الاياقتىق جاسادى دەگەن ايىپپەن 5 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان تاعدىرلى جان ساندۋعاش جۇمابەكتٸڭ ٶزٸ تۋرالى «تٷرمە سىرتىنداعى ساتقىندىق» اتتى رومانى جارىق كٶردٸ. كٸتاپ شىققان العاشقى اپتانىڭ ٸشٸندە-اق وقىرمان اراسىندا قىزۋ تالقىلانىپ, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە كەڭٸنەن تارالا باستادى. سەبەبٸ وندا وقىعان ادامنىڭ سەزٸمٸن بٸردەن سەلك ەتكٸزٸپ, كٶڭٸلٸنە كٶپ وي سالىپ, شىرىلداعان شىندىقتىڭ شىڭىراۋىنا ەرٸكسٸز جەتەلەپ ەكەتەتٸن شىنايىلىق بار. قازاق تٸلٸندە ٶز باسىنان ٶتكەرگەن وقيعانى قاز-قالپىندا قاعازعا تٷسٸرٸپ قانا قويماي, كٶركەم تٸلمەن ٶرنەكتەپ, جەڭٸل قابىلداناتىن ستيلدە جازىلعان مۇنداي تۋىندى نەكەن-ساياق. سوندىقتان «تٷرمە سىرتىنداعى ساتقىندىق» كٸتابىن قولىنا تٷسٸرگەن ادامنىڭ ونى ساتىپ العانىنا ەش ٶكٸنبەسٸ انىق, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
جالپى العاندا, «تٷرمە سىرتىنداعى ساتقىندىق» – بوستاندىقتى قاراڭعى قاپاس قاقپاسىنان ەمەس, ادامنىڭ ٸشكٸ ار-وجدانىنان ٸزدەيتٸن پسيحولوگييالىق-ەلەۋمەتتٸك رومان.
بۇل تۋىندىدا باس كەيٸپكەردٸڭ اۋىر بالالىق شاعى, تٸرٸ جەتٸمنٸڭ كٷيٸن كەشكەن تاعدىرى جەنە تەمٸر توردىڭ ارعى جاعىنداعى قورلىعى قاتار ٶرٸلٸپ وتىرادى. اۆتور ونى ٶزەگٸن اششى ٶكسٸك قىسىپ وتىرىپ شەبەر سۋرەتتەگەن.
تٷرمەگە جازىقسىز قامالعانىن ەسكە سالعان ساندۋعاش جۇمابەك ٶز شىعارماسىندا ٶمٸرٸندەگٸ بٸراز جايتتىڭ بەتٸن اشىپ تاستاعان. سونداي-اق روماندا ەيەلدەر تٷرمەسٸندەگٸ قاتىگەزدٸك, ٸشكٸ تەرتٸپ, پسيحولوگييالىق قىسىم مەن ەدٸلەتسٸزدٸك شەبەر سۋرەتتەلەدٸ.
«مەن بۇل كٸتاپتى اقتالۋ ٷشٸن جازعان جوقپىن. اقتالۋ – كەيدە ادامنىڭ ٶز ٶمٸرٸنەن قاشۋى. «بۇل مەن ەمەس ەدٸم» دەپ, باستان ٶتكەن شىندىقتى ٶزگەنٸڭ يىعىنا ارتىپ قويۋ وڭاي. بٸراق مەن ٶز تاعدىرىمدى ەشكٸمگە جابا سالعىم كەلمەيدٸ. مەنٸڭ ٶمٸرٸم – ٷنسٸزدٸكتەن, سەنٸمنەن, قورقىنىشتان, ٷمٸتتەن قۇرالعان كٷردەلٸ تٷيٸن. سول تٷيٸننٸڭ ٷستٸنەن سوتتىڭ بٸر عانا ٷكٸمٸ ٶتٸپ, بەرٸن تاس-تالقان ەتتٸ. ادامدى بٸر سٶيلەممەن ٶلشەۋگە بولمايدى. زاڭ قاعازعا سىيادى, ال جاننىڭ سالماعى ەشقانداي قاعازعا سىيمايدى», – دەيدٸ اۆتوردىڭ ٶزٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ادامدى كەيدە تەمٸر تور ەمەس, بالا كٷنٸندە جٷرەككە قادالعان بٸر اۋىز سٶز ٶمٸر بويى قينايدى ەكەن. بٸراق ونى ٶزٸ كەش تٷسٸنگەن. بالا كٷنٸنەن-اق ٶزٸن بٸر ٷيدٸڭ ٸشٸندە جٷرگەن بٶتەن ادامداي سەزٸنٸپ ٶسكەن.
