«ساتىپ ال, مٸنٸپ كٶر, قايتار»: قازاقستاندا كٶلٸك يەلەنۋ مەدەنيەتٸ قالاي ٶزگەرٸپ جاتىر?

«ساتىپ ال, مٸنٸپ كٶر, قايتار»: قازاقستاندا كٶلٸك يەلەنۋ مەدەنيەتٸ قالاي ٶزگەرٸپ جاتىر?

قازاقستاندا جەكە تۇلعالارعا ارنالعان اۆتوليزينگ باعدارلاماسى رەسمي تٷردە ٸسكە قوسىلدى. بۇل كٶلٸك ساتىپ الۋدىڭ جاڭا تەسٸلٸ بولماق. مۇنداي تەجٸريبە ەلەمنٸڭ كٶپتەگەن ەلٸندە اۆتوموبيل نارىعىندا بۇرىننان قولدانىلادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.

كەدٸمگٸ اۆتوكرەديتتەن ايىرماشىلىعى, ليزينگ كٶلٸكتٸ پايدالانۋدا كٶبٸرەك مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. كەلٸسٸمشارت مەرزٸمٸ اياقتالعان سوڭ كليەنت كٶلٸكتٸ ٶز مەنشٸگٸنە ساتىپ الا الادى, باسقا مودەلدٸ تاڭداپ, جاڭا كەلٸسٸمشارت جاسايدى نەمەسە كٶلٸكتٸ ليزينگ كومپانيياسىنا قايتارادى. مۇنداي تەسٸل ەسٸرەسە كٶلٸگٸن ٷنەمٸ جاڭارتىپ وتىرۋدى قالايتىن, بٸراق ەسكٸ كٶلٸگٸن ساتۋمەن اينالىسقىسى كەلمەيتٸن ادامدارعا تيٸمدٸ.

ليزينگتٸڭ باستى ارتىقشىلىقتارىنىڭ بٸرٸ – كەلٸسٸمشارت سوڭىندا تٶلەنەتٸن قالدىق تٶلەم. بۇل جاعدايدا كٶلٸك قۇنىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ كەلٸسٸمشارتتىڭ سوڭىنا قالدىرىلىپ, اي سايىنعى تٶلەمدەرگە قوسىلمايدى. سونىڭ ارقاسىندا كەلٸسٸمشارت مەرزٸمٸ ٸشٸندە تٶلەنەتٸن اي سايىنعى سوما ازايادى. ەگەر كليەنت جاڭا كەلٸسٸمشارت جاساسا, قالدىق تٶلەمدٸ باسقا كٶلٸككە باستاپقى جارنا رەتٸندە پايدالانۋعا بولادى.

مۇنداي تەسٸل ەۋروپا نارىعىندا بۇرىننان قالىپتاسقان تەجٸريبەگە اينالعان. كورپوراتيۆتٸك كٶلٸك پەن ليزينگ سەگمەنتٸندە سۇرانىسقا يە برەندتەردٸڭ بٸرٸ – Škoda. بۇل ماركانىڭ كٶلٸكتەرٸن اۆتوپاركتٸ ەڭ الدىمەن جۇمىس قۇرالى رەتٸندە قاراستىراتىن كومپانييالار تاڭدايدى. ٶيتكەنٸ كٶلٸكتٸڭ بٸر كٷن تۇرىپ قالۋىنىڭ ٶزٸ قوسىمشا شىعىنعا ەكەلەدٸ, ال ونى پايدالانۋعا كەتەتٸن شىعىننىڭ الدىن الا ەسەپتەلۋٸ بيزنەستٸڭ تيٸمدٸلٸگٸنە تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ.

قازاقستان نارىعىندا Škoda ماركاسى وتاندىق Allur اۆتوموبيل كومپانيياسىنىڭ پورتفەلٸندە ۇسىنىلعان. مودەلدەر قوستاناي قالاسىنداعى اتتاس زاۋىتتا شىعارىلادى.

