قازاق حالقى عاسىرلار بويى توي-دۋماندا قوشقاردى مويىن سالىپ كٶتەرٸپ كٷش سىناسقانىن بەرٸمٸز بٸلەمٸز. ويىن شارتى بويىنشا كٸمدە كٸم قوشقاردى كٶپ كٶتەرسە, سول جانۋاردى ٶزٸمەن بٸرگە الىپ كەتكەن.
بۇل قوشقاردى قورلاۋ ەمەس, قايتا جانۋاردى تٶبەگە كٶتەرٸپ, قۇرمەتتەۋ ەمەس پە?
قازاقتىڭ قانىنا سٸڭگەن قىزىقتى ويىنىن «جانۋاردى قورلاۋ» دەپ پەتۋا شىعارعان ۇيىمنىڭ ايتقانىنا كٶنگەن قوستانايلىق شەندٸلەر بارشا قازاقتىڭ اشۋىنا تيگەنٸن ٶزدەرٸ دە سەزبەگەن سەكٸلدٸ.
دەل وسىنداي ەڭگٸمە قازاعى كٶپ تٷركٸستان, جامبىل, الماتى وبلىسىندا شىقپاس ەدٸ.
قازاقتىڭ دەستٷرلٸ ويىندارىنا ٶزگەرٸس ەنگٸزەتٸندەي قوستانايدىڭ جانۋارلاردى قورعاۋشىلارى كٸم? بٷگٸن قوشقار كٶتەرۋگە تىيىم سالسا, ەرتەڭ ولار "ناۋرىزدى تويلماڭدار" دەپ شۋ شىعارۋ مٷمكٸن عوي.
– قوستاناي قالاسىندا ناۋرىز مەرەكەسٸن تويلاۋ كەزٸندە قوشقاردىڭ ورنىنا قاپ كٶتەرٸپ كٷش سىناسۋدى ۇسىنىپ وتىرمىز. الداعى ۋاقىتتا مەرەكەدە مۇنداي جارىس ۇيىمداستىرىلسا, جٸگٸتتەر قاپقا قۇم سالىپ, سونى كٶتەرٸپ جارىساتىن بولادى, – دەپ قازاققى دەستٷردەن حابارى جوق قوستاناي قالاسى ٸشكٸ ساياسات بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى قايرات كازەز دەگەن شەندٸ بىلجىراپ, ەڭگٸمە ايتىپتى.
قاپ كٶتەرٸپ جارىسۋ ەشكٸمگە قىزىق ەمەس قوي. قىزىق بولسا شەنەۋنٸكتەرگە قىزىق شىعار?
بٸر قالانىڭ ٸشكٸ مەسەلەسٸنە جاۋاپتى شەندٸنٸڭ بويىندا قازاقىلىق بولسا, «بۇلارىڭ بولمايدى, عاسىرلار بويى قالىپتاسقان ۇلتتىق ويىنعا ٶزگەرٸس ەنگٸزە المايمىز» ەڭگٸمە ايتۋىنا بولادى عوي.
بٸراق كازەز مىرزا ونداي بٸر اۋىز سٶز ايتپاعان.
قازٸر قانداي بٸر داۋ تۋسا, باس يزەپ كٶنە سالاتىن ٶزٸندٸك پٸكٸرٸ جوق شەندٸلەر قاپتاپ كەتكەنٸ جاسىرىن ەمەس.
ايتاپقشى, قوستاناي قالاسىنىڭ ٸشكٸ ساياسات بٶلٸمٸنە قازاقتىڭ سالت-دەستٷرٸنە ٶزگەرٸس ەنگٸزەتٸن قۇقىقتى كٸم بەرگەن? مۇنداي شەكتەن شىققان سوراقىلىققا كٶنبەۋٸمٸز كەرەك.
وسىدان كەيٸن قوستانايدا قازاقتىڭ سالت-دەستٷرٸن, ۇلتتىق عۇرىپىن قولداپ, ارا تٷسەتٸن ادام قالماعان با دەپ ويعا قالعانىمىزدى جاسىرىپ قايتەمٸز?
كەزٸندە جامبىل وبلىسىندا ەكٸمنٸڭ ورىنباسارى بولىپ قىزمەت اتقارعان قوستاناي وبلىسىنىڭ قازٸرگٸ ەكٸمٸ قۇمار اقساقالوۆ سول كەزدە قازاقىلىقتى بويىنا نەگە سٸڭٸرمەگەن?
ولاي بولسا, يت پەن مىسىقتى ٷيلەرٸندە زورلىقپەن باعىپ وتىرعان قوستانايلىق ورىستاردىڭ قولىنداعى جانۋارلارعا دا بوستاندىق بەرٸلۋٸن تالاپ ەتەيٸك.
قوستانايدا جانى قازاق جٸگٸتتەردٸڭ بار ەكەنٸنە سەنەمٸز. ناۋرىز كەزٸندە قوستانايدىڭ ورتالىق الاڭىندا قوشقار كٶتەرٸپ جارىس ۇيىمداستىرىڭىزدار! «قوشاقار ەمەس قاپ كٶتەرٸڭدەر» دەگەن قايرات كازەزدٸڭ جاندايشاپتارىنىڭ ايتقانىنا كٶنبەڭٸزدەر!
شەندٸلەردٸڭ سالت-دەستٷرٸمٸزدٸ ويىنشىق قىلۋىنا جول بەرمەيٸك! دەل وسىعان بولا سٸزدەردٸ ەشكٸم تٷرمەگە جاۋىپ, ايىپپۇل ارقالاتپايدى!