«بەرٸ بار سەكٸلدٸ ەدٸ. شاڭىراق, داستارقان, ادامدار بار. بٸراق مەن تۋرالى ايتىلاتىن ەستەلٸك جوق بولاتىن. سوندا دا ٷندەمەدٸم. ٶيتكەنٸ ٷنسٸزدٸككە ەرتە ٷيرەندٸم. كەيٸن ٶمٸر مەنٸ تٷرمەگە الىپ كەلدٸ. سول كەزدە تٷسٸندٸم: ادامدى سوت ٷكٸمٸ ەمەس, سەنگەن ادامىنىڭ ساتقىندىعى كٶبٸرەك سىندىرادى ەكەن. تەمٸر ەسٸكتٸڭ ارعى جاعىندا وتىرعاندا ادامنىڭ سٷيەگٸ ەمەس, جانى توڭادى. تٷن ٸشٸندە بالاڭدى ويلاپ, جاستىق قۇشاقتاپ جىلايسىڭ. بٸراق ەشكٸمگە كٶرسەتپەيسٸڭ. سەبەبٸ تٷرمەدە جىلاپ, ەلسٸرەۋگە بولمايدى. ول جەردە ادامدى اشتىق تا, سۋىق تا ەمەس, ٷمٸتسٸزدٸك جەيدٸ ەكەن», – دەيدٸ رومان اۆتورى.
ساندۋعاش جۇمابەكتٸڭ ايتۋىنشا, «تٷرمە سىرتىنداعى ساتقىندىق» – ويدان شىعارىلعان ەرتەگٸ ەمەس.
«بۇل – مەنٸڭ باسىمنان ٶتكەن ٶمٸر. اۆتوزاكتىڭ سىقىرى, سۋىق كامەرانىڭ يٸسٸ, سيزو-داعى ەيەلدەردٸڭ مۇڭى, قورلىق, ساعىنىش, جالعىزدىق – بەرٸ شىنايى. بۇل كٸتاپتا تٷرمەدەگٸ ەيەل عانا ەمەس, بالا كٷنٸنەن مەيٸرٸم ٸزدەپ ٶسكەن جاننىڭ تاعدىرى بار. كەيدە ادام بوستاندىقتا جٷرٸپ-اق تۇتقىن بولادى ەكەن. ال كەي ادام تەمٸر توردىڭ ٸشٸندە وتىرىپ تا رۋحىن سىندىرمايدى. مەن وسى كٸتاپتى بٸرەۋدەن ايانىش سۇراۋ ٷشٸن جازعان جوقپىن. تەك ٷنسٸز كەتكەن شىندىقتىڭ داۋىسىن جەتكٸزگٸم كەلدٸ», – دەيدٸ تاعدىرلى اۆتور.
سٶز سوڭىندا سانادۋعاش جۇمابەك ەگەر وسى كٸتاپتى وقىپ وتىرىپ, بٸر ادامعا ٷكٸم ايتپاس بۇرىن جٷرەگٸڭٸز بٸر سەتكە جۇمسارسا, وندا ٶزٸنٸڭ بار كٶرگەن قورلىعى مەن كٶز جاسى بوسقا كەتپەگەنٸن ايتادى.
رومان تۋرالى اقىن, قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى جٷرسٸن ەرمان: «ساندۋعاش جۇمابەكتٸڭ «تٷرمە سىرتىنداعى ساتقىندىق» رومانى – وقيعادان بۇرىن ادام مٸنەزٸن سٶيلەتەتٸن, جاننىڭ جاراسىن ۇساق دەتال ارقىلى تەرەڭ سەزٸندٸرەتٸن تۋىندى. بۇل شىعارمادا تٷرمە تەك ٶمٸردٸڭ قاراڭعى قالتارىستارى عانا ەمەس, تاعدىردىڭ تار سوقپاعى, ادامنىڭ ٶز-ٶزٸمەن بەتپە-بەت كەلٸپ, ٸشكٸ تارازىسىنا تٷسەتٸن اۋىر كەزەڭٸ رەتٸندە كٶرٸنەدٸ. بايانداۋى جيناقى, تٸلٸ تابيعي, قۇنارلى», – دەپ باعالاعان.
ساندۋعاش جۇمابەكتٸڭ «تٷرمە سىرتىنداعى ساتقىندىق» رومانى جارىق كٶرگەن سەتتەن باستاپ ەدەبي ورتادا جىلى قابىلدانىپ, وقىرمان نازارىن اۋدارعان تۋىندىعا اينالدى. ەيەل تاعدىرى, تٷرمە شىندىعى, بالالىق جاراسى مەن ادام جانىنىڭ ٸشكٸ ارپالىسىن ارقاۋ ەتكەن شىعارما تۋرالى ەلگە بەلگٸلٸ اقىندار دا ٶز پٸكٸرٸن بٸلدٸرٸپ, روماننىڭ كٶركەمدٸك قۋاتى مەن رۋحاني سالماعىنا جوعارى باعا بەردٸ.
