Freedom Inside '26

قىرىمنان ايىرىلۋدىڭ بٸر سەبەبٸ

قىرىمنان ايىرىلۋدىڭ بٸر سەبەبٸ
گرۋزييا مەن ۋكراينادا تٷرلٸ تٷستٸ رەۆاليۋتسييا ورىن العان تۇستا باتىس ەلدەرٸ «رەسەي قىرىمدى باسىپ الادى» دەپ كٷدٸكتەنگەن عوي. بٸراق سول كەزدە اقش-تىڭ ەسكەريلەرٸ مۇنىڭ ورىن الۋى مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸن ايتىپ, بەيعامدىق تانىتىپتى.

سوندا اقش-تىڭ ەسكەريلەرٸ قانداي دەلەلگە سٷيەنٸپ, ۇزىن ارقان كەڭ, تۇساۋعا سالىنعانىن بٸلەسٸز بە? بٸلمەسەڭٸز ايتايىن. پەنتاگون ٶكٸلدەرٸ ورىستاردىڭ قىرىمعا ەسكەري باسقىنشىلىق جاساۋىنا قىرىمدا ولار ەسكەري دالا مەديتسينالىق نىساندارىن سالىپ ٷلگەرە المايتىنىن ايتىپ, مۇنداي جاعدايدا ەسكەري ٸس-قيمىلدى جٷرگٸزۋ مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸن العا تارتىپتى.

سونىمەن قاتار امەريكاندىقتار ەگەر ۋكرايناعا قارسى ەسكەري باسقىنشىلىق باستالسا, قىرىمدا تۇرعان ۋكراين ساربازدارى قولىنا قارۋ الىپ, مەملەكەتتٸڭ تەرريتورييالىق تۇتاستىعى ٷشٸن جان اياماي كٷرەسەتٸنە دە سەنٸمدٸ بولعانى انىق.

يە, بٸزدە قاراپايىم ۋكراين ساربازدارىنىڭ ەلجاندىلىعىن كٷمەن كەلتٸرمەيمٸز. بٸراق 2014 جىلى قىرىمدا مۇزداي قارۋلانعان «جاسىل ادامدار» پايدا بولعاندا ۋكراين ەسكەرلەرٸ قولدارىنداعى قارۋىن سىعىمداي ۇستاپ, باسقىنشىلارعا تويتارىس بەرۋ ٷشٸن جوعارىدا بۇيرىق كٷتٸپ وتىرعانىن دا بٸلەمٸز.

بٸراق سول كەزدەگٸ ا.تۋرچينوۆ باستاعان ۋكراينانىڭ سولقىلداق بيٸلٸگٸ رەسەيمەن اراداعى قارۋلى قاقتىعىستى ۋشىعىپ كەتۋٸنەن قاۋٸپتەنٸپ, ەسكەريەلەرگە باسقىنشىلارعا تويتارىس بەرۋگە ەشقانداي بۇيرىق بەرمەگەنٸ بەلگٸلٸ. ەندٸ سول ٷشٸن ٶكٸنٸپ, ساۋساقتارىن شايناپ وتىر. يە, مۇنداي جاعدايدا بيلٸك باسىندا ماڭىزدى ساياسي شەشٸمدٸ قابىلدايتىن ادامنىڭ بولۋى كەرەك ەكەنٸن تٷسٸنەسٸڭ.

وسى رەتتە ۋكراين بيلٸگٸنە قارسى سىن ايتايىن دەگەن ويىمىز جوق. بٸزدٸڭ ايتپاعىمىز امەريكاندىق سوعىس جاعدايىندا دا ساربازدارىنىڭ جاعدايىن ويلاپ, ولار ٷشٸن سوعىس ٶرتٸ تۇتانعان اۋماققا جاقىن جەردە جارالانعان ەسكەريلەرگە مەديتسينالىق قىزمەت كٶرسەتەتٸن دالا گوسپيتالدارىنىڭ بولۋى كەرەك دەپ ٶزدەرٸندەگٸ ادامعا دەگەن قۇرمەتتٸ رەسەي دە ساقتايدى دەپ «جامان» ويلاماعانىن سىناۋعا بولا ما? ەرينە, سىناي المايسىڭ. بٸراق ورىستار ايلاسىن اسىرىپ, از عانا ۋاقىتتا قىرىمدى انەكتسييالاپ الدى.

