جۇڭگو عالىمدارى اۋىر مەتالداردى مەمبرانالىق جولمەن ءبولىپ الۋدىڭ ەكولوگيالىق تازا ءادىسىن ۇسىندى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، بۇل جاڭالىق «جاسىل» ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ەرەجەنى تۇبەگەيلى وزگەرتۋى مۇمكىن، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
نەلىكتەن بۇل ماڭىزدى؟
جەل ەنەرگەتيكاسى، كۇن پانەلدەرى، ەلەكتر كولىكتەرى مەن اتوم ەنەرگەتيكاسىنىڭ قارقىندى دامۋى سيرەك جانە ستراتەگيالىق ماڭىزى بار مەتالدارعا سۇرانىستى كۇرت ارتتىردى. الايدا ولاردى ءوندىرۋدىڭ ءداستۇرلى تاسىلدەرى ءالى دە قورشاعان ورتاعا زيان كەلتىرىپ، كوپ ەنەرگيا تالاپ ەتەدى ءارى تيىمدىلىگى تومەن.
عالىمدار نە ويلاپ تاپتى؟
زەرتتەۋشىلەر تابيعاتتاعى كالسيي يوندارى وتەتىن جاسۋشالىق ارنالاردىڭ جۇمىس ىستەۋ قاعيداتىنان شابىت العان. مۇنداي ارنالار تەك قاجەتتى يونداردى وتكىزىپ، باسقالارىن بوگەپ وتىرادى.
وسى پرينسيپ نەگىزىندە عالىمدار:
- ەنى شامامەن 1،4 نانومەتر بولاتىن نانوارنالار جاسادى؛
- ىشكى قاباتىن بەلگىلى ءبىر مەتالدى (مىسالى، ۋراندى) تارتاتىنداي ەتىپ بەيىمدەدى؛
- قاجەتتى يون ارناعا ەنگەندە، باسقا باسەكەلەس يونداردىڭ جولىن بوگەيتىن جۇيە قۇردى؛
- سونىمەن بىرگە يونداردىڭ ارنا ىشىندە تۇرىپ قالماي، تەز ءوتۋىن قامتاماسىز ەتتى.
ناتيجەسى قانداي بولدى؟
22 كۇنگە سوزىلعان تەڭىز سۋىنداعى سىناق بارىسىندا تەحنولوگيا ۋراندى ءتيىمدى تۇردە ءبولىپ الىپ، وزگە مەتالداردى كەرى قايتارعان. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بۇل ءادىستى مىس، التىن جانە باسقا دا اسا ماڭىزدى ەلەمەنتتەردى وندىرۋگە بەيىمدەۋگە بولادى. ول ءۇشىن تەك مەمبرانا بەتىنىڭ حيميالىق قاسيەتتەرىن وزگەرتۋ جەتكىلىكتى.
بۇل نە بەرەدى؟
جاڭا تەحنولوگيا:
- قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋىن ازايتۋى؛
- ەنەرگيا شىعىنىن قىسقارتۋى؛
- ەلەكتر كولىكتەرى مەن اتوم ەنەرگەتيكاسىنا قاجەت ستراتەگيالىق مينەرالدار جەتكىزۋ تىزبەگىن نىعايتۋى مۇمكىن.
