رەسەي 2025 جىلى بايقوڭىردان ەسكەري زىمىراندار ۇشىرمايدى. بۇل تۋرالى قازاقستاننىڭ تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييالار جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترلٸگٸ "اشىق نقا" پورتالىندا جارييالاعان قۇجاتتا ايتىلعان, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مينيسترلٸكتٸڭ مەلٸمەتٸنشە, 2025 جىلى بايقوڭىردان عارىش اپپاراتتارىن ۇشىرۋ تەك "رەسەيدٸڭ عارىش قىزمەتٸ" مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى اياسىندا, سونداي-اق حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق پەن كوممەرتسييالىق جوبالار شەڭبەرٸندە جٷزەگە اسىرىلادى.
"2025 جىلى عارىش اپپاراتتارىن ۇشىرۋ رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ "رەسەيدٸڭ عارىش قىزمەتٸ" مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى, بايقوڭىر عارىش ايلاعىنان حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جەنە كوممەرتسييالىق جوبالار باعدارلامالارى شەڭبەرٸندە جٷزەگە اسىرىلاتىن بولادى. قازاقستان سٸم رەسەي تاراپىنىڭ 2025 جىلعا ارنالعان ەسكەري ماقساتتاعى عارىش اپپاراتتارىن ۇشىرۋ جەنە عارىش ايلاعىنان زىمىرانداردى سىناقتان ٶتكٸزۋ جوسپارلارى جوق ەكەنٸن حابارلادى", - دەلٸنگەن تٷسٸندٸرمە جازبادا.
مينيسترلٸكتٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ كەلەسٸ جىلى بايقوڭىردان توعىز ازاماتتىق ۇشىرۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتتى.
ايتا كەتەيٸك, روسكوسموس كەلەسٸ جىلدان باستاپ بايقوڭىر عارىش ايلاعىن كونسەرۆاتسييالاۋ تۋرالى جابىق كونسۋلتاتسييالار ٶتكٸزە باستاعانىن DALA INSIDE دەرەككٶزٸ حابارلاعان ەدٸ.
روسكوسموس مەكەمەلەرٸ, ەسٸرەسە ماڭىزدى بولىپ سانالاتىن جەر سەرٸكتەرٸن جاسايتىن «حرۋنيچەۆ ورتالىعى» مەن زىمىران قۇراستىراتىن ركتس «پروگرەسس» سانكتسيياعا ۇشىراعالى بەرٸ, رەسەيدٸڭ عارىش ۆەدومستۆوسى اۋىر قارجىلىق جاعدايعا دۋشار بولدى. بارلىق حالىقارالىق تاپسىرىستار توقتاعاندىقتان, ال رەسەي ەسكەريلەرٸ سپۋتنيكتەرٸن پلەسەتسك عارىش ايلاعىنان ۇشىرىپ جٷرگەندٸكتەن, بايقوڭىردان روسكوسموسقا شىعىننان باسقا ەشتەڭە تٷسپەي وتىر.
رەسەي ونسىز دا بايقوڭىردا بارىنشا قىسقارىپ, 234 نىساندى قازاقستانعا قايتارىپ بەرگەن بولاتىن. ٶزٸنە تەك عارىشقا زىمىران ۇشىراتىن ينفراقۇرىلىمدى ساقتاپ قالعان. بٸراق ونىڭ ٶزٸن ۇستاپ تۇرۋعا قاجەت شىعىنداردى جابا المايتىنى بايقالادى. رەسەي فەدەراتسيياسى 2050 جىلعا دەيٸن سوزىلعان كەلٸسٸم بويىنشا بايقوڭىردى جالعا العانى ٷشٸن قازاقستانعا جىلىنا 115 ميلليون دوللاردان تٶلەپ وتىرۋى تيٸس. بيىل رەسەيدەگٸ بيۋدجەت دەفيتسيتٸ 2 تريلليون رۋبلدەن اساتىنى بولجانىپ وتىر. ول ٸشكٸ جالپى ٶنٸمنٸڭ 1,1 پايىزى بولادى.
روسكوسموستىڭ جاعدايى ٶتە مٷشكٸل. وعان نە مەملەكەت كٶمەكتەسۋٸ كەرەك, نەمەسە نارىقتان قارىز الۋى تيٸس. بيىلدان باستاپ روسكوسموس وبليگاتسييا شىعارۋ قۇقىعىنا يە بولدى. ول رەسەي قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ «مەكەمە نارىقتان ٶزٸ قارىز السىن, بٸزدٸڭ وعان تٸكەلەي سۋبسيدييا بەرەتٸن جاعدايىمىز جوق» يشاراسىن بٸلدٸرەدٸ.
«بيۋدجەتتٸ قىسقارتقاندا, روسكوسموستىڭ ەڭ بٸرٸنشٸ ويلاناتىنى بايقوڭىر», - دەيدٸ دەرەككٶز. «ال روسكوسموس قازٸرگٸ سوعىس جاعدايىندا ەسكەري باعدارلامالاردان باسقا بارلىق بيۋدجەتتٸ قىسقارتۋعا مەجبٷر. سوندىقتان كەلەسٸ جىلدى بايقوڭىرداعى زىمىران ايلاقتارىنىڭ تەحنيكالىق قامتىلۋى ەكٸتالاي. رەسەي بايقوڭىردى تەك ستراتەگييالىق جاعىنان عانا ساقتاپ قالۋعا تىرىسپاسا, بىلايىنشا, قازٸر ەش پراكتيكالىق قاجەتٸ جوق».
رەسەي كەتٸپ قالعان جاعدايدا, قازاقستان ٶز بەتٸنشە بايقوڭىردى تەك مۋزەيگە اينالدىرا الادى. سەبەبٸ قازٸر بٸز جىل سايىن عارىشقا بٶلٸپ وتىرعان 1 ميلليارد تەڭگە ەشتەڭەگە جەتپەيدٸ. «ۆوستوچنىي» ەۋەجايىن ساقتاپ قالىپ, دامىتىپ, بايقوڭىردى شەتەلدٸك تۋريستەر كەلەتٸن كۋلتتٸ ورىنعا اينالدىرۋ يدەياسى جامان ەمەس. نەمەسە بايقوڭىردى كەدٸمگٸ عارىش ستارتى رەتٸندە ساقتاپ, دامىتۋ ٷشٸن قىتاي, ەلدە يلون ماسكقا جٷگٸنۋ عانا قالىپ وتىر.
DALA INSIDE روسكوسموستىڭ 2024 جىلعى قارجىلىق اھۋالىن مونيتورينگتە ۇستاپ وتىرادى.