2023 جىلعى ستاتيستيكاعا سەيكەس, Škoda Superb مودەلٸنٸڭ ساتىلىمىنىڭ 90%-ى, Octavia مودەلٸنٸڭ جالپى ساتىلىمىنىڭ 87%-ى جەنە Kodiaq مودەلٸنٸڭ 75%-ى كورپوراتيۆتٸك اۆتوپارك پەن كومپانييالارعا ارنالعان fleet باعىتى ارقىلى جٷزەگە اسقان.

2024 جىلى Škoda ەلەم بويىنشا 926 567 اۆتوكٶلٸك ساتتى. ەۋروپالىق وداق ەلدەرٸندەگٸ كورپوراتيۆتٸك اۆتوپاركتەرگە نارىق ٷلەسٸنٸڭ 8,2%-ى تيەسٸلٸ بولدى.

2025 جىل كومپانييا ٷشٸن بۇدان دا تابىستى بولدى. ەۋروپادا ساتىلعان Škoda كٶلٸكتەرٸنٸڭ جالپى سانىنىڭ 66%-ىن كورپوراتيۆتٸك كليەنتتەر ساتىپ العان. Škoda ەۋروپالىق كورپوراتيۆتٸك كٶلٸك نارىعىندا 8,9% ٷلەسپەن ەكٸنشٸ ورىنعا شىقتى.

ەۋروپادا ۇزاق جىلدان بەرٸ سۇرانىسقا يە Škoda Octavia ەۋروپالىق وداقتىڭ 21 ەلٸندە ٶز كلاسىنداعى ەڭ كٶپ ساتىلاتىن كٶلٸكتەر تٸزٸمٸندە تۇراقتى تٷردە كٶش باستاپ كەلەدٸ. سونداي-اق ول «True Fleets» سەگمەنتٸندە تٸركەلگەن كٶلٸكتەر سانى بويىنشا دا الدىڭعى ورىندا. Škoda كٶلٸكتەرٸن كورپوراتيۆتٸك اۆتوپاركتەرٸندە پايدالاناتىن كومپانييالاردىڭ قاتارىندا Nestle, Siemens جەنە باسقا دا ۇيىمدار بار.

سوڭعى ونجىلدىقتاعى Škoda برەندٸنٸڭ دامۋىنا كٶز جٷگٸرتسەك, كومپانييا كورپوراتيۆتٸك جەنە fleet سەگمەنتٸندەگٸ ورنىن بٸرتٸندەپ نىعايتقانىن كٶرۋگە بولادى. وسى ۋاقىت ٸشٸندە Škoda دەستٷرلٸ قىزمەتتٸك كٶلٸكتەر نارىعىندا, ەسٸرەسە Octavia مەن Superb مودەلدەرٸ ارقىلى تانىلعان ٶندٸرۋشٸدەن ەۋروپاداعى جەتەكشٸ كورپوراتيۆتٸك كٶلٸك برەندتەرٸنٸڭ بٸرٸنە اينالدى. بۇعان نەگٸزگٸ مودەلدەردٸ كورپوراتيۆتٸك كليەنتتەردٸڭ كٶپتەپ تاڭداۋى, سونداي-اق Kodiaq جەنە باسقا دا جول تالعامايتىن كٶلٸكتەر ەسەبٸنەن مودەلدەر قاتارىن كەڭەيتۋ ىقپال ەتتٸ.

حالىقارالىق نارىقتاعى ۇزاق مەرزٸمدٸ ىنتىماقتاستىقتىڭ جارقىن مىسالدارىنىڭ بٸرٸ – Coca-Cola كومپانيياسى. Škoda مەن Coca-Cola 30 جىلدان استام ۋاقىت بويى سەرٸكتەس بولىپ كەلەدٸ. ەۋروپالىق برەندتٸڭ كٶلٸكتەرٸ كومپانييانىڭ چەحييا, سلوۆاكييا, پولشا, شۆەيتسارييا جەنە نورۆەگييانى قوسا العاندا, ەۋروپانىڭ شامامەن 30 ەلٸندەگٸ كورپوراتيۆتٸك اۆتوپاركتەرٸندە پايدالانىلادى. Coca-Cola 1990-جىلداردان بەرٸ Škoda ماركاسىنىڭ مىڭداعان كٶلٸگٸن قولدانعان.