كەيبٸرەۋلەر ٷشٸن وسى بٸر جايت رەسەيدٸڭ قىرىمدى جاۋالاپ الۋىندا سونشالىقتى ماڭىزدى رول اتقاراتىن وقيعا بولماۋى دا مٷمكٸن. بٸراق وسى بٸر قاراپايىم وقيعادان امەريكا ادام قۇقىعى قانداي جاعداي بولسا دا, اياققا تاپتامايتىنىن بايقايسىڭ. مەيلٸ, ول سوعىس جاعدايىندا بولسىن, اقش ەسكەرٸ بەلگٸلەنگەن تەرتٸپكە ساي ەرەكەت ەتەدٸ.

ال رەسەي بولسا, قىرىمعا ديۆەرسييالىق توپتارىن جٸبەرٸپ, جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ورىندارىنىڭ عيماراتتارىن باسىپ الىپ, زاماتتا رەفەرەندۋم ۇيىمداستىرىپ, قىرىمدى ٶزٸنە قاراتىپ الدى.

ۋكراين ساراپشىلارى رەسەي ەسكەرٸ مەن ەسكەري تەحنيكالارىنىڭ بەلگٸلەرٸن الىپ تاستاپ, دونباس پەن لۋگانسكٸگە ەسكەرٸن كٸرگٸزگەنٸن تالاي رەت ايتتى. بٸراق رەسمي كرەمل مۇنى ەش ۋاقىتتا مويىنداعان ەمەس.

دەگەنمەن, 2014 جىلدان بەرٸ سوعىس كەزٸندە ورىستاردىڭ تالاي ساربازى قىرشىن كەتتٸ. اقش ەسكەريلەرٸ رەسەي سوعىسقا كٸرگەن جاعدايدا ٶز ساربازدارىنىڭ جاعدايىن قالاي ويلايتىنىن دونباس پەن لۋگانسكدەگٸ سوعىس بارىسىندا كٶز جەتكٸزگەن شىعار. رەسەيدٸڭ ەسكەرٸ «دەدوۆششيناعا» قۇرىلعان ارمييا. بٸر-بٸرٸنە ەلەمجەتتٸك كٶرسەتۋدٸ سەنگە اينالدىرعان مۇنداي ەسكەرمەن الىسقا بارا المايسىڭ. قازاق ەسكەرٸ دە كەڭەستٸك جٷيەدەگٸ قىزىل ارمييانىڭ ميراسقورى بولعاندىقتان, ەسكەردەگٸ ەلەمجەتتٸك بٸز ٷشٸن دە تاڭسىق ەمەس.

ساربازداردىڭ بٸرٸن-بٸرٸ ۇرىپ, سوعۋى ەلٸ دە بولسا, بار. ارىستاي ازاماتىن وتان قورعاۋ ٷشٸن ەسكەرگە اتتاندىرىپ, ارتىنان قانشاما انا اڭىراپ قالدى دەسەڭٸزشٸ. بۇل, ەرينە, بٶلەك ەڭگٸمە. بٸزدٸڭ ايتپاعىمىز, قازاق ەسكەرٸ  «دەدوۆششيناعا» قۇرىلعان قىزىل ارمييانىڭ سارقىنشاعىنان تولىقتاي قۇتىلىپ, قارۋلى كٷشتەردٸ ناتو-عا مٷشە ەلدەردٸڭ تالاپ-تٸلەكتەرٸنە ساي قايتا قۇرىلىمداۋ ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمٸز.

نۇرلان جۇماحان, جۋرناليست