بەلگٸلٸ ساياساتكەر ەمٸرجان قوسان تەۋەلسٸز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنىڭ ەسكەري-ساياسي ۇيىمى ۇقشۇ تٶڭٸرەگٸندە بولىپ جاتقان ساياسي مەسەلەلەرگە بايلانىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ. سونىڭ بٸرٸ – ارمەنييا پرەمەر-مينيسترٸ نيكول پاشينياننىڭ "ۇقشۇ-عا مٷشەلٸگٸن توقتاتۋ" تۋرالى جاساعان مەلٸمدەمەسٸ. وسى تۇستا ساياساتكەر بۇل ٶزگەرٸستەر ۇقشۇ-نىڭ بٷگٸنٸ مەن بولاشاعىنا قالاي ەسەر ەتەتٸنٸ تۋرالى سٶز قوزعادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ساياساتكەر پاشينياننىڭ مۇنداي مەلٸمدەمە جاساۋىنا ارمياندار مەن ەزٸربايجاندار اراسىنداعى ساياسي قاقتىعىستىڭ تٷرتكٸ بولعانىن جەتكٸزدٸ.
"پاشينياننىڭ بۇل دەمارشىنىڭ ەڭ باستى سەبەبٸ سول: ارمەنييا مەن ەزٸربايجان اراسىنداعى قاراباققا داۋ-داماي بارشاعا ايان, سول داعدارىس كەزٸندە ۇقشۇ ارمەنيياعا قول ۇشىن سوزعان جوق. مٸنە, پاشينيان سونى مەڭزەپ وتىر", - دەيدٸ قوسانوۆ.
ايتۋىنشا, بٷگٸندە ۇقشۇ ٶتە تەرەڭ داعدارىستىق جاعدايدىڭ الدىندا تۇر. بۇعان بايلانىستى نەگٸزگٸ 4 سەبەپ بار ەكەنٸن اشىپ ايتتى.
"بٸرٸنشٸ ەرٸ باستى سەبەپ – ول ۇقشۇ-نىڭ باستى اكتسيونەرٸ رەتٸندەگٸ رەسەيدٸڭ باسقىنشىلىق ساياساتى. XXI عاسىردا جاڭا سوعىس اشىپ, بٷكٸل ٶركەنيەتتٸ ەلەمنٸڭ الدىندا قارابەت بولعان ونىڭ كٶلەڭكەسٸ ۇقشۇ-عا دا تٷسٸپ تۇر. ۇجىمدىق شارتقا قول قويعان مەملەكەتتەردٸڭ ٶزارا مٸندەتتەمەلەرٸ بار. بۇنداي جاعداي ۇقشۇ مٷشەلەرٸنٸڭ ۋكراينامەن قارىم-قاتىناسىنا ٶز سالقىنىن تيگٸزەتٸنٸ ايتپاسا دا تٷسٸنٸكتٸ. ەكٸنشٸدەن, رەسەيدٸ اننەكسييالىق قارقىنى جامان. كەشە عانا مەدۆەدەۆ ٶز سۇحباتىندا "ۋكراينا دەگەن مەملەكەت جوق, ال كيەۆ "ورىس قالالارىنىڭ اناسى", قاجەت بولسا, كيەۆكە دەيٸن بارامىز" دەگەن سىڭايدا پٸكٸر ايتتى. ونىڭ الدىندا پۋتين "پوتستسوۆەتتٸك مەملەكەتتەردٸڭ جەرٸ مەسكەۋدەن العان سىيلىق» دەگەندەي وي بٸلدٸردٸ. وسىناۋ ٶرەسكەل سٶزدەر رەسەيمەن بٸر ۇيىمدا مٷشە بوپ جٷرگەن ەلدەرگە كٶرسەتٸلگەن سەس ەمەي نە دەيسٸز?! مۇنىڭ بەرٸ ۇقشۇ-داعى ٸشكٸ احۋالعا ەسەر ەتەتتٸنٸ سٶزسٸز", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ول.
ال ٷشٸنشٸ سەبەپ رەتٸندە ساياساتكەر ۇيىم ٸشٸندەگٸ ەر ەلدٸڭ گەوساياسي جاعدايى, مەسەلەن تٷركٸ-سلاۆيان تۋىستىعىنا بايلانىستى باسىم باعىتتارى بار ەكەنٸن العا تارتادى. ٶز كەزەگٸندە بۇل مەسەلە قانداي دا بٸر قاقتىعىستاردا شەشۋشٸ رول اتقارۋى مٷمكٸن دەيدٸ. سونىمەن قاتار تٶرتٸنشٸ سەبەپكە رەسەي جەتەكشٸ رول اتقاراتىن ۇقشۇ سەكٸلدٸ ۇيىمعا مٷشە باسقا ەلدەر "ۇجىمدىق باتىسپەن" دەربەس قارىم-قاتىناس جاساۋعا ەرەكەتتەنٸپ جاتقانىن جاتقىزادى.
"مۇنداي تالپىنىسقا رەسەيمەن بٸر ەسكەري ۇيىمدا بولۋ تەرٸس ەسەر ەتەرٸ حاق.