Coca-Cola كومپانيياسىنىڭ اۆتوپاركتٸ باسقارۋ جٶنٸندەگٸ مەنەدجەرٸ مارتين پريدالا وسى ماركانىڭ تاڭدالۋ سەبەبٸن تٷسٸندٸردٸ:

«دەگەنمەن Coca-Cola HBC كومپانيياسىنىڭ Škoda كٶلٸكتەرٸن تاڭداۋى ولاردىڭ سەنٸمدٸلٸگٸمەن عانا بايلانىستى ەمەس. قاۋٸپسٸزدٸك پەن ەكولوگييالىق تالاپتارعا سەيكەستٸك تە ماڭىزدى رٶل اتقارادى. كومپانييا قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتەتٸن كٶپتەگەن جابدىقتارى بار كٶلٸكتەردٸ ساتىپ الادى.

«بٸزدٸڭ اۆتوپاركتەگٸ بارلىق مودەل سوقىر ايماقتاردى باقىلاۋ جٷيەسٸ, جولاقتا جٷرۋگە كٶمەكتەسەتٸن جٷيە, كرۋيز-باقىلاۋ, جٷرگٸزۋشٸنٸڭ شارشاعانىن انىقتايتىن داتچيك, فارالاردى قوسۋعا كٶمەكتەسەتٸن جٷيە جەنە باسقا دا قاۋٸپسٸزدٸك فۋنكتسييالارىمەن جابدىقتالعان. وسىنىڭ ارقاسىندا جول-كٶلٸك وقيعالارىنىڭ سانىن ەدەۋٸر ازايتتىق. 2013 جىلى مۇنداي وقيعالار شامامەن 70 بولسا, قازٸر ولاردىڭ سانى ون ەسە ازايدى. سونداي-اق قىزمەتكەرلەرٸمٸزدٸڭ ەشقايسىسى اۋىر جاراقات الماعانىن قۋانا حابارلايمىز».

ليزينگ ٸس جٷزٸندە كٶلٸكتٸڭ ساپاسىن, ۇزاققا جارامدىلىعىن, جٶندەۋگە قولايلىلىعىن جەنە ەڭ باستىسى, ەكٸنشٸ نارىقتاعى ٶتٸمدٸلٸگٸن باعالاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. كەلٸسٸمشارت مەرزٸمٸ اياقتالعان سوڭ قايتارىلعان كٶلٸك ليزينگ كومپانيياسىنىڭ اكتيۆٸ بولىپ قالا بەرەدٸ. سوندىقتان كومپانييا ونى قۇنىن بارىنشا از جوعالتىپ, قىسقا مەرزٸمدە قايتا ساتۋعا مٷددەلٸ. وسى سەبەپتٸ كٶلٸكتٸڭ قالدىق قۇنىنىڭ جوعارى بولۋى جەنە ەكٸنشٸ نارىقتا وعان تۇراقتى سۇرانىستىڭ ساقتالۋى ليزينگ باعدارلاماسىنا ارنالعان مودەلدٸ تاڭداۋداعى نەگٸزگٸ ٶلشەمدەردٸڭ بٸرٸنە اينالادى.

سوندىقتان حالىقارالىق كومپانييالار كورپوراتيۆتٸك اۆتوپاركتەرگە ارنالعان برەندتەردٸ تاڭداعاندا ٶز رەيتينگتەرٸ مەن تالاپتارىن قالىپتاستىرادى. ولار كٶلٸكتٸڭ جالپى يەلەنۋ قۇنىن, سەنٸمدٸلٸگٸن, ەكٸنشٸ نارىقتاعى ٶتٸمدٸلٸگٸن جەنە قىزمەت كٶرسەتۋ شىعىندارىن كەشەندٸ تٷردە باعالايدى. Škoda مۇنداي رەيتينگتەردە الدىڭعى ورىنداردان كٶرٸنەدٸ. بۇل برەند كٶلٸكتەرٸنٸڭ اۆتوپارك تيٸمدٸلٸگٸ قارجىلىق نەتيجەگە تٸكەلەي ەسەر ەتەتٸن كومپانييالار اراسىندا سۇرانىسقا يە ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ.

