne elektrmen jabdyqtaý jaǵdaiyn taldaityn marketing bólimi de, eńbek aqy tóleý qory týraly málimetteri de bolmady.
Ekinshi jaǵynan, qujatty qaraý kezinde JShS jetkizýshilerdiń múddelerin qorǵaityndai áser qaldyrdy. Sol ýaqytta bizge eskertý hattary keldi », - dedi Ermak Sálimov.
- Áleýetti investorǵa qatysty onyń defolt faktileri, sondai-aq suraqtar týǵyzatyn qarjylyq shemalar keltirildi. Sonymen qatar biz, seriktes retinde kórsetilgen Reseilik komapaniialarǵa suraý salǵan kezde, olar beihabar ekenin jetkizdi.
Sózimdi dáleldei tússem: "Sibenergomash BKZ " JShS" Unit Energy Investment »JShS-men kelisimsharttyq mindettemeleri joq ekenin habarlady. «Oral týrbina zavody» AQ Unit Energy Investment JShS-men jasalǵan kelisimshart joq ekenin jetkizdi.
Sonymen birge, ákimdik atap ótkendei, JShS investitsiialyq preferentsiialar alýǵa úmittendi, al eń bastysy - Semei qalasynyń 140 gektar jerin 49 jylǵa jalǵa alýdy kózdedi.
Zańnamaǵa sáikes mundai tabiǵi grant ýákiletti organmen, iaǵni qala ákimdigimen kelisim boiynsha berilýi múmkin. Biraq mundai investorǵa jerdi qalai berýge bolady? - dep ashýǵa býlyqty burynǵy shahar basshysy.
Is sotta...
Sot isi bastaldy. Ekonomikalyq máseleler boiynsha daýlarǵa tap bolǵandar mundai protsesterdiń ádette kúrdeli jáne uzaqqa sozylatyndyǵyn biledi.
2019 jyldyń aqpanynda Astana soty «Unit Energy Investment» JShS-men investitsiialyq kelisimshartty jaramsyz dep taný týraly sheshim shyǵardy.
Joǵarǵy Sottyń apelliatsiialyq satysy úkimdi ózgerissiz qaldyrdy. 2019 jyldyń mamyrynda Joǵarǵy Sottyń mamandandyrylǵan sot alqasy sheshimdi ózgerissiz qaldyrý týraly sheshim shyǵardy. Aqyry, 2019 jyldyń 30 mamyrynda Joǵarǵy Sottyń komissiiasy daýǵa núkte qoidy: ol óziniń sheshimimen Astana sotynyń úkimin ózgerissiz qaldyrdy, apelliatsiialyq shaǵymdar - qanaǵattandyrýsyz qaldyryldy.
Sol jyldyń qyrkúieginde investor men Investitsiialar jónindegi komitet Joǵarǵy Sottyń azamattyq ister jónindegi bólimine isti qaita qaraýdy surap, ótinish bildirdi. Biraq olardan bas tartyldy. Joǵarǵy sot «Unit Energy Investment» investitsiialyq kelisimshartyn jaramsyz dep tanydy, - dep túsindirdi Semei qalasynyń ákimdigi.
- Basqasha aitqanda, oblys pen qala basshylyǵy zańdy áreket etti, oblys turǵyndarynyń múddelerin qorǵady. Kompaniialar mańyzdy strategiialyq obektilerge kelip, ýaqytty sozyp, sodan keiin kelisimshart talaptaryn oryndamaǵany úshin memleketten milliardtaǵan teńge óndirip alǵysyn keletin mysaldar jeterlik! Bul kóptegen kórshiles respýblikalardaǵy tanys qiturqy áreket.
Oblystyq energetika jáne turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń bastyǵy Almat Aqyshovtyń aitýynsha, Semeide zamanaýi jylý elektr stantsiiasy paida bolady.
Tek qurylys protsesi ashyq jáne merdiger senimdi bolýy kerek. Aǵymdaǵy jyly aldaǵy jylytý maýsymyna daiyndyq kezinde úlken jumys kólemi qarastyrylǵan. Atap aitqanda, qolda bar qýattylyqty arttyrý maqsatynda «Ǵabbasov», «103-103A», «Ortalyq», «35 kvartal» qazandyqtaryn jóndeý jumystary bastaldy. Sonymen qatar, jylý jelilerin qalpyna keltirý, gidravlikalyq synaqtar ótkizý josparlanýda.«Tenderler ótkizildi, merdigerler anyqtaldy», - dep túsindirdi basshy.
1-shi qyrkúiekke deiin «Ortalyq», «103-103A», «Ǵabbasov», «35-kvartal» qazandyqtaryn jóndeý jáne «Ortalyq» jáne «103-103A» qazandyqtary arasyndaǵy kópir jasalady. Búginde Semeilikter úshin qalany kim jylýmen qamtamasyz etedi - sheteldik investor nemese otandyq, jeke kompaniia nemese memleketiki mańyzdy emes, eń bastysy aiazdy kúnderi úi ishinde tońyp otyrmaý.
Adamdar úshin ózderin páterlerinde jaily sezinýi jáne kommýnaldyq qyzmetterdiń qol jetimdiligi mańyzdy. Bul jaǵdaidy óz kezeginde Dalanews.kz baqylap otyrady.
