قىتاي عالىمدارى اۋىر مەتالداردى مەمبرانالىق جولمەن بٶلٸپ الۋدىڭ ەكولوگييالىق تازا ەدٸسٸن ۇسىندى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل جاڭالىق «جاسىل» ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ەرەجەنٸ تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتۋٸ مٷمكٸن, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
نەلٸكتەن بۇل ماڭىزدى?
جەل ەنەرگەتيكاسى, كٷن پانەلدەرٸ, ەلەكتر كٶلٸكتەرٸ مەن اتوم ەنەرگەتيكاسىنىڭ قارقىندى دامۋى سيرەك جەنە ستراتەگييالىق ماڭىزى بار مەتالدارعا سۇرانىستى كٷرت ارتتىردى. الايدا ولاردى ٶندٸرۋدٸڭ دەستٷرلٸ تەسٸلدەرٸ ەلٸ دە قورشاعان ورتاعا زييان كەلتٸرٸپ, كٶپ ەنەرگييا تالاپ ەتەدٸ ەرٸ تيٸمدٸلٸگٸ تٶمەن.
عالىمدار نە ويلاپ تاپتى?
زەرتتەۋشٸلەر تابيعاتتاعى كالتسيي يوندارى ٶتەتٸن جاسۋشالىق ارنالاردىڭ جۇمىس ٸستەۋ قاعيداتىنان شابىت العان. مۇنداي ارنالار تەك قاجەتتٸ يونداردى ٶتكٸزٸپ, باسقالارىن بٶگەپ وتىرادى.
وسى پرينتسيپ نەگٸزٸندە عالىمدار:
- ەنٸ شامامەن 1,4 نانومەتر بولاتىن نانوارنالار جاسادى;
- ٸشكٸ قاباتىن بەلگٸلٸ بٸر مەتالدى (مىسالى, ۋراندى) تارتاتىنداي ەتٸپ بەيٸمدەدٸ;
- قاجەتتٸ يون ارناعا ەنگەندە, باسقا بەسەكەلەس يونداردىڭ جولىن بٶگەيتٸن جٷيە قۇردى;
- سونىمەن بٸرگە يونداردىڭ ارنا ٸشٸندە تۇرىپ قالماي, تەز ٶتۋٸن قامتاماسىز ەتتٸ.
نەتيجەسٸ قانداي بولدى?
22 كٷنگە سوزىلعان تەڭٸز سۋىنداعى سىناق بارىسىندا تەحنولوگييا ۋراندى تيٸمدٸ تٷردە بٶلٸپ الىپ, ٶزگە مەتالداردى كەرٸ قايتارعان. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەدٸستٸ مىس, التىن جەنە باسقا دا اسا ماڭىزدى ەلەمەنتتەردٸ ٶندٸرۋگە بەيٸمدەۋگە بولادى. ول ٷشٸن تەك مەمبرانا بەتٸنٸڭ حيمييالىق قاسيەتتەرٸن ٶزگەرتۋ جەتكٸلٸكتٸ.
بۇل نە بەرەدٸ?
جاڭا تەحنولوگييا:
- قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋىن ازايتۋى;
- ەنەرگييا شىعىنىن قىسقارتۋى;
- ەلەكتر كٶلٸكتەرٸ مەن اتوم ەنەرگەتيكاسىنا قاجەت ستراتەگييالىق مينەرالدار جەتكٸزۋ تٸزبەگٸن نىعايتۋى مٷمكٸن.