بۇل تەجٸريبە قازاقستاندا دا بٸرتٸندەپ دامىپ كەلەدٸ. قازٸردٸڭ ٶزٸندە Škoda كٶلٸكتەرٸ Pfizer, Red Bull, DHL جەنە باسقا دا حالىقارالىق كومپانييالاردىڭ كورپوراتيۆتٸك اۆتوپاركتەرٸندە پايدالانىلىپ جٷر.

ەۋروپالىق برەندتٸڭ كٶلٸكتەرٸ قازاقستان حالقىنىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىسى بار مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ اۆتوپاركتەرٸندە دە بەلسەندٸ قولدانىلا باستادى.

«قازٸرگٸ باعا بەسەكەسٸ كٷشەيٸپ, نارىقتا ۇسىنىس كٶبەيگەن كەزەڭدە ەڭ باستىسى – ساپانىڭ ارتىندا تىنىمسىز ەڭبەك, قوماقتى ينۆەستيتسييا, جىلدار بويعى زەرتتەۋ مەن ٶنٸمدٸ جەتٸلدٸرۋ جۇمىستارى تۇرعانىن ۇمىتپاۋ. باعا مەن ساپانىڭ اراسىنداعى تەپە-تەڭدٸكتٸ تابۋ – بيزنەس ٷشٸن دە, قاراپايىم تۇتىنۋشى ٷشٸن دە ەكونوميكالىق ساۋاتتىلىق پەن قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ نەگٸزٸ.

Škoda كٶلٸكتەرٸن ەلەمدەگٸ ٸرٸ حالىقارالىق كورپوراتسييالار مەن مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ, تاكسي جەنە كٶلٸكتٸ ورتاق پايدالانۋ قىزمەتتەرٸنٸڭ تاڭداۋى بەكەر ەمەس. ٶيتكەنٸ مۇنداي سالالاردا سەنٸمدٸلٸك, جٶندەۋگە قولايلىلىق, كٶلٸكتٸ ۇزاق ۋاقىت پايدالانۋ مٷمكٸندٸگٸ جەنە ەڭ باستىسى, ٷزدٸكسٸز قوزعالىس – كەسٸپورىننىڭ جۇمىس ٸستەۋٸ ٷشٸن شەشۋشٸ فاكتورلار. باسقاشا ايتقاندا, مۇندا ۋاقىت شىنىمەن اقشاعا تەڭ, ال كەيدە سول ۋاقىتتىڭ قۇنى ادام ٶمٸرٸمەن ٶلشەنەدٸ.

بۇعان دەيٸن تەك زاڭدى تۇلعالارعا قولجەتٸمدٸ بولعان كٶلٸك ساتىپ الۋ قۇرالى ەندٸ ازاماتتارىمىزعا دا ۇسىنىلىپ وتىر. بٸز قازاقستانداعى قازٸرگٸ جەنە بولاشاق كٶلٸك يەلەرٸنە Škoda اۆتوكٶلٸكتەرٸن ليزينگ ارقىلى ساتىپ الۋدىڭ قوسىمشا بالاماسى مەن ىڭعايلى قىزمەتٸن ۇسىنۋعا قۋانىشتىمىز. كليەنتتٸڭ ەردايىم تاڭداۋى بولۋى كەرەك. تاڭداۋ مٷمكٸندٸگٸ – كەز كەلگەن تابىستى بيزنەس پەن جوبانىڭ باستى قاعيدالارىنىڭ بٸرٸ», – دەدٸ قازاقستانداعى Škoda ديستريبۋتسيياسىنىڭ باسشىسى اندرەي تانانىكين باعدارلامانىڭ ٸسكە قوسىلۋىنا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸرٸپ.

