2026 جىلى سالىق كودەكسٸنە ەنگٸزٸلەتٸن ٶزگەرٸستەر سالدارىنان شامامەن 300 مىڭ شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸسٸ جابىلۋى مٷمكٸن. بۇل بولجامدى ەكونوميست ماقسات حالىق جوققا شىعارمادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Todayinfo.kz-كە سٸلتەمە جاساپ.
الايدا ساراپشى بۇل كەسٸپورىنداردىڭ بارلىعى تولىق بانكروتقا ۇشىرايدى دەگەندٸ بٸلدٸرمەيتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, بٸر بٶلٸگٸ قىزمەتٸن توقتاتىپ, كەيٸن قايتا تٸركەلۋٸ نەمەسە باسقا فورماتتا جۇمىسىن جالعاستىرۋى مٷمكٸن.
«ورتا ەسەپپەن العاندا, ەربٸر شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸسٸندە 2–3 ادامنان جۇمىس ٸستەيدٸ. دەمەك, بۇل ٶزگەرٸستەر كەمٸندە جارتى ميلليونعا جۋىق ازاماتتىڭ تابىسىنا ەسەر ەتۋٸ ىقتيمال. ەرينە, ولاردىڭ بارلىعى بٸردەن جۇمىسسىز قالادى دەۋگە بولمايدى, بٸراق قىسقا مەرزٸمدە ۋاقىتشا جۇمىسسىز قالۋ قاۋپٸ جوعارى», – دەيدٸ ەكونوميست.
قازٸرگٸ رەسمي ستاتيستيكاعا سەيكەس, قازاقستاندا جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ شامامەن 5 پايىزدى قۇرايدى. الايدا شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ جاپپاي جابىلۋ ٷدەرٸسٸ باستالسا, بۇل كٶرسەتكٸش تاعى 2–2,5 پايىزعا ٶسۋٸ مٷمكٸن.
«رەسمي دەرەك بويىنشا 250–300 مىڭ ادام ۋاقىتشا جۇمىسسىز قالۋى ىقتيمال. سەبەبٸ بيزنەس تەز جابىلعانىمەن, ونداعى قىزمەتكەرلەردٸڭ بٸردەن جاڭا جۇمىس تابۋى وڭاي ەمەس», – دەپ تٷسٸندٸردٸ ماقسات حالىق.
ەكونوميست جۇمىسسىزدىقتىڭ ناقتى دەڭگەيٸ تۋرالى دەرەكتەردٸڭ ەرتٷرلٸ ەكەنٸن دە اتاپ ٶتتٸ. رەسمي ستاتيستيكادا بۇل كٶرسەتكٸش 5 پايىزدان اسپايدى. الايدا مەملەكەت باسشىسى ٶز جولداۋىندا قازاقستاندا جۇمىسسىزدار سانى 900 مىڭعا جۋىق ەكەنٸن ايتقان, بۇل شامامەن 9 پايىزعا تەڭ.
ال كەيبٸر حالىقارالىق اۋديتورلىق جەنە كونسالتينگتٸك كومپانييالاردىڭ ەسەپتەرٸندە قازاقستانداعى ناقتى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ 15 پايىزعا دەيٸن جەتۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸ كٶرسەتٸلگەن.
«وسى جاعدايدا قاي دەرەككە سەنۋ كەرەك دەگەن زاڭدى سۇراق تۋىندايدى», – دەيدٸ ساراپشى.
ەڭبەكپەن قامتۋعا جاۋاپتى مينيسترلٸكتٸڭ مەلٸمەتٸنشە, ەلدە جۇمىسسىزدار سانى 500 مىڭعا جۋىق, ال 2 ميلليوننان استام ادام ٶزٸن-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتىعاندار ساناتىنا كٸرەدٸ. الايدا بۇل ازاماتتاردىڭ بارلىعى تۇراقتى ەرٸ جەتكٸلٸكتٸ تابىس تاۋىپ وتىر دەگەن سٶز ەمەس.
«بۇرىن بٸر باعدارلامانىڭ اياسىندا مەن كەمٸندە 200 مىڭ ادامنىڭ “سەتسٸز ٶزٸن-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتىعاندار” ساناتىنا جاتاتىنىن ايتقانمىن. سوندىقتان قازٸرگٸ ٶزٸندە ناقتى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ شامامەن 7 پايىزدىڭ تٶڭٸرەگٸندە», – دەيدٸ ماقسات حالىق.
ەكونوميستٸڭ پٸكٸرٸنشە, ەگەر شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ بٸر بٶلٸگٸ جابىلىپ, قالعاندارى سالىقتىق قىسىمعا بايلانىستى شتاتتارىن قىسقارتسا, بۇل كٶپتەگەن ازاماتتاردىڭ ۋاقىتشا تابىسىنان ايىرىلۋىنا ەكەلۋٸ مٷمكٸن.
«بٷگٸندە شاعىن جەنە ورتا بيزنەستە شامامەن 4 ميلليون ادام جۇمىس ٸستەيدٸ. سوندىقتان بۇل پروتسەستەر حالىق تابىسىنىڭ تٶمەندەۋٸنە جەنە ەلەۋمەتتٸك شيەلەنٸستٸڭ كٷشەيۋٸنە الىپ كەلۋ قاۋپٸن ارتتىرادى», – دەپ قورىتىندىلادى ساراپشى.