عالىم جايلىباي, اقىن: «تٷرمە سىرتىنداعى ساتقىندىق» رومانى اۋىر بالالىقتىڭ جاراسىن تٷرمە شىندىعىمەن شىنايى جالعاپ, ادام جانىنىڭ جەتٸمدٸگٸن تەرەڭ سەزٸندٸرەدٸ. مۇندا تٷرمە – جازا ورنى عانا ەمەس, مەيٸرٸم كٶرمەي ٶسكەن جٷرەكتٸڭ قورقىنىشى مەن بٷگٸنگٸ ٷكٸمدٸ جالعاعان قاراڭعى كٶپٸر. شىعارمادا قىلمىستان گٶرٸ ادامنىڭ قاجۋى مەن مۇقالۋى, سونىڭ ٶزٸندە ادامدىقتىڭ ٶشپەي تۇرارى نانىمدى بەرٸلگەن».
مارالتاي رايىمبەكۇلى, اقىن: «بۇل رومان – وقيعا سوڭىنا تٷسپەي, ادام جانىنىڭ ەڭ نەزٸك, ەڭ اۋىر قاتپارلارىن اشۋعا قۇرىلعان شىعارما. مۇنداعى تەمٸر تور – جاي عانا تٷرمە كەڭٸستٸگٸ ەمەس, سەنٸمنٸڭ سىنعان تۇسى, اردىڭ جاراسى, ۋاقىتتىڭ تۇيىق ٷنٸ. اۆتوردىڭ تٸلٸ سابىرلى, سالماقتى. وقىرماندى ايقايعا ەمەس, ٷنسٸز ويدىڭ تەرەڭٸنە باستايدى. مەن بۇل روماننان جازانىڭ ٶزٸن ەمەس, ادامدىقتى جوعالتپاي ساقتاپ قالۋدىڭ قاسٸرەتتٸ شىندىعىن, سىرتتا قالعان ساتقىندىقتىڭ ٸشتە كٷن ٶتكەن سايىن ٷلكەيە بەرەتٸن جاراسىن تانىدىم».
باۋىرجان قاراعىزۇلى, اقىن: «اۆتور تەمٸر توردىڭ ار جاعىنداعى تٸرشٸلٸكتٸ عانا ەمەس, ادامنىڭ ٶز ٸشٸندەگٸ سٸرەسكەن شٸدەردٸ دە شەشەدٸ. ەسٸرەسە, ەكە قاسٸرەتٸ – روماننىڭ سوعىپ تۇرعان جٷرەگٸ. “ەكە” دەپ ايتا الماي قالعان جالعىز اۋىز سٶزدٸڭ سالماعى بٸر تاعدىردىڭ عانا ەمەس, تۇتاس بٸر عۇمىردىڭ جٷگٸن كٶتەرٸپ تۇر. بۇل روماندا ارزان كٶز جاسى دا, جاساندىلىق تا جوق. بەرٸ دە شىنايى, اۋىر, تٸرٸ. ٶيتكەنٸ بۇل روماننىڭ باستى كەيٸپكەرٸ – قايتپاس قايسار ساندۋعاش جۇمابەكتٸڭ ٶزٸ».
وسى پٸكٸرلەردٸڭ بارلىعى روماننىڭ جاي عانا وقيعالىق شىعارما ەمەس, ادام تاعدىرىنىڭ ەڭ نەزٸك, ەڭ اۋىر تۇستارىن قوزعايتىن تەرەڭ پسيحولوگييالىق تۋىندى ەكەنٸن ايقىندايدى. «تٷرمە سىرتىنداعى ساتقىندىق» – تەمٸر توردىڭ ار جاعىنداعى ٶمٸردٸ عانا ەمەس, ادام جٷرەگٸندەگٸ كەشٸرٸلمەگەن جارانى, جوعالماعان ٷمٸتتٸ, سىنباعان رۋحتى سٶيلەتەتٸن سالماقتى شىعارما.
ەسكە سالا كەتسەك, «تٷرمە سىرتىنداعى ساتقىندىق» كٸتابىن «مەلومان-Marwin» كٸتاپ دٷكەندەرٸ جەلٸسٸندەگٸ ينتەرنەت دٷكەننەن نەمەسە kaspi.kz ارقىلى وڭاي ساتىپ الۋعا بولادى.