برەندتٸڭ سەنٸمدٸلٸگٸ, ٷنەمدٸلٸگٸ جەنە كٶلٸكتٸڭ قالدىق قۇنىنىڭ جوعارى بولۋى Škoda ماركاسىن كورپوراتيۆتٸك كليەنتتەر ٷشٸن عانا ەمەس, جەكە تۇلعالارعا ارنالعان ليزينگ باعدارلامالارى ٷشٸن دە تيٸمدٸ تاڭداۋ ەتەدٸ.

بۇعان دەيٸن ليزينگ كٶبٸنە كورپوراتيۆتٸك اۆتوپاركتەرمەن جەنە ٸرٸ بيزنەسپەن بايلانىستى بولسا, بۇل قۇرالدىڭ دامۋى جاعدايدى بٸرتٸندەپ ٶزگەرتٸپ كەلەدٸ. ەندٸ كٶلٸكتٸ ليزينگكە الۋ مٷمكٸندٸگٸ جەكە تۇلعالارعا دا قولجەتٸمدٸ. بۇل قاراپايىم تۇتىنۋشىلاردىڭ تاڭداۋىن كەڭەيتەدٸ. كٶلٸكتٸ بٸردەن تولىق قۇنىن تٶلەپ ساتىپ الۋعا نەمەسە دەستٷرلٸ اۆتوكرەديت رەسٸمدەۋگە بالاما رەتٸندە جاڭا قارجىلاندىرۋ قۇرالى ۇسىنىلادى. ونىڭ كٶمەگٸمەن جاڭا كٶلٸكتٸ كەپٸل مەن كەپٸلگەرگە قويىلاتىن تالاپتارعا, سونداي-اق بانكتٸك كرەديتتٸڭ قاتاڭ تٶلەم كەستەسٸنە تەۋەلدٸ بولماي, يكەمدٸ شارتتارمەن پايدالانۋعا بولادى.

ليزينگتٸ جالعاستىرۋ تيٸمسٸز بولعان جاعدايدا, كٶلٸكتٸ مەرزٸمٸنەن بۇرىن قايتارىپ, كەلٸسٸمشارتتى توقتاتۋ مٷمكٸندٸگٸ دە قاراستىرىلعان. بۇل ەسٸرەسە ٶز قاجەتتٸلٸگٸن ەسكەرٸپ, تيٸمدٸ شەشٸم قابىلداعىسى كەلەتٸن ادامدارعا قولايلى.

بۇعان تٷرلٸ جاعداي سەبەپ بولۋى مٷمكٸن: وتباسىعا جاڭا كٶلٸك الىنۋى, كٶلٸكتٸڭ ٶلشەمٸنە نەمەسە تٷرٸنە دەگەن قاجەتتٸلٸكتٸڭ ٶزگەرۋٸ, قازٸرگٸ كٶلٸكتٸڭ ٶمٸر سالتىنا ساي كەلمەۋٸ جەنە تاعى باسقا.

مۇنداي جاعدايدا مىناداي تٷسٸنٸكتٸ رەسٸم قولدانىلادى:

كەلٸسٸمشارتتى مەرزٸمٸنەن بۇرىن توقتاتۋ تۋرالى ٶتٸنٸش بەرۋ;

كەلٸسٸمشارتتى مەرزٸمٸنەن بۇرىن توقتاتۋ شارتتارىن ەسەپتەۋ;

كٶلٸكتٸ تەكسەرۋ جەنە باعالاۋ;

كٶلٸكتٸ قايتارۋ اكتٸسٸن رەسٸمدەۋ;

كٶلٸكتٸ ليزينگ بەرۋشٸگە تاپسىرۋ;

قورىتىندى قارجىلىق ەسەپ ايىرىسۋ;

كەلٸسٸمشارتتى جابۋ.

ەۋروپالىق برەندتٸڭ كٶلٸكتەرٸن جەكە تۇلعالار باستاپقى جارناسى 20%-دان باستالاتىن شارتتارمەن ليزينگكە الا الادى. قارجىلاندىرۋ سوماسى 1 ميلليون تەڭگەدەن باستالادى, ال كەلٸسٸمشارتتىڭ ەڭ قىسقا مەرزٸمٸ – 37 اي. ليزينگ باعدارلاماسى بويىنشا ساتىپ الىناتىن كٶلٸكتٸڭ ناقتى باعاسىن ديلەرلٸك ورتالىقتاعى قارجى كەڭەسشٸلەرٸنەن بٸلۋ قاجەت.

ليزينگكە ٶتٸنٸمدٸ Škoda ديلەرلٸك ورتالىقتارىندا Allur Finance ارقىلى نەمەسە Nomad Leasing Solutions ليزينگ كومپانيياسىنىڭ سايتىندا بەرۋگە بولادى.

سونداي-اق Škoda-نىڭ رەسمي ديستريبيۋتورى برەندتٸڭ بارلىق مودەلدەرٸنە ارنالعان قولدانىستاعى قارجىلىق ۇسىنىستار تۋرالى ەسكە سالادى.

«ادال ەۋروپالىق» («چەستنىي ەۆروپەەتس») باعدارلاماسى اياسىندا مىنا مودەلدەر ۇسىنىلادى: Kodiaq كٶلٸگٸنٸڭ باعاسى 17 990 000 تەڭگەدەن باستالادى. سوڭعى بۋىنداعى Octavia مودەلٸنٸڭ 1.4 TSI قوزعالتقىشى بار Selection جەنە SportLine جيناقتامالارى 16 490 000 تەڭگەدەن ساتىلادى. ال Škoda Superb فلاگماندىق ليفتبەگٸن 3 000 000 تەڭگە جەڭٸلدٸكپەن ساتىپ الۋعا بولادى.

سونداي-اق 2.0 TSI قوزعالتقىشى بار Octavia جەنە قالادا جٷرۋگە ارنالعان ىقشام كروسسوۆەر Škoda Karoq «ەۋروپاداعىداي پايىز» («پروتسەنت كاك ۆ ەۆروپە») باعدارلاماسى بويىنشا تيٸمدٸ شارتتارمەن ۇسىنىلادى. باستاپقى جارنا 40% بولعان جاعدايدا, ٷش جىلعا جىلدىق 0,1% مٶلشەرلەمەمەن رەسٸمدەۋگە بولادى.

قازاقستان اۋماعىنداعى رەسمي ديلەرلەردەن ساتىپ الىنعان بارلىق كٶلٸككە جٷرٸس قاشىقتىعىنا شەكتەۋ قويىلمايتىن ەكٸ جىلدىق كەپٸلدٸك بەرٸلەدٸ. ٷشٸنشٸ جىلداعى كەپٸلدٸك 100 000 شاقىرىم جٷرٸسكە دەيٸن قولدانىلادى.

جەكە تۇلعالارعا ارنالعان ليزينگتٸڭ ەنگٸزٸلۋٸ قازاقستاننىڭ اۆتوموبيل نارىعىن دامىتۋداعى جاڭا كەزەڭگە اينالۋى مٷمكٸن. ساتىپ الۋشىلار ٷشٸن بۇل قارجىلىق مٷمكٸندٸكتەردٸڭ كەڭەيۋٸن جەنە زاماناۋي كٶلٸكتەردٸ يكەمدٸ شارتتارمەن پايدالانۋ مٷمكٸندٸگٸن بٸلدٸرەدٸ. ال ٶندٸرۋشٸلەر ٷشٸن كٶلٸكتٸ ۇزاق مەرزٸم پايدالانۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸنە جەنە ٶنٸم ساپاسىنا باسىمدىق بەرەتٸن ۇسىنىستاردى دامىتۋعا قوسىمشا سەرپٸن بەرەدٸ.