پاشينياننىڭ ۇقشۇ-عا قاتىستى اششى سىنىن فرانتسييادا ايتقانىن ەسكەرۋٸمٸز كەرەك. فرانتسييادا ارميانداردىڭ مىقتى دا ىقپالدى دياسپوراسى, ٶز لوببيٸ بار ەكەنٸ بەلگٸلٸ. ارمەنييا قارۋ-جاراقتى باسقا ەلدەن ەمەس, دەل فرانتسييادان ساتىپ الىپ جاتقانى دا كٶپ نەرسەنٸ اڭعارتسا كەرەك. ۇقشۇ-مەن قارىم-قاتىناستى توقتاتسا دا, پاشينيان ٶز ەلٸندەگٸ رەسەيلٸك ەسكەري بازاسىنا قاتىستى "ول ەكٸ مەملەكەت اراسىنداعى مەسەلە" دەپ جىلى جاۋىپ قويعانى دا تٷسٸنٸكتٸ: ارمەنييا رەسەيگە كٶپ مەسەلەدە تەۋەلدٸ, سول سەبەپتٸ ونىمەن باس جاققا بارىسپايدى. ارمەنييا گەوگرافييالىق جاعىنان ەۋرووداققا جاقىن, مەسەلەن, ناتو-نىڭ مٷشەسٸ تۋركييامەن شەكارالاس. ۋاقىت ٶتە, ەۋرووداققا قاراي جىلجۋى دا مٷمكٸن. ول ٷدەرٸستٸ فرانتسييا سيياقتى مەملەكەت قولداۋى دا مٷمكٸن", - دەيدٸ قوسان.
وسى تۇستا ساياساتكەر ۇقشۇ-نىڭ بٷگٸنٸ مەن بولاشاعىنا بايلانىستى تۋىنداۋى مٷمكٸن مەسەلەگە دە توقتالىپ ٶتتٸ. ايتۋىنشا, ۇيىم تاعدىرى رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ شەشٸمٸنە تٸكەلەي بايلانىستى بولماق.
"شىنىن ايتساق, ۇقشۇ دەگەنٸمٸز رەسەيدٸڭ پوستسوۆەتتٸك كەڭٸستٸكتە ٶزٸنٸڭ ەسكەري (جەنە باسقا) ىقپالىن ساقتاپ قالۋدىڭ بٸر امالىنىڭ ۇيىمدىق فورماسى. وسى ۇيىمنىڭ ساقتالۋىنا رەسەي قانشالىقتى مٷددەلٸ بولادى, ۇيىم تاعدىرى سوعان عانا بايلانىستى", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ول.
سونىمەن بٸرگە ول ۇقشۇ-داعى ٶزگەرٸستەر قازاقستاننىڭ ەرتەڭٸنە ايتارلىقتاي ەسەر ەتپەيتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
"قازاقستان بولسا, سوڭعى كەزدە, ەسٸرەسە, ۋكراينا مەن رەسەي اراسىنداعى سوعىسقا قاتىستى, حالىقارالىق زاڭناما, سونىڭ ٸشٸندە بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ جارعىسى مەن قۇجاتتارىنا سٷيەنۋٸ كەرەكتٸگٸن جيٸ ايتىپ جٷر. بۇل ٶزٸ دۇرىس تەندەنتسييا. ارمەنييا نە باسقا ەل ۇقشۇ-داعى مەرتەبەسٸنە قايتا قاراپ جاتسا, بٸزگە تيٸپ كەتەرٸ از: بٸز ٶز تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ, سونىڭ ٸشٸندە جەر تۇتاستىعىمىزدى ٶزٸمٸز قورعاي الاتىن مەملەكەت بولۋىمىز كەرەك. بار مەسەلە سوندا!", - دەپ سٶزٸن قورىتىندىلادى ەمٸرجان قوسان.
ەسكە سالايىق, بۇعان دەيٸن ارمەنييا پرەمەر-مينيسترٸ نيكول پاشينيان France 24 تەلەارناسىنا بەرگەن سۇقباتىندا ۇقشۇ ارمەنيياعا قاتىستى ٶز مٸندەتٸن ورىنداماۋىنا بايلانىستى, مٷشەلٸگٸن توقتاتاتىنىن حابارلاعان بولاتىن.
“ۇجىمدىق قاۋٸپسٸزدٸك تۋرالى شارت ارمەنيياعا قاتىستى, ەسٸرەسە 2021-2022 جىلدارى ورىندالمادى. بۇل نازاردان تىس قالمايدى. بٸز بۇل كەلٸسٸمگە قاتىسۋىمىزدى توقتاتتىق. ەرٸ قاراي نە بولاتىنىن كٶرەمٸز", - دەدٸ پاشينيان.
ونىڭ ايتۋىنشا, بٸرنەشە اي بۇرىن مەسكەۋ "ارميان حالقىن بيلٸكتٸ قۇلاتۋعا اشىق تٷردە ٷندەگەن". ول "مەسكەۋدٸڭ ەرەۆانعا قارسى ٷگٸت-ناسيحاتى تولاستاماي وتىرعانىن" دا اتاپ ٶتتٸ.
