«سبەرمەن» كەلٸسٸم – تسيفرلاندىرۋعا بٶلٸنگەن ميللياردتاعان تەڭگەنٸڭ تيٸمسٸز جۇمسالعانىنىڭ بەلگٸسٸ
قازاقستان ٷكٸمەتٸنٸڭ رەسەي سبەربانكٸمەن تسيفرلىق ٷكٸمەت پلاتفورماسىن قۇرۋ تۋرالى كەلٸسٸمٸ قوعامدا ٷلكەن داۋ تۋدىردى.
«اق جول» دەموكراتييالىق پارتيياسىنىڭ فراكتسيياسى ٶتكەن جىلدارى جەكەلەگەن مينيسترلٸكتەردٸڭ, جالپى العاندا تسيفرلىق دامۋ مەسەلەسٸنٸڭ اقپاراتتىق جٷيەلەر جۇمىسىنداعى سەتسٸزدٸكتەرٸن بٸرنەشە رەت سىنعا العان ەدٸ.
قولدانىستاعى پلاتفورمالاردىڭ قابٸلەتسٸزدٸگٸ ەسٸرەسە ٶتكەن جىلدىڭ كٶكتەمٸندە پاندەمييا باستالعان سوڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ, ەلەۋمەتتٸك قامسىزداندىرۋ, بٸلٸم بەرۋ, سالىق سالۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى جەنە باسقا دا كٶپتەگەن ەلەكتروندىق قىزمەتتەردٸڭ كەمشٸلٸكتەرٸ ايقىن بولدى.
سول كەزدٸڭ ٶزٸندە مەملەكەتتٸڭ جىلدار بويى تسيفرلاندىرۋعا بٶلٸنگەن ميللياردتاعان قارجىنىڭ تيٸمسٸز پايدالانىلۋى انىقتالدى.
مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ جاعدايدى تٷزەتۋ بويىنشا جاساعان ەرەكەتتەرٸ تيٸستٸ نەتيجە بەرمەدٸ. تٸپتٸ, پلاتفورمالاردىڭ ودان ەرٸ الىستاۋىنا, ونى ازاماتتار مەن بيزنەستٸڭ پايدالانۋىنىڭ كٷردەلەنۋٸنە الىپ كەلدٸ.
ال قازٸرگٸ زاماناۋي تەحنولوگييالار مەن جاڭا ەلەمدٸك جاعدايلاردى ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستان ٷشٸن مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ تسيفرلىق دامىتۋدا ارتتا قالۋ پروبلەماسى جىل ٶتكەن سايىن ٶتكٸر بولىپ تۇر. سوندىقتان بارلىق مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ IT-جٷيەلەرٸن بٸرىڭعاي پلاتفورماعا كەلتٸرۋ, زامانعا ساي جاڭعىرتۋ قاجەتتٸگٸ شىنىمەن دە جٷيەلٸ پروبلەماعا اينالدى.
دەگەنمەن, بٸرقاتار مەسەلەلەر اشىق كٷيٸندە قالىپ وتىر.
1) بٸرٸنشٸدەن. اتالعان كەلٸسٸمدٸ ٶتكەن جىلدارى تسيفرلاندىرۋ باعدارلامالارىنا بيۋدجەتتەن بٶلٸنگەن قارجىنىڭ تيٸمسٸز جۇمسالعانىن مويىنداۋ دەپ باعالاۋعا بولا ما?
ەگەر سولاي بولسا, وندا ٶتكەن جىلدارى مەملەكەتتٸڭ ناقتى قانشا قارجىسى مەملەكەتتٸك قىزمەت كٶرسەتۋدٸ تسيفرلاندىرۋعا جۇمسالدى جەنە ونىڭ تيٸمسٸز جۇمسالعانى ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸك كٸمنٸڭ موينىندا?
2) ەكٸنشٸدەن. وسى كەلٸسٸمدٸ دايىنداۋ كەزٸندە وتاندىق نەمەسە ەڭ مىقتى حالىقارالىق IT-كومپانييالاردىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ ەسكەرٸلدٸ مە? ونى دايىنداۋ بارىسى اشىقتىق پەن ادال بەسەكەلەستٸككە قانشالىقتى ساي بولدى?
3) ٷشٸنشٸدەن. كەلٸسٸمدٸ ٸسكە اسىرۋ بارىسىندا اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك مٷددەلەرٸ قالاي قورعالادى?
وسىعان بايلانىستى بۇقارالىق باسپاسٶزدە جارييالانعان تسيفرلىق دامۋ جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترٸنٸڭ تٷسٸندٸرمەلەرٸ جۇرتشىلىقتى قاناعاتتاندىرمايدى, كەرٸسٸنشە ودان دا كٶپ سۇراقتار تۋىنداتادى. ونىڭ سەبەبٸ سەرۆەرلەردٸ قازاقستاندا ورنالاستىرۋدا عانا ەمەس, ولاردا ساقتالاتىن اقپاراتقا بٶتەن تۇلعالاردىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن شەكتەۋدٸڭ تەحنولوگييالىق مٷمكٸندٸگٸ بار ما دەگەن مەسەلە.
جيىرما بٸرٸنشٸ اقپارات عاسىرىندا IT قاۋٸپسٸزدٸگٸ بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ ماڭىزدى فاكتورى دەپ سانايمىز.
جاۋاپتاردى زاڭدا بەلگٸلەنگەن مەرزٸمدە بەرۋلەرٸڭٸزدٸ سۇرايمىز, – دەپ دەپۋتاتتىق ساۋالدا «اق جول» فراكتسيياسىنىڭ ٶكٸلدەرٸ اشىق تالاپ قويدى.