ساراپشى پول گوبل اقش-تاعى Jamestown قورىنىڭ سايتىندا تٷركييا قازاقستانعا كاسپييدەگٸ ەسكەري تەڭٸز كٷشتەرٸن كٷشەيتۋگە كٶمەكتەسۋٸن جازا كەلە, انكارا مەن استانانىڭ جوسپارى كاسپييدەگٸ فلوتيليياسى ەڭ قۋاتتى رەسەيدٸڭ ٷستەمدٸگٸنە قالاي ەسەر ەتپەك دەگەن سۇراققا جاۋاپ ٸزدەپتٸ.
رەسەيدٸڭ كاسپيي فلوتيليياسى كٶپ جىل بويى تەڭٸز ايدىنىندا ٷستەمدٸك قۇرعانى بەلٸگٸ. سوندىقتان دا بولار, كٶپشٸلٸك كاسپييدە بۇدان باسقا ۇلتتىق فلوتتار بار ەكەنٸن ەلەمەي كەلگەن ەدٸ.
ونىڭ ٷستٸنە وسى كٷنگە دەيٸن تەڭٸز جاعالاۋىنداعى ٶزگە ەلدەر ەسكەري-تەڭٸز فلوتىن قورعانىس ٷشٸن ەمەس, ٸزدەۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارى نەمەسە تەڭٸزدەگٸ بۇرعىلاۋ پلاتفورماسى مەن قۇبىرلاردىڭ قورعايتىن كٷزەت ٷشٸن قاجەت بولعانى جاسىرىن ەمەس.
دەگەنمەن قازاقستان بۇل احۋالدى ٶزگەرتۋگە بەت بۇردى. گوبلدىڭ جازۋىنشا, قازاقستان جاعالاۋداعى عانا ەمەس, تەڭٸزدٸڭ تاياز جەرٸندەگٸ قورعانىسقا دا مەن بەرمەك.
ٶتكەن اپتادا قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك «زەنيت» زاۋىتى تٷركييانىڭ Asfar جەنە YDA Group كومپانييالارىمەن ورالدا ەسكەري كەمەلەردٸ جاساۋ تۋرالى كەلٸسٸمگە قول قويعانى بەلگٸلٸ. گوبلدىڭ پايىمداۋىنشا, بۇل كەلٸسٸمنٸڭ نازار اۋداراتىن بٸرنەشە ماڭىزدى تۇستارى بار.
بٸرٸنشٸدەن, بۇل جاعداي مەسكەۋدٸڭ قازاقستاننىڭ كەمە جاساۋ ٶنەركەسٸبٸندە ٷستەم ويىنشى بولىپ قالا بەرەمٸن دەگەن جوسپارىنا سوققى جاسايتىنى انىق.
2010 جىلى مەسكەۋ استاناعا كەمە جاسايدى دەگەن كەلٸسٸمگە قول قويىلعالى رەسەي ٶزٸن بۇل سالاداعى باستى ويىنشى ساناپ كەلگەن. بٸراق ودان بەرٸ مينا سٷزەتٸن ەكٸ كەمە عانا جاساان سوڭ, قازاقستان كەمە جاسايتىن باسقا ويىنشىلاردى ٸزدەۋگە كٸرٸستٸ.
ەكٸنشٸدەن, بۇل كەلٸسٸم انكارانىڭ استانامەن قورعانىس سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعىن كٷشەيتەدٸ. تٷركييا ٷكٸمەتٸ ورتالىق ازييا مەملەكەتتەرٸنٸڭ قارۋلى كٷشتەرٸن دامىتۋدا جەتەكشٸ رٶلگە يە بولۋعا تالپىنىپ جاتىر.
گوبل استانامەن كەمە جاساۋ تۋرالى انكارانىڭ كەلٸسٸمٸ وسى جوسپاردىڭ بٶلٸگٸ دەپ ەسەپتەيدٸ.
ٷشٸنشٸدەن, رەسەي دە, قازاقستان دا كاسپييدٸڭ سولتٷستٸگٸندەگٸ سۋدىڭ تارتىلۋىنان تۋىندايتىن ستراتەگييالىق جەنە ەكونوميكالىق سالدارعا الاڭدايدى. استانانىڭ بۇعان دەيٸن ۇستانىپ كەلگەن شاعىن كەمەلەر جاساۋ ساياساتى ەندٸ تٷركييامەن كەلٸسٸم اياسىندا جالعاساتىن تەرٸزدٸ. ال بۇل استانانىڭ ەكونوميكالىق, تٸپتٸ ەسكەري پوزيتسيياسىن جاقسارتادى, تٸپتٸ رەسەيدەن دە ٷستەم ەتۋٸ مٷمكٸن.
گوبل تٷركييامەن كەمە جاساۋ تۋرالى كەلٸسٸم قازاقستان مەن رەسەي كاسپيي تەڭٸزٸندە تەكەتٸرەسەدٸ دەگەندٸ بٸلدٸرمەيتٸنٸن العا تارتادى. ٶيتكەنٸ رەسەي كەمەلەرٸنٸڭ سانى از بولعانىمەن, ەسكەري قۋاتى ەلدەقايدا مىقتى.
سونىمەن قاتار بۇل كەلٸسٸم تٷركييا قانشا جەردەن ٷمٸتتەنسە دە, انكارا جاقىن ۋاقىتتا كاسپيي تەڭٸزٸندە ٷستەم ويىنشىعا اينالادى دەگەن سٶز ەمەس. تٷركييا كاسپيي جاعالاۋىنداعى رەسەيدەن ٶزگە ەلدەرگە كەمەلەر مەن ونىڭ بٶلشەكتەرٸن جاساپ بەرٸپ جاتسا دا, تەز نەتيجەگە قول جەتكٸزە المايدى. سەبەبٸ شاعىن كەمە جاساۋدىڭ ٶزٸ كٶپ ۋاقىت تالاپ ەتەدٸ. بۇدان شىعاتىن قورىتىندى – قازاقستان كاسپييدٸڭ تٸپتٸ بٸر بٶلٸگٸندە جاقىن ۋاقىتتا ٷستەمدٸككە يە بولۋى ەكٸتالاي.
بٸراق كاسپييدٸڭ سولتٷستٸگٸ تارتىلعان سايىن تاياز جەردە جٷرە الاتىن قازاقستاننىڭ ەسكەري كەمەلەرٸ كٶبەيە تٷسەدٸ. بۇل استاناعا كەمەلەرٸ ٷلكەن مەسكەۋ الدىندا ارتىقشىلىق بەرەدٸ.
گوبلدىڭ ويىنشا, رەسەيدٸڭ كاسپيي فلوتيليياسى مەن كەمەلەرٸ بٸرتٸندەپ كٶبەيٸپ جاتقان قازاقستاننىڭ ەسكەري-تەڭٸز فلوتى اراسىنداعى اراسالماق بٸرتٸندەپ ٶزگەرە بەرمەك. بۇل – كاسپيي جاعالاۋىنداعى ەلدەردٸڭ ايماقتاعى ساۋدا جەنە قۇبىرمەن بايلانىستى جوسپارىنا ەسەر ەتەدٸ. ساراپشى بۇل جوسپار قازاقستان مەن رەسەيدٸڭ قارىم-قاتىناسىنا عانا ەمەس, استانانىڭ ورتالىق ازييا, كاۆكاز بەن باتىس ەلدەرٸمەن قارىم-قاتىناسىنا دا ىقپال ەتەتٸنٸن پايىمداپتى